هنرمندان و «هنرانقلاب اسلامی»

 مهدا شادمان

 هنرمند متعهد، تلاش دارد، طی مجاهدتی مقدس، مفاهیم انقلاب اسلامی و آرمان‌های والای آن را در قاب هنر، متجلی و به مخاطبان کنونی و آینده منتقل کند.
برای درک بهتر مفهوم هنر متعهد و هنرمند انقلابی، با چند هنرمند گفت‌وگو کرده‌ایم:
شهید آوینی، الگوی یک
«هنرمند انقلاب اسلامی» است
محمدگلریز خواننده سرودهای انقلابی، درباره شاخصه‌های «هنرانقلاب اسلامی» می‌گوید: «هنرانقلاب اسلامی، همان طور که ازنامش پیداست، باید در راستای انقلاب اسلامی باشد و هنرهای انقلاب را درعرصه‌های مختلف معرفی کند و هنرمندان این عرصه را تقویت کند که آن ‌ها  بتوانند هنر خود را در این راستا به مردم به خصوص جوانان  ارائه بدهند. خصوصاً در حال حاضر که ما در معرض هجمه فرهنگی ازغرب و آمریکا  قرارگرفته ایم، این مسئله می‌تواند موثر باشد و وظیفه همه کسانی است که در عرصه فرهنگ فعالیت دارند که با تمام قوا حمایت کنند تا هنرمندان بتوانند استعدادهای خودشان را بروز دهند. دراین رابطه، همه باید دست در دست هم دهیم و زمینه را برای فعالیت هنرمندان آماده کنیم.»
گلریز، درباره رابطه بین اندیشه‌های «شهید سیدمرتضی آوینی» و «هنرانقلاب اسلامی»، معتقد است: «ارتباط خیلی مستقیمی وجود دارد. چون خود شهید آوینی، الگوی یک «هنرمند انقلاب اسلامی» است. شهید آوینی، کسی بود که از جان خودش مایه گذاشت تا هنرانقلاب اسلامی را میان مردم جا بیندازد.»
گلریز، درباره «هنر و هنرمند بسیجی» می‌گوید: «بسیج یعنی عشق؛ یعنی فداکاری، از خود گذشتگی و دریک کلام، یعنی عشق به خدا. بسیج، یعنی اینکه ما بتوانیم درهمه عرصه ها، بسیجی وار خدمت کنیم و خدمت ما، اول برای خدا باشد وبعد برای مردم. من فکرمی کنم، همه ملت ایران بسیجی هستند. ما اگر در رابطه با بسیج، حمایت‌های مختلفی را داشته باشیم، بین جوان‌های ما جا می‌افتد. ما اگربسیج خودمان را درعرصه هنرتقویت کنیم، می‌تواند بسیجی وار هنرانقلاب اسلامی، هنراسلامی وایرانی را به خوبی جا بیندازد.»
هنرانقلاب اسلامی، یک هنر
متعهد است
منیژه آرمین هنرمند مجسمه ساز و نویسنده، در‌باره «هنرانقلاب اسلامی» می‌گوید: «اگربخواهیم ساده ترین تعریف را برای هنرانقلاب اسلامی بیاوریم، می‌توانم این گونه بگویم که هنرانقلاب اسلامی، یک هنرمتعهد است. حتی قبل ازانقلاب اسلامی هم، چنین هنری وجود داشته است. یعنی کسانی بوده‌اند که درکارهایشان تعهداتی داشتند.
آرمین، درمورد «شهید سیدمرتضی آوینی»، می‌گوید: «شهید آوینی، درواقع با  شهادت خود نقطه عطفی را درهنردینی به وجود آورد؛ یعنی خود این اتفاق یک اتفاق سمبلیک بود. کسی که روایت فتح را پانویسی کرده بود و انجام می‌داد، خودش کسی شد که از آن روایت کردند. می‌توانم بگویم که شهادت ایشان، جزو تقدیرهای زیبا بوده است.» منیژه آرمین، در مورد رابطه بین «هنر»، «هنرمند» و «بسیج» می‌گوید: «بسیج یعنی آماده باش. هنرمندان هم  پیوسته با اندیشه‌های خودشان اماده باش هستند. ارتباط آن ‌ها یک ارتباط دائمی است و با فکر و با هنر خود است که این راه را به وجود می‌آورند.»
آوینی، طلایه دار هنر
 انقلاب اسلامی
زنوزی جلالی نویسنده، در ارزیابی اش از میزان تحقق شاخصه‌های هنرانقلاب اسلامی درعرصه‌های مختلف هنری، می‌گوید: «به نظرم من به آن حد نصاب و معقولی که ازادبیات داستانی خودمان انتظارداریم، نرسیده ایم.» زنوزی جلالی، درمورد شهید آوینی می‌گوید: «به هر حال ایشان یک طلایه دار بودند. درعرصه ادبیات داستانی و به طورکلی ادبیات، نگاه بسیار متفاوت وآینده نگری داشتند.» زنوزی جلالی، درمورد «هنر و هنرمند بسیجی» می‌گوید: «هنرمند بسیجی، کسی است که نبض جامعه دردست اوست؛ معضلات جامعه را می‌شناسد؛ به نوعی سعی می‌کند  مسائل جامعه را درآثار خودش نشان دهد.»
هنرانقلابی، باید جامعه را
 به تحرک وادارد
هوشنگ جاوید موسیقیدان، درمورد شاخصه‌هایی «هنرانقلاب اسلامی» معتقد است: «تا به حال به صورت کلی ازاین موضوع، تعریفی ارائه نشده و به تعریف دقیقی نرسیده ایم؛ با توجه به تعاریفی که ازگذشته بوده، ما متأسفانه پس رفت داشته ایم. «هنر» و «هنر انقلاب اسلامی»، دو موضوع متفاوت هستند. رسیدن به «هنرانقلاب اسلامی» سخت است؛ چون اندیشه یک هنرمند مهم است که درخدمت مردم باشد. بحث انقلاب، بحث اندیشه و نبرد اندیشه است که «هنرانقلاب» دربحث نبرد اندیشه، پس رفت داشته است. مثلاً دربخش موسیقی، مسئولین به موسیقی بی هویت یعنی موسیقی پاپ روی خوش نشان داده اند؛ درصورتی که دراوایل انقلاب، این نوع موسیقی رد شد یا در سینما بحث‌هایی که در آن زمان رد شدند، الآن دوباره دارد مطرح می‌شود.»
این هنرمند عرصه موسیقی می‌گوید: ««هنرانقلاب» باید مبتنی بر: اولاً، نزدیک شدن اندیشه هنرمند به حقیقت جامعه و ثانیاً نزدیک شدن هنرمند به باورهای مذهبی که همراه با ایمان ویقین است، باشد و مفهوم دقیق بدهد. الآن دستگاه فرهنگی، به سمت هنر برای هنر رفته است؛ درصورتی که هنر بایستی برای جامعه  و همراه با شناخت و معرفت دینی باشد؛ چرا که هنر، بنیان سازاست و باید با معرفت وارد آن شد. پس باید بنیان‌های انقلاب اسلامی را در نظربگیریم و با یقین و ایمان اصلی و معرفت دینی کامل و متناسب با نیازهای واقعی و حقیقی جامعه وارد آن شویم. اما الآن شاهد فراموش شدن جامعه، مردم و روحیه انقلاب اسلامی هستیم.»
جاوید معتقد است: «هنرانقلابی، باید جامعه را به تحرک وادارد و متناسب با نیازهای واقعی جامعه باشد؛ جامعه، خط فکری اش را از هنر می‌گیرد. درحال حاضر هنرمند ما، نیازهای واقعی جامعه را درک نکرده و بی ربط با اتفاقات ملی و واقعی جامعه کارمی کند و دوراز نیازهای جامعه حرف می‌زند. هنرانقلابی، باید به حقیقت و واقعیت  و مسائل کشور جدی ترنگاه کند. وظیفه امروز هنرمندان بسیجی، این است که باید یک انقلاب هنری ایجاد کنند.»
جاوید، درمورد رابطه بین اندیشه‌های شهید آوینی و هنرانقلاب اسلامی معتقد است: «آوینی، خیلی خوب در مورد هنرسینما حرف زد و آن را بازکرد. برای هرهنری، یک بنیان و جنبشی باید باشد؛ آوینی، به دنبال سینما و حقیقت بود و این را با ساخت مستند «خان گزیده ها» درمورد بشاگرد نیز، ثابت کرد.» این پژوهشگرعرصه موسیقی، می‌گوید: «بعد از آن، آوینی دردوره هشت سال دفاع مقدس از نگاه فلسفی، به حقیقت دفاع مقدس پرداخت.»
جاوید، درمورد «هنر و هنرمند بسیجی» می‌گوید: «هنرمندان بسیجی، شناخت بنیادینی از زوایای دینی پیدا می‌کنند؛ بنابراین وقتی به عنوان هنرمند، فعالیت می‌کنند، باید هم، سطح توقع پایین تری داشته باشند، هم سطح علمی بالاتر؛ چون در جایگاه ناقد هم وارد می‌شوند که بتوانند، هم آثار درخور توجه جامعه داخل و هم مورد توجه جامعه خارج و درعرصه بین‌الملل برای ارائه و دفاع از بنیان‌های نظام اسلامی داشته باشند.
 بنابراین هنرمند بسیجی، باید ازنظر معرفت علمی و دینی بالا باشد؛ عرصه هنر را درداخل دردست بگیرد و ازبنیان‌های نظام وانقلاب اسلامی درعرصه بین‌الملل دفاع کند.» این هنرمند معتقد است: «هنرمند بسیجی، باید این فضا را عوض کند و با شناخت کامل، چیزهای مورد نیاز جامعه را ایجاد کند. و البته درعین علمی حرکت کردن، از حرکت‌های شتابزده و شعاری بپرهیزد و با دانش و علم پیش رود.»