فردوست: ازهاری یک آمریکایی تمام عیار بود (پاورقی)

Research@kayhan.ir
تالیف: کامران غضنفری

بالاخره، پس از زمينه‌چيني‌هايي که در روز چهاردهم آبان انجام شده بود، شاه در روز پانزدهم آبان، در طي سخناني خطاب به مردم، روي کار آمدن دولت نظامي ازهاري را اعلام کرد.54
تيمسار فردوست، اين واقعه را چنين توضيح مي‌دهد:
" محمدرضا تنها شانس خود را در دولت نظامي مي‌دانست و ازهاري را بهترين مهره تشخيص داد زيرا يک آمريکايي تمام عيار بود. درست است که ازهاري يک افسر پشت ميز نشين بود، ولي ارتشبد بود و سال‌ها رياست ستاد ارتش را داشت و آمريکايي‌ها در پشت او بودند."55
فردوست در جاي ديگري، باز هم به نقش آمريکايي‌ها در روي کار آمدن دولت ازهاري اشاره مي‌کند:
" ناکامي دولت آشتي ملـّي شريف امامي روشن بود و تظاهرات هر روز اوج بيشتري مي‌گرفت و امام در پاريس به شدت خواست سقوط سلطنت و اخراج محمدرضا از کشور را مطرح مي‌ساخت. محمدرضا تصميم گرفت که بار ديگر شانس خود را امتحان کند و با راهنمايي آمريکايي‌ها دولت نظامي ازهاري را سرکار آورد."56
ارتشبد ازهاري يکي از عناصر شاخص و با نفوذ بهائي بود که در کابينه خود نيز از برخي عناصر بهائي مانند سپهبد سعادتمند (به‌عنوان وزير اطلاعات و جهانگردي) استفاده کرد.57
فريده ديبا (مادر فرح) نيز راجع به ازهاري چنين مي‌گويد:
"ازهاري بيشتر از آن که به پادشاه وفادار باشد، به آمريکایي‌ها وفادار بود. آن طوري که محمدرضا مي‌گفت، ازهاري در موقع تحصيل نظامي در آمريکا جذب آمريکایي‌ها شده و به توصيه آنها مراتب رشد و ترقي را پيموده و به رياست ستاد ارتش رسيده بود. ازهاري مدت‌ها در پيمان سنتو، ‌دست راست آمريکایي‌ها بود."58
در يک سند " خيلي‌محرمانه " سازمان سيا به تاريخ 27 نوامبر 1978 (6 آذر 1357) در مورد ارتشبد غلامرضا ازهاري چنين آمده‌است:
" ازهاري در اولين نطقي که به‌عنوان نخست‌وزير خطاب به ملت ايراد کرد، استقرار مجدد نظم را هدف عاجل و فوري اعلام کرد ... ازهاري هرگونه آشوب جديد داخلي را با شدت عملي بيشتر از آنچه جعفر شريف امامي انجام داد، سرکوب خواهد کرد ... دادگاه‌هاي نظامي به فعاليت‌هاي ضد رژيم و موارد نقض حکومت نظامي رسيدگي خواهند کرد. سانسور مطبوعات شديد خواهد بود." 59  
دولت ازهاري از همان روز 15 آبان به کليه نيروهاي انتظامي بخشنامه کرد: "براي حفظ امنيت و جلوگيري از ادامه تخلف عناصر آشوب‌طلب و اخلالگر، از فردا مأمورين انتظامي با نهايت قدرت هرگونه عمليات اخلالگرانه را به شدت سرکوب و در مواردي که نياز به استعمال اسلحه باشد، با نظر فرمانده مستقيم يا رئيس، بلافاصله اقدام شود."60
حمايت دولت آمريکا از دولت نظامي ازهاري
برژينسکي، خوشحالي خود از شنيدن خبر روي کار آمدن دولت نظامي را اين‌گونه بيان مي‌کند:
" خبرهاي رسيده مبني بر اينکه شاه سرانجام اقدام به تشکيل دولت نظامي کرد، خيال مرا آسوده ساخت. من اين اقدام را نشانه‌ خوبي در نظر مي‌گرفتم مبني بر اينکه شاه سرانجام با بحران برخورد کرده و آماده است تا رهبري خود را به گونه‌اي مؤثر اعمال دارد. به نظر من او با داشتن يک ارتش بزرگ در تحت فرماندهي خود، در صورت برخورد رودررو مي‌تواند اوضاع را در کنترل گرفته و از ارتش در جهت برقراري نظم و ريشه‌کن ساختن فساد موجود بهره‌گيرد (!)" 61
مارتين استانيلند نيز در کتاب خود در مورد موضع برژينسکي مي‌گويد: در تمام طول بحران ايران، برژينسکي از اقدامات خشن و در صورت لزوم تشکيل دولت نظامي طرفداري مي‌کرد.62
گري سيک (مسئول امور ايران در شوراي امنيت ملي آمريکا) نيز مي‌گويد: برژينسکي معتقد به انجام اقدامات خشونت‌آميز عليه انقلابيون بود و قاطعانه از شاه حمايت مي‌کرد.63
منابع در دفتر روزنامه موجود است