دلایل مرکز پژوهش‌های مجلس برای احیای سهمیه‌بندی بنزین

به گزارش خبرگزاری فارس، به تازگی مرکز پژوهش‌های مجلس با انتشار گزارشی درباره تبصره‌های 14 و 18 لایحه بودجه 97، پیشنهاد احیای مجدد سهمیه‌بندی بنزین البته با اختصاص سهمیه به هر خانوار (به جای هر خودرو) و همچنین افزایش تعرفه سایر حامل‌های انرژی برای پرمصرف‌ها را مطرح کرده است. متن این پیشنهاد این مرکز پژوهشی برای اصلاح تبصره 14 عبارت است از:
«الف) در راستای ارتقای بهره‌وری انرژی و کاهش یارانه پنهان انرژی مشترکین پرمصرف، وزارتخانه‌های نفت و نیرو مکلف هستند در صورت اقدام به افزایش قیمت گاز، آب و برق در بخش خانگی، ضمن حفظ نظام قیمت‌گذاری پلکانی به گونه‌ای عمل کنند که درصد افزایش تعرفه در سطوح بالای مصرف، بیش از درصد افزایش تعرفه در سطوح پایین مصرف باشد.
ب) دولت مکلف است با استفاده از سیستم هوشمند سوخت، نسبت به تعیین سهمیه مناسب برای افراد هر خانوار به میزان 20 لیتر در ماه اقدام کند که این سهمیه به همه سرپرست‌های خانوار (مستقل از اینکه خودرو داشته باشد یا نداشته باشد) اختصاص داده می‌شود».
اما چرا این مرکز پژوهشی این پیشنهادها را مطرح کرده است؟ گزارش‌های چکیده و تفصیلی مرکز پژوهش‌های مجلس درباره تبصره‌های 14 و 18 لایحه بودجه 97، به این سؤال پاسخ می‌دهد؛
الف- کاهش آثار تورمی افزایش قیمت حامل‌های انرژی روی کم درآمدها یا کم مصرف‌ها: در گزارش چکیده بازوی کارشناسی مجلس درباره ضرورت احیای مجدد سهمیه‌بندی بنزین آمده است: «در مورد بنزین سهمیه‌بندی اعمال می‌شود تا آثار تغییر قیمت بر دهک‌های پایین جامعه ـ که عموماً کم مصرف‌تر هم هستندـ کاهش یابد».
در گزارش تفصیلی مرکز پژوهش‌های مجلس هم درباره همین موضوع و همچنین افزایش تعرفه سایر حامل‌های انرژی برای پرمصرف‌ها با درصد بیشتر، این توضیح آمده است: «با اعمال سهمیه بندی بنزین بخش‌های آسیب پذیر و کم مصرف جامعه از افزایش قیمت حامل‌های انرژی تا حدودی مصون خواهند بود چرا که در این شیوه، مشترکین پرمصرف بنزین بیشتر در کانون افزایش قیمت قرار می‌گیرند و سایر مردم اگر در محدوده سهمیه اختصاصی خود، بنزین مصرف کنند، افزایش قیمت نخواهند داشت. البته در مورد مصرف گاز در بخش خانگی نیز می‌توان از همین الگو استفاده کرد».
ب- تحقق عدالت بیشتر در تخصیص یارانه سوخت: در گزارش تفصیلی مرکز پژوهش‌های مجلس درباره ضرورت اختصاص سهمیه بنزین به خانوار به جای خودرو و همچنین امکان فروش سهمیه مذکور با قیمت‌های آزاد آمده است: «گفتنی است با پیشرفت‌های فنی حاصل شده در گوشی‌های هوشمند امکان ساخت اپلیکیشن‌های مورد نظر برای انتقال و فروش سریع سهمیه‌ها فراهم شده است و به نظر می‌رسد این پیشنهاد به عدالت در تخصیص یارانه سوخت و افزایش کارآیی نزدیکتر است».
ج- وجود ابزارهای لازم برای پیشگیری از مشکلات و مفاسد احتمالی سهمیه بندی بنزین: در گزارش چکیده بازوی کارشناسی مجلس درباره مفاسد ناشی از احیای مجدد سهمیه‌بندی بنزین آمده است: «البته در اجرای این گزینه لازم است با استفاده از پیشرفت‌های حاصل شده در مدیریت مصرف نفت‌گاز (از جمله رصد کامیونهای فعال و غیرفعال) و تعمیم آن به تاکسی‌ها و وانت بارها از مشکلات و مفاسد احتمالی‌ سهمیه‌بندی پیشگیری کرد».