به جای آنکه حامی باشگاه های بزرگ باشند، وارد فضای تیمداری می شوند
نقش پررنگ باشگاه های صنعتی در آشفته بازار فوتبال!
در بسیاری از کشورهای جهان از جمله آلمان، ایتالیا، اسپانیا، انگلیس و ... صنایع بزرگ مثل کمپانی های خودروسازی، شرکت های هواپیمایی از حامیان مالی فوتبال به حساب می آیند اما درایران برعکس است و صنایع بزرگ به جای آنکه حامی باشگاه های بزرگ شوند، خودشان وارد فضای تیمداری می شوند!
سرویس ورزشی-
درحالیکه وزارت ورزش تلاش زیادی را جهت شفافسازی قراردادهای فوتبال ایران انجام میدهد و این امر با استقبال عمومی هواداران این رشته ورزشی توام شده، یکی از نکاتی که به نظر میرسد از آن غفلت شده، تعداد نسبتا بالای تیمهای صنعتی در فوتبال ایران است.
علی فتحالله زاده بارها تلویحا برخی از این باشگاهها را به ایجاد قیمت کاذب در فوتبال ایران متهم کرده و لزوم نظارت جدی بر آنها را خواستار شده است. آخرین اظهارات امیر قلعهنویی هم تاییدی دیگر بر این نکته است که تعداد بالای تیمهای صنعتی در فوتبال ایران نکته قابل توجهی است.
در لیگ برتر فوتبال ایران تیمهای سپاهان اصفهان، استقلال تهران، پرسپولیس، فولاد خوزستان، نفت تهران، سایپا کرج، صبای قم، گسترش فولاد، ذوبآهن، مس کرمان، فجرسپاسی و تراکتورسازی تیمهایی هستند که تحت پوشش ارگانها یا صنایع دولتی هستند و به کارشان ادامه میدهند. بهعبارت ساده تر 75 درصد لیگ برتر ایران را تیمهای صنعتی تشکیل دادهاند که از بیتالمال استفاده می کنند.
در لیگ یک ایران، آلومینیوم هرمزگان، پیکان، شهرداری بندرعباس، شهرداری یاسوج، فولاد یزد، مس رفسنجان، گلگهر سیرجان، صنعت نفت آبادان، نفت مسجد سلیمان، نفت و گاز گچساران، پاس همدان و نیروی زمینی تیمهایی هستند که یا زیرنظر وزارت صنایع کار میکنند یا توسط ارگانهای نظامی و شهرداریها حمایت میشوند. به این ترتیب چیزی حدود 42 درصد از تیمهای لیگ یکی هم از بیت المال استفاده میکنند.
در لیگ دو ایران، تیمهای فولاد نوین اهواز، شهرداری اردبیل، مس سونگون ورزقان، نفت نوین آبادان، شهرداری جویبار، شهرداری دزفول، شهرداری لنگرود، ماشینسازی تبریز، اتکا گلستان، ملی حفاری اهواز، نفت امیدیه، گاز فجر جم بوشهر، کاسپین قزوین و شهرداری اراک تیمهایی هستند که از بودجه دولتی استفاده میکنند. به عبارت دیگر 50درصد از تیمهای لیگ دو ایران از سوی نهادهای دولتی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم حمایت میشوند.
اگر بنا به کاهش هزینههای فوتبال است، بد نیست که این اقدام در مورد تعداد قابل توجه تیمهایی که از صنعت مس، فولاد و نفت استفاده میکنند هم انجام شود. زمانیکه 34 تیم ( نزدیک 49 درصد) از سه رده رقابت فوتبال ایران از سوی، صنایعی مثل نفت، مس، فولاد و ارگانهایی مثل شهرداری یا مراکز نظامی حمایت میشوند باید به این نکته توجه کرد که حجم پول هدر رفته در این باشگاهها چقدر است؟ کاهش هزینههای جاری فوتبال امری است قابل ستایش اما شاید بد نباشد که برخی از صنایع در این میان دست به کار شوند و به یاری وزارت ورزش بیایند. با توجه به آمار، نیمی از باشگاههای ایران درحالی اداره میشوند که وزارت ورزش در آنها دخل و تصرفی ندارد و اگر قرار به همت بزرگی برای کاهش قیمتهای کاذب و خرجهای بیمورد باشد، بهتر است به این مسئله هم توجه شود.
کاهش هزینهها در فوتبال ایران کار پسندیده و در خور ستایش است اما این امر نباید شتابزده صورت بگیرد و نتیجهاش تنها گریبان تیمهای مشهور را بگیرد. تعدیل هزینهها باید با کمک وزارتخانههای دیگر و شهرداریها و شورای شهرهای مختلف باشد.
هزینه های میلیاردی
در باشگاه های صنعتی
شرایط زمانی از این بدتر میشود که بدانیم برخی از همین باشگاه های صنعتی، حال و روز فوتبال ایران را این چنین آشفته کرده اند! به عنوان نمونه یک هفته قبل مدیرعامل باشگاه استقلال تهران در پربیننده ترین برنامه ورزشی سیما صراحتا اعلام کرد تیم سقوط کرده مس کرمان – وابسته به صنایع مس - برای یک سال نزدیک به 30 میلیارد تومان هزینه کرده است.
از سوی دیگرمدیرعامل کارخانه فولاد مبارکه نیز در یکی از مصاحبه های خود اذعان داشت در باشگاه سپاهان، قرارداد برخی بازیکنان میلیاردی بوده اما تصمیم گرفته دیگر چنین پولهایی به فوتبالیست ها پرداخت نشود!
تفاوت های آشکاری
که وجود دارد
در بسیاری از کشورهای جهان از جمله آلمان، ایتالیا، اسپانیا، انگلیس و ... صنایع بزرگ مثل کمپانیهای خودروسازی، شرکتهای هواپیمایی ، تولیدکنندگان البسه ورزشی و... از حامیان بزرگ مالی تیم های فوتبال به حساب می آیند. آنها متوجه شده اند که فوتبال جاذبههای بسیاری درمیان مردم دارد. بر همین اساس هزینه ای که قرار است صرف تبلیغات شود، در فوتبال خرج می کنند.
این روش سال هاست در جهان فوتبال اجرا می شود و بازدهی مثبتی نیز برای فوتبال و صنعت داشته است.
اما درایران عکس این اتفاق رخ می دهد، صنایع بزرگ ما به جای آنکه حامی باشگاه های بزرگ شوند، خودشان وارد فضای تیمداری می شوند! و این گونه میشود که امروز حال و روز فوتبال ما به جایی رسیده که نیمی از تیمهای باشگاهی ما را «صنعتیها» تشکیل میدهند.
در طول سال های گذشته مشخص شده که این روش غلط جواب نمی دهد اما متاسفانه تا به امروز توجه هیچ کدام از مسئولان ورزش معطوف به این موضوع مهم نشده است.