آثار و برکات تحقق «حب الحسین(ع) یجمعنا» در زندگی فردی و اجتماعی شیعیان- بخش نخست
سوار بر کشتی نجات حسینی(ع) از خانه دل تا کربلا
گالیا توانگر
علاوهبر آثار و برکات بیشمار معرفتی در خیمهگاه امام حسین(ع) که همواره شامل حال دوست داران و شاگردانش میشود، این عمود مذهب شیعه مایه اتحاد در بین شیعیان بوده و هست؛ به طوری که در این برهه زمانی «حبالحسین(ع)» ستون همدلی و هم گامی شیعیان خاورمیانه قرار گرفته و سبب شده که رشتههای پیوند بین شیعیان در هجوم انبوه فتنهها همچنان ناگسستنی باقی بماند.
موج اخلاص
در پذیرایی از زائرین اربعین
بر کسی پوشیده نیست که «حب الحسین یجمعنا» همان جاذبهای است که دلهای تمام عاشقان را فارغ از ملیت، سن و سال به خود سوق میدهد و در نقطه شهادتش حماسهای دیگر را آغاز میکند. تمام مسیر 80 کیلومتری نجف تا کربلا مملو از زائرانیست که با ویژگیهای مختلف و یک اصل مشترک در این راه قدم بر میدارند؛ به راستی همین است معنای حب الحسین یجمعنا.
صفورا محمد زاده یک عزادار حسینی که قصد پیادهروی اربعین را دارد، برایمان میگوید: «تفرقهافکنان کلی هزینه میکنند تا پرچم عزاداری امامحسین(ع) بالا نرود، اما امسال هم پر شورتر از همیشه پرچم عزاداری امام حسین(ع) به دست متحد شیعیان بالاست و خیلیها با همدلی و شور حسینی (ع) قدم در مسیرکربلا گذاشتهاند.»
وی ادامه میدهد:« شعار محوری اربعین امسال «حب الحسین(ع) یجمعنا» انتخاب شده که مشخص است به مذاق تفرقهافکنان خوشایند نمیآید؛ اما از آنجا که امام حسین(ع) نور مودتی دارد که هیچ گاه خاموش نمیشود، هرساله افراد مختلفی از ادیان و مذاهب مختلف در مراسم پیادهروی اربعین حضور پیدا میکنند و ارادت خودشان به ایشان را نشان میدهند و عملا این شعار را معنی میکنند. از سوی دیگرحماسه اربعین نقطه اتحاد و پیوند بین شیعیان قرار گرفته است.»
این زائر اربعین با توصیف صحنههایی از پذیرایی شیعیان عراق در طی مسیر پیادهروی میگوید: «ما کودکان، زنان، جوانان و سالخوردگان عراقی را در طی مسیر میبینیم که با اندک دارایی خود و هر آنچه که در سفره شان داشتهاند، به استقبال از زائرین اربعین میآیند و عمق دوستی خود را با زائرین از هر نژاد و کشوری به ویژه ایرانیان نشان میدهند. این نوع اتحاد و پیوند برای تفرقه افکنان هراسناک است.»
ارادت سایر مذاهب
به امام حسین(ع)
تصاویر منتشر شده از حاشیههای راهپیمایی باشکوه اربعین عقل را حیران و انسان را متحیر میکند. عاشقان حسینی فوج فوج خود در حال حرکت به سمت کربلای معلی هستند و مردم عراق نیز از زن و مرد و پیر و جوان دارا و ندار از سنی و شیعه همه داشتههای خود را در طبق اخلاص گذاشته و به خدمترسانی به زائران اربعین حسینی مشغول هستند.
مرتضی موسوی یک زائر اربعین با ورق زدن خاطرات ذهنیاش از سفرهای پیشین خود به کربلای معلی برایمان میگوید:« در مسیر برخی کودکان سنی مذهب را دیده ام که توجه مرا به خود جلب کرده است. این کودکان خردسال به همراه والدینشان در مراسم راهپیمایی اربعین حسینی شرکت کرده و با سایر راهپیمایان به نماز جماعت میایستند. یک بار کودک سنی مذهبی را دیدم که روی لباس مشکیاش نوشته بود: من سنی هستم و جانم فدایت یا حسین(ع).»
وی در ادامه میگوید:« برادران اهل تسنن عراق نیز در مسیرهای منتهی به کربلای معلی به پذیرایی ازعاشقان امام حسین(ع) مشغولند. از میان موکبهایی که به زوار امام حسین(ع) خدمت رسانی میکنند، چندین موکب متعلق به اهل تسنن است. اهل تسنن این موکبها را در راههای اصلی مناطق سکونت خود نصب کردهاند، و به زوار خدمت رسانی میکنند که این امر بیانگر علاقه آنها به امام حسین(ع) است. حضور اهل سنت در مراسم باشکوه اربعین حسینی نشان دهنده عمق روابط انسانی است که در ساختار و بافت ملت عراق وجود دارد و این مسئله توطئه حکومتهای منطقه را در تفرقه افکنی و از هم پاشیدن وحدت و تبدیل آن به گروهکهای انتحاری با شکست مواجه میسازد.»
وحدت بلندمدت در برابر دشمنان
یک کارشناس تاریخ اسلام درباره پیامهایی که از طریق مراسم راهپیمایی اربعین منتقل میشود، توضیح میدهد: «اربعین از نظر تاریخی از اهمیت بسیاری برخوردار است و اهل بیت(ع) نیز برای احیای پیام کربلا توانستند در اربعین اول یا دوم به کربلا برگردند و آنجا به عزاداری مشغول شوند. اصل جریان کربلا حرکت بسیار عجیبی بود که در تاریخ بشریت اتفاق افتاد و بشریت را به فکرفرو برد و بدون شک امام حسین(ع) همه هستی و خانواده خود را فدای جلوگیری از انحرافی کرد که در جامعه اسلامی ایجاد شده بود.»
وی در ادامه میگوید: «اربعین بزرگترین پیام را به بشریت داد و آن هم زیستی مسالمتآمیز و نجات واقعی بشریت از طریق امام حسین(ع) است و پیام امام حسین(ع) همان پیام اسلام یعنی پیام رسیدن به توحید است، مخصوصا در این روزها که عدهای در جهان اسلام با نام اسلام تیشه به ریشه اسلام میزنند.
شکوه وعظمت اسلام ناب حسینی را در برابر اسلام منحط و دروغینی است که داعشیها و وهابیها و استکبار جهانی ترویج میدهند. بنابراین، باید افتخار کنیم که بخش عظیمی از مردم به یک شعور و آگاهی حسینی رسیدهاند که میتوانند با تحمل همه سختیها در این حرکت سهیم باشند و اگر این حرکت ادامه داشته باشد، به مرور زمان میتواند در دنیای امروز نفوذ کند و بسیاری از انسانهایی که فطرتی پاک دارند را به طرف خود جذب کند.»
این کارشناس درتکمیل صحبت هایش میگوید:« این راهپیمایی فقط به بحث شیعه منحصر نیست، بلکه از همه ملیتها و ادیان نیز در آن شرکت کردهاند. این راهپیمایی نه تنها رابطه بسیار تنگاتنگی را از لحاظ نزدیک شدن اندیشهها و عواطف به همدیگر دارد، بلکه میتواند به یک وحدت بلندمدت در برابر دشمنان تبدیل شود.»
ضرورت مطالعه
درباره سید الشهداء(ع) و حادثه کربلا
در طول عمر انسان برخی فرصتها فراهم میشود و نفحاتی میوزد که همیشگی نیست و باید انسان حداکثر بهره را از این فرصتها ببرد. آن گونه که رسول خدا (ص) فرمود: «همانا در طول عمر شما، نسیمهای الهی وزیدن میگیرد، پس هشیار باشید و خود را در معرض آنها قرار دهید/ بحار الانوار، ج۷۱، ص۲۲۱».
مهدی اسدی یک مشاور وکارشناس مسائل مذهبی برایمان میگوید: «سفر زیارتی اربعین با ویژگیها و مختصاتی که دارد، سفری استثنایی و کم نظیر و بلکه بینظیر است و چنانچه هدفمند و همراه با برنامه حساب شده باشد، میتواند آثار و برکات معنوی زیادی برای زائر اربعین به همراه داشته باشد. از این رو باید نهایت تلاش را به کار گرفت تا حد اکثر بهرهبرداری معنوی ازآن گردد.»
وی ادامه میدهد: «سفر اربعین از جهت معنوی و تقویت جنبههای ولایی انسان سفری کم نظیر و بلکه بینظیراست. زائر اربعین باید توجه داشته باشد که این سفر در سال فقط یکبار بیشتر اتفاق نمیافتاد و لزوما در هر سال امکان حضور مقدور نمیشود. زائری که در صدد است حد اکثر بهره معنوی را از سفر زیارتی اربعین ببرد، باید قبل از سفر برنامهریزی لازم را داشته باشد. برای مثال اگر بخواهد به اماکن زیارتی جانبی مثل مسجد کوفه، مسجد سهله، و مانند آن برود و یا اینکه حتما نجف تا کربلا را پیادهروی کند، باید مدت سفر خود را طولانیتر کند، علاوهبر این باید فرد از لحاظ روحی و معنوی خود را برای سفر معنوی مهمی چون سفر اربعین آماده سازد، نیک بداند که به کجا میرود؟ برای چه میرود؟ و پا به چه سرزمین مقدسی میگذارد؟»
این کارشناس مذهبی تاکید میکند: «هرچه شناخت و معرفت زائر نسبت به امام حسین(ع) و حادثه کربلا بیشتر باشد، جنبه ولایی وی قویتر و در نتیجه بهره معنوی او از سفر اربعین بیشتر خواهد بود. شایسته است زائر اربعین از قبل برنامهریزی مناسب داشته باشد و با همراه داشتن برخی کتابهای مناسب، از فرصت سفر استفاده کرده و درباره سید الشهداء(ع) و حادثه کربلا اطلاعات بیشتری کسب کند.»
وی در تکمیل صحبت هایش میگوید: «حادثه کربلا، حادثهای بیهمتا و حرکت سیدالشهداء(ع) حرکتی بزرگ و بیمثال در تاریخ اسلام است که همیشه زنده و پویا و الهامبخش بوده و پیوسته درحال فروغ افزونتر و تأثیرگذاری بیشتر است. بیتردید اندیشیدن درعظمت این حادثه و آفرینندگان آن و نیز تأمل کردن در پرتو و آثار فزایندهای که از زمان وقوع تا کنون داشته و در آینده خواهد داشت، میتواند زوایای بیشتری از این عظمت واعجازانگیز بودن آن را برای زائر آشکار نماید. تفکر و تأمل در بزرگی و عظمت سیدالشهداء(ع) و تجلی فضیلتهایی که از آن حضرت در کربلا نمایان شده، اندیشه در مصائب کاوران اسراء کربلا در مسیر کربلا تا کوفه و شام و برگشت به مدینه و صبر و شجاعت آنان، تفکردر راز ماندگاری حادثه کربلا و پویایی و پر فروغی فزاینده آن و بویژه اندیشیدن و تأمل در ایثار و اهتمام مردم ولایتمدار شیعه عراق در ایام اربعین به مراسم اربعین میتواند بر معرفت و پیوند عاطفی و معنوی زائر باسید الشهداء(ع) و یارانش را دو چندان کند.
سفر اربعین و دور شدن از دغدغههای کاری و اداری و مسائل روزمره زندگی، فرصت مناسبی برای اندیشیدن در وضعیت و حالات خویشتن است. فرصت پیش آمده در مسیر پیادهروی نجف تا کربلا بویژه در سحرهای آن، به زائر کمک میکند تا بازگشتی به خویشتن داشته باشد، خود را ارزیابی کند و وزن و مقدار خود در بعد معنوی و ساحت بندگی را بسنجد و بر اساس آن برای آینده معنوی خود برنامهریزی کند و از حضرت سید الشهدا (ع) در این مسیر مدد بجوید.»