این بانوان ایثارگر...

زکیه عاقلی

بیمارستان صحرایی شهید «کلانتری» اندیمشک یکی از آن مکان‌هایی است که می‌توان به‌خاطر حضور مستقیم بانوان ایثارگر به عنوان نیروی درمانی و بهداشتی در آن، داستان‌های بسیاری درباره‌اش گفت و نوشت.
***
بیمارستان صحرایی شهید کلانتری کجا بود؟
به دلیل نزدیکی شهر اندیمشک به جبهه‌های غرب کرخه و شوش، و حجم بالای مجروحینی که از این محور به اندیمشک و بیمارستان شهید بهشتی این شهر آورده می‌شد؛ امکان رسیدگی به همه مجروحین فراهم نبود. بنابراین لازم بود که یک بیمارستان صحرائی در اندیمشک احداث شود.
محل احداث بیمارستان بنا بر صلاحدید کارشناسان، بخشی از کارخانه ریل سازی راه‌آهن اندیمشک در نظر گرفته شد. این بیمارستان صحرایی بعد از آماده شدن، بیمارستان «شهید کلانتری» نام گرفت. این مجموعه درمانی شش بخش داشت که یکی از آنها بخش جراحی بود و پنج بخش دیگر نقاهتگاه. در این بیمارستان هم نیروهای بهداشتی و درمانی مرد حضور داشتند، هم زن. در هر بخش 16 یا 17 پرستار و بهیار و امدادگر در سه شیفت کار می‌کردند که یک یا دو دکتر هم دائم به مریض‌ها سرکشی می‌کردند.
بانوان ایثارگر فعال در بیمارستان
بانوان ایثارگر فعال در بیمارستان صحرائی شهید کلانتری را می‌توان به چهار گروه عمده تقسیم کرد؛ چهار گروه «پزشکی»، «پرستاری»، «امدادگری و بهداری» و «داوطلبان مردمی کمک‌بهیار»
گروه اول: در طول سال‌های دفاع مقدس پزشکان زیادی برای خدمت رسانی به بیمارستان صحرائی شهیدکلانتری اعزام شدند. اما از میان بانوان پزشک این بیمارستان صحرایی هم می‌توان به نقش ویژه خانم دکتر شفیق که خواهرزاده حضرت آیت‌الله جوادی آملی بودند،‌اشاره کرد. خیلی از پرستاران و بهیاران جوان هنوز خاطره حافظه قوی ایشان را در خواندن شعرهای مولانا در ذهن دارند. شعرهایی که برای دختران جوان فعال در بیمارستان هم حکمت‌آموز بود و هم موجب لحظه‌ای استراحت و رفع خستگی‌شان می‌شد.
گروه دوم: پرستاران زیادی از بیمارستان‌های استان‌های مختلف در سال‌های دفاع مقدس به ویژه در زمان عملیات‌ها به این بیمارستان صحرایی اعزام می‌شدند که تعدادی از آنها را پرستاران خانم تشکیل می‌دادند. از میان بانوان فداکاری که در بخش پرستاری این بیمارستان فعالیت می‌کردند می‌توان از خانم «آمنه داغری» یاد کرد که در آماده‌سازی این بیمارستان صحرایی و کمک به مجروحین نقش بسزایی داشت.
گروه سوم: به غیر از بانوان پزشک و پرستار، بانوان زیادی در طول سال‌های دفاع مقدس به عنوان بهیار و امدادگر در این بیمارستان خدمت کردند.
یکی از معروف‌ترین گروه‌های امدادگر و بهیار این بیمارستان گروه اراکی‌ها بودند. گروهی شامل شش دختر جوان اراکی که مدتی مشغول خدمت‌رسانی به مجروحان بودند. اما نکته جالب درباره گروه اراکی‌ها این بود که آنها حاضر نمی‌شدند موقع کار و فعالیت در بیمارستان چادرهایشان را بردارند. یعنی معتقد بودند که رزمندگان اسلام و شهیدان برای دفاع از اسلام و حجاب و چادر به جبهه می‌روند، پس به همین خاطر هم حاضر نبودند چادر از سر بردارند و با مانتو و روسری به فعالیت ادامه بدهند.
گروه چهارم: اما به غیر از پزشکان، پرستاران، بهیاران و نیروهای امدادگر، در طول سال‌های دفاع مقدس گروهی از بانوان اندیمشکی به عنوان کمک‌بهیار و کمک‌امدادگر برای رضای خدا در این بیمارستان خدمت می‌کردند. یعنی گروهی از دختران و زنان اندیمشکی دو بار در روز (سر ظهر و قبل از اذان مغرب) به بیمارستان صحرائی می‌آمدند و در کشیدن غذای مجروحین و توزیع آن و سپس شستن ظرف‌های غذا به بهیاران و امدادگران کمک می‌کردند و بعد از کار به خانه‌های خودشان برمی‌گشتند.
***
زندگی همه این چهار گروه از بانوان ایثارگر فعال در بیمارستان صحرایی شهید کلانتری می‌تواند دستمایه نوشتن رمان، فیلمنامه و حتی سریال باشد. به شرطی که قبل از آن مصاحبه، مقاله و گزارش‌های دقیقی از حضور بانوان پزشک، پرستار، بهیار، امدادگر و کمک‌بهیاران و امدادگران فعال در این بیمارستان تهیه شود و در دسترس پژوهشگران و نویسندگان و فیلم‌سازان قرار بگیرد.