اهمیت کار و کارگر در جامعه اسلامی - بخش پایانی
تدبیر مسئولانه در رفع چالشهای زندگی کارگری
فریده شریفی
یک ضربالمثل قدیمی میگوید: «کار جوهر آدمی است» با کار کردن استعدادها و تواناییهای وجودی انسان شکوفا میشود و علاوه بر تامین نیازهای انسانی، موجب افزایش حس اعتماد به نفس و حس احترام و همچنین محترم شدن شخص در نزد دیگران میشود.
کار تاثیر مثبت بر جسم و جان میگذارد و میتواند به فرد منزلت اجتماعی ببخشد وتوازن را میان فرد و جامعه برقرار سازد.
در اسلام روی تولید، سرمایهگذاری و تولید ثروت تاکید زیادی شده است و افراد به کار و کوشش و فعالیتهای اقتصادی تشویق شدهاند تا هم خودشان از فقر فاصله بگیرند و در تامین نیازهای اساسی خود وخانوادهشان بینیاز باشند و هم از وابستگی به کشورهای خارج دوری کنند و نقشه پلید مستکبران و زورگویان صحنه بینالملل برای تحریم کشورهای اسلامی را با بنبست و شکست مواجه سازند. اگر کشورهای اسلامی با اتکاء به منابع انسانی، منابع طبیعی و ثروتهای خدادادی که در این کشورها وجود دارد به سازندگی و خودکفایی بپردازند هیچگاه به جهان خارج وابسته نخواهند شد و اقتصادی پویا، پیشرفته و مستقل خواهند داشت.
نقش کارگران
در تحقق اقتصاد مقاومتی
بدون شک پیشرفت هر جامعهای مرهون اقتصاد پویا، فرهنگ و تمدن غنی و داشتن انسانهای پرتلاش، مولد، آگاه و هوشیار است و در این میان کارگران نقش مهمی در فعالیتهای اقتصادی هر کشوری ایفا مینمایند. این قشر زحمتکش و مولد در راستای تولید محصولات داخلی و تحقق اقتصاد مقاومتی نقش موثری دارند و از آنجا که هم برای کسب روزی حلال برای خانواده و هم چرخاندن چرخهای تولیدی و اقتصادی کشور فعالیت میکنند باید برای کار و فعالیتشان اهمیت ویژهای قائل شد.
آقایی که خود را «پورمطلوب» معرفی میکند و در یکی از ادارات دولتی مشغول به کار است در این باره میگوید: «همانطور که مقام معظم رهبری فرمودند هرکس که کاری انجام میدهد حتی اگر مدیر هم باشد باز کارگر محسوب میشود و باید مسئولیتهایش را به نحو مطلوب انجام دهد چراکه در مقابل خانواده خود و اجتماع مسئول است و باید با شایستگی و تعهد تمام کار کند تا شرایط برای پیشرفت جامعه فراهم آید.»
وی اضافه میکند: «اختصاص روز کارگر یا هفته کارگر برای کارگران زحمتکش شاید حداقل کاری است که میتوان برای قدردانی از این قشر زحمتکش و دلسوز انجام داد. زیرا کارگران فقط در واحدهای تولیدی، ساختمانی یا ادارات و ... مشمول به کار نیستند کارگرانی هستند که در زیر نور آفتاب و گرمای بالای 40 درجه مناطق جنوب کشور در تاسیسات نفتی، پتروشیمی یا واحدهای تولیدی دیگر مشغول به کار هستند و از جان خود برای کسب روزی حلال مایه میگذارند. بنابراین قدردانی از این قشر زحمتکش باید در سرلوحه اقدامات و وظایف دولتمردان قرار بگیرد.»
به گفته این کارمند، نقش کارگران در تحقق اقتصاد مقاومتی و تولید کالاهای ایرانی هم نباید فراموش شود چراکه چرخ عظیم جوامع بشری با دست توانای کارگران در حرکت و چرخش است و هر چهقدر که از این قشر زحمتکش حمایت و قدردانی شود در وظایف و مسئولیتهای خود مصممتر و باانگیزهتر خواهند بود.
رهبر معظم انقلاب در یکی از بیاناتشان درباره روز کارگر در هشتم اردیبهشت سال 95 میفرمایند: «همه در اقتصاد مقاومتی نقش دارند، کارگر هم نقش دارد، کارفرما نقش دارد، دولت نقش دارد، مسئولین گوناگون هم نقش دارند، نقش کارگر در درجه اول احساس مسئولیت است. یعنی کارگر در آن کاری که به او محول است باید احساس مسئولیت کند، همهمان باید احساس مسئولیت کنیم، کارگری کاری که به او سپرده شده باید مسئولانه انجام بدهد، کیفیت را باید افزایش بدهد، هم آحاد کارگری باید در فکر این باشند که کیفیت کار را بالا ببرند، این برکت ایجاد میکند، هم برای خود او و هم برای جامعه، در بازار بزرگ مشهد کفاشی بود که معروف بود کفشهایی که میسازد، چرم کفش و کف کفش پاره میشود اما دوخت کفش از بین نمیرود، یعنی محکمکاری این جوری است. کاری کنیم که دوخت ما، آن کاری که دست ماست، درست و باکیفیت و با استحکام انجام بگیرد، این وظیفه کارگر است. بنده این حدیث را شاید دهها بار تا حالا خواندهام که خداوند متعال از زبان پیامبر(ص) فرمود: «رحم الله امر علم عملا فاحکمه» رحمت خدا بر آن انسانی که کاری را انجام میدهد و آن را محکم انجام میدهد، محکمکاری میکند.
چه کار کنیم که کارگر این توانایی را پیدا کند که کیفیت کار را بالا ببرد؟ یک مقدار از این الزامات برعهده دولت است، یک مقدار برعهده مدیران است، یک مقدار برعهده مردم است، یک مقدار هم برعهده خود کارگر است. یکی از کارهایی که باید انجام شود تا کارگر بتواند کیفیت کار را بالا ببرد مهارتافزایی است مسئله فنی حرفهای را باید جدی گرفت.
بنده سالهاست هر وزیر آموزش و پرورشی که بر سر کار آمده است روی مسئله فنی حرفهایها تکیه کردهام، این را باید جدی گرفت، این یک کار اساسی است، مهارت کارگر را باید بالا برد، کارگر ساده که نمیتواند صرفا با تجربه خودش پیش برود، البته تجربه هم موثر است اما آموزش لازم است مهارت کاری برعهده مسئولان است، همین فنی حرفهایها و انواع کارهای دیگری که میشود انجام داد برای مهارتافزایی کارگر موثر است کارفرما هم موثر است، دولت هم موثر است.»
رهبرمعظم انقلاب در دیدار اخیر خود با کارگران که روز دهم اردیبهشتماه صورت گرفت بار دیگر کارگران ایرانی را ثروتی عظیم خواندند که هنر و اندیشه و خلاقیت آنها از سطح متوسط جهانی نیز بالاتر است.
ایشان حمایت از کالای ایرانی را به معنای حمایت از نیروی کار و تولید داخل دانستند و خاطر نشان کردند که این حمایت همه جانبه برعهده مسئولان و مردم است.
خلاقیت و نوآوری
کارگران ایرانی
همانطور که رهبرمعظم انقلاب در بیانات خود در روزکارگر به این مسئله مهم اشاره کردند که هوش و نبوغ کارگران ایرانی از کشورهای دیگر هم بالاتر است میتوان به وضوح این مسئله را مشاهده کرد و به این مسئله اعتراف کرد که دانشمندان، نخبگان، اندیشمندان، فعالان اقتصادی و اجتماعی و دانشجویان ایرانی در همه عرصهها گوی سبقت را از افراد خارجی ربودهاند و در هر مسابقه علمی، ورزشی، فرهنگی، اقتصادی و... مبتکر خلاقیت و نوآوری بوده و استعداد و هوش خود را به جهانیان به اثبات رساندهاند.
یکی از نخبگان جوان کشور که در آزمون دکتری رتبه نخست را در رشته آمار به دست آورده است دراینباره میگوید: «هوش و نبوغ ایرانیها در جهان زبانزد است و همه میدانند که مردم ایران از خلاقیت، نوآوری و استعداد بالایی در همه زمینهها برخوردارند تنها کافی است که انگیزه و هدف داشته باشند و احساس مسئولیت و تعهد کنند چرا که اگر فردی در جامعه احساس مسئولیت نکند آن جامعه پیشرفت نخواهد کرد.» وی اضافه میکند: «جوانان کشور باید در کنار علم و دانش، انگیزه، مسئولیت، تعهد و ایمان داشته باشند چرا که کار بدون مسئولیت و تعهد نتیجهای در برنخواهد داشت و خود را متعهد کنند که پس از تلاش و درس خواندن در راه اعتلای کشور قدم بردارند و به جامعه خود خدمت کنند.»
«سیما ملتجی» کارشناس اجتماعی نیز دراینباره میگوید: «زمانی یک کشور به موفقیت میرسد که استعدادها به کار گرفته شود و حمایتهای لازم از فعالان عرصه علم و دانش به عمل آید. چرا که اگر حمایتهای لازم صورت نگیرد افراد با انگیزه و با استعداد سرخورده و ناامید میشوند و از ادامه تلاش و فعالیت خود منصرف خواهند شد.»
به گفته این کارشناس جوانان ایرانی بزرگترین سرمایه کشور هستند و به عنوان یک ثروت ملی، سرمایه ملی و سرنوشتساز باید مورد حمایت و تکریم قرار گیرند تا استعدادهایشان شکوفا شود و در رشد اقتصادی و تحقق اقتصاد مقاومتی کشور و رهایی از تحریمها و فشارهای بینالمللی تاثیرگذار باشند.
حیات یک ملت
مرهون کار و کارگر است
بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران امام خمینی(ره) در بیانات خود بارها و بارها به ارزش و اهمیت کار و کارگر اشاره میفرمودند و تاکید داشتند که حیات یک ملت مرهون کار و کارگر است. در صحیفه امام(ره) جلد هفتم صفحه 171 و 172 به این اهمیت اشاره شده و امام(ره) فرمودهاند که اختصاص یک روز به کارگران شاید به لحاظ تشریفات و تعظیم باشد و الا هر روز روز کارگر است و عالم از کار و کارگر تشکیل شده است، این که ما یک روز را به کارگر اختصاص دهیم مثل این است که یک روز را به نور به خورشید اختصاص دهیم، هر روز نور هستند و هر روز خورشید است، کار و کارگر همه جا هست...»
دغدغههای یک کارگر
یکی از دغدغههای کارگر امروزی تامین معیشت و نوع قراردادهای کاری است که توسط برخی پیمانکاران بسته میشود و تابع هیچگونه ضوابط و مقرراتی نیست.
محسن نیکوصفت یکی از کارگران ساختمانی به گزارشگر کیهان میگوید: «متاسفانه امروز قراردادهایی ناعادلانه با کارگران بسته میشود و هیچگونه نظارتی بر این قراردادها وجود ندارد، مثلا قراردادهای کمتر از 3 ماه یا حتی بدون پرداخت بیمه افراد، که همه این موارد اجحاف آشکار در حق کارگر است و امیدواریم با توصیههای رهبری به مسئولان شاهد نظارت بیشتر بر نوع قرارداد کارگران در سال جدید باشیم.»
این کارگر در ادامه به نقش کارگران در تولید کالای ایرانی با کیفیت اشاره میکند و میگوید: «اگر کارگر ایرانی دغدغه پرداخت به موقع دستمزدش را نداشته باشد قطعا میتواند کالای ایرانی را با کیفیت بالا و استاندارد تولید کند، یعنی از ظرفیت و توانایی در کارگر ایرانی وجود دارد که بتواند کالای ایرانی تولید کند.»