اروپا نمی‌تواند بدون آمریکا برجام را ادامه دهد

مجید شاکری در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس، با تاکید بر اینکه اجرای برجام بدون آمریکا بی‌معنی است، اظهار کرد: عملکرد قوانین تحریمی که ممکن است تا 180 روز دیگر بازگردد، اجرای برجام با اروپا و بدون آمریکا را غیرممکن می‌‌کند.
وی افزود: آمریکا ابزارهای فرامرزی برای تحریم دارد. بانک‌های اروپایی نیازمند استفاده از چرخه دلار هستند و هیچ مقام اروپایی حاضر به حذف یک بانک از چرخه مبادلات دلاری نیست، بنابراین اروپا نمی‌تواند بدون آمریکا برجام را ادامه دهد.
به گفته این کارشناس مالی، اینکه ایران برای اتمام حجت با کشورهای توافق‌کننده بحث اجرای برجام بدون آمریکا را با اروپایی‌ها مطرح کند، بحث دیگری است اما این تصور به لحاظ فنی‌اشتباه است.شاکری ادامه داد: از بُعد مالی مولفه‌های خوبی وجود دارد که نشان می‌دهد وضعیت تا حدی بهتر از سال‌ 90 و 91 است. در سال‌های 90 و 91 حجم واردات بیشتر از صادرات بود و دولت مجبور شد بخشی از واردات را که شامل مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای هم می‌شد، کاهش دهد اما هم‌اکنون نسبت نزدیکی بین صادرات و واردات برقرار است و نیاز جدی به انقباض واردات نداریم.وی اضافه کرد: اما زوایای دیگری هم وجود دارد که نشان‌دهنده نقاط ضعف در شرایط فعلی است. اول اینکه دیگر آن شبکه صرافی که در دوبی وجود داشت و بخش قابل توجهی از نیاز ارزی کشور را در آن سال‌ها تامین می‌کرد، به دلیل اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده محدود شده است و با اجرای این قانون فشار بر شبکه صرافی بیشتر هم می‌شود.این کارشناس مسائل مالی مسئله دیگر را نسبت نقدینگی به تولید ناخالص داخلی دانست و گفت: در سال 90 و 91 نسبت نقدینگی به تولید ناخالص داخلی 60 درصد بود اما در پایان سال گذشته این نسبت از حدود 100 درصد هم فراتر رفته و این وضعیت، نگرانی را نسبت به سفته‌بازی‌های احتمالی افزایش می‌دهد.شاکری بیان کرد: اما در مقابل این بیم‌ها امیدهایی وجود دارد. ما می‌توانیم با تغییر نقشه ارزی کشور از بُعد مالی از تحریم‌های پیش رو عبور کنیم. ایجاد و توسعه روابط اقتصادی و ارزی با کشورهای عمان، روسیه و چین و ایجاد کانال‌های ارزی با این کشورها یکی از راه‌های عبور از جریان ارزی فعلی است.
تحریم‌های جدید برای نقل و انتقالات مالی
 قطعا مشکل ایجاد می‌کند
در همین راستا، سید حسین سلیمی عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران، در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس در مورد تاثیرات خروج آمریکا از برجام برای اقتصاد و سرمایه‌گذاری‌های‌ خارجی، گفت: احتمالا با خروج آمریکا از برجام تا حدودی سرمایه‌گذاران خارجی برای سرمایه‌گذاری در ایران دچار تردید شوند. وی با بیان اینکه انجام مبادلات تجاری با یورو به جای دلار یکی از تصمیمات خوب دولت است، گفت: تبادلات تجاری  را با ارزهای مختلفی از جمله لیرترکیه، روپیه و امثال آن می‌توان انجام داد تا مشکلی برای نقل و انتقال پول نداشته باشیم. عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه صرافی‌ها در پی کنترل بازار ارز توسط دولت از چرخه نقل و انتقالات ارزی خارج شده‌اند، گفت: قطعا با وضع تحریم‌های جدید بانک‌ها برای نقل و انتقالات مالی دچار مشکل می‌شوند بنابراین لازم است تا دولت در این شرایط به صرافی‌های مجاز و مورد تایید بانک مرکزی اجازه دهد تا خرید و فروش ارز را انجام دهند.
اعلام آمادگی بانک مرکزی برای تامین ارز کشور
پس از اعلام خروج آمریکا از توافق برجام که دو شب پیش از رسانه‌ها اعلام شد بانک مرکزی در بیانیه‌ای از آمادگی خود برای مدیریت بازار ارز کشور خبر داد.
به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، در بخشی از این بیانیه آمده است: خوشبختانه با اقدامات و سیاست‌های بانک مرکزی، اکنون منابع و مصارف ارزی کشور تحت‌اشراف و کنترل کامل قرار دارد و نظام بانکی کشور با محوریت بانک مرکزی توانایی کامل برای پاسخگویی به  تمام نیازهای ارزی کشور را دارد. در قسمت پایانی بیانیه بانک مرکزی آورده شده: بانک مرکزی به  تمام فعالان اقتصادی اطمینان می‌دهد که نقض برجام توسط آمریکا موجب ایجاد وقفه در پاسخگویی به نیازها و تقاضاهای ارزی کشور نخواهد شد و تأمین تمام نیازها کماکان ادامه خواهد یافت.
گفتنی است، بانک مرکزی با توجه به اینکه اعلام کرده توان تامین تقاضای ارزی کشور را دارد، می‌تواند مانع از بروز جو روانی منفی در بازار شده و از بروز تقاضای هیجانی جلوگیری کند. به عبارت دیگر این بانک با مدیریت خود می‌تواند به سلامت از گردنه خروج آمریکا از برجام عبور نماید. با این حال، لازم است بانک مرکزی‌اشکالاتی که در طرح جدید ارزی خود داشته را برطرف کند، چه اینکه در همان روزهای نخست برخی دریافت کنندگان یورو اعلام می‌کردند به قیمتی بالاتر از قیمت مصوب بانک مرکزی، این ارز را خریداری می‌کنند و از طرف دیگر تا همین چند روز پیش هم برخی فعالان تجاری و واردکنندگان از دریافت نکردن ارز مورد نیازشان گلایه مند بودند، حتی برخی از کسانی که در خارج از کشور دانشجو داشته و جزو مشمولان دریافت ارز بانک مرکزی محسوب می‌شدند هم نتوانستند از ارز تک نرخی بانک مرکزی استفاده کنند.