اکران مستند سیاسی- تاریخی «فروشنده»؛ از مانع‌تراشی دولت تا استقبال دانشگاهیان

 سرویس ادب و هنر-

طی سه سال اخیر و با پررنگ‌تر شدن مذاکرات هسته‌ای میان ایران و غرب، فعالیت مستندسازهای جوان انقلابی نیز برای روشنگری و نقد مذاکرات گسترده تر شد. متأسفانه فضای سینمای حرفه‌ای و داستانی ما همچون همیشه از قافله وقایع روز، جداست. اما عرصه مستندسازی، با پیشگامی هنرمندان جوان انقلابی، فعالیت قابل توجهی را در این زمینه در پیش گرفت. به طوری که ده‌ها مستند، انیمیشن و نماهنگ کوتاه و بلند، به صورت حرفه‌ای یا آماتور، درباره برنامه هسته‌ای، مذاکرات و برجام ساخته شده است.
«فروشنده» اولین فیلم مستندی است که به طور خلاصه اما کامل، به آنچه طی چهار سال گذشته در این عرصه گذشته، پرداخته است. این فیلم توسط گروهی از مستندسازان جوان و گمنام ساخته شده است. ورود جسورانه به پشت صحنه سیاست خارجی و افشای واقعیت‌های ناگفته یا کمتر گفته شده درباره مذاکرات هسته‌ای با تکیه بر اسناد و واقعیت‌ها، ویژگی اصلی این فیلم است.
مستند «فروشنده» ابتدا قرار بود 20 فروردین و به مناسبت روز ملی فناوری هسته‌ای در دانشگاه صنعتی شریف رونمایی شود. اما در آخرین لحظات اعلام شد که با فشارهای خارج از فضای دانشگاه، برنامه رونمایی از این فیلم لغو شده است.
محسن حاج کرمی، تهیه‌کننده مستند «فروشنده» درباره ممانعت از رونمایی از این فیلم در دانشگاه شریف گفت: مطمئنا آگاه‌سازی مردم درباره مسائل چهار سال اخیر و به ویژه برجام و سیاست خارجی به مذاق برخی خوش نمی‌آید. این درحالی است که از کسانی که ادعا و شعار آزادی بیان دارند، توقع می‌رود به این شعار پایبند باشند.
این مسئله باعث شد تا مراسم رونمایی از مستند «فروشنده» با یک هفته تأخیر در حوزه هنری برگزار شود. مراسمی که با سیل جمعیت مشتاق دیدن این فیلم همراه شد. در این مراسم،  انبوه جمعیت به حدی بود که حتی پله‌ها و سکوهای تالار نیز پر از جمعیت شد و عده‌ای نیز به صورت ایستاده به تماشای این فیلم پرداختند.
پس از نمایش این فیلم برخی صاحب‌نظران نظیر ناصر نوبری و مصطفی خوش‌چشم به نقد و تحلیل این مستند پرداختند. حسن عباسی در صحبت‌های خود گفت: در همه مذاکرات و مذاکرات هسته‌ای شکست خوردیم. همیشه یک جریان اعتدال‌گرا پای قضیه بودند. کسی که منافع ملی را باخته نمی‌تواند ادعا کند با دیپلماسی رفع تهدید جنگ کردیم و این دروغ بزرگی است. رفع تهدید فقط با روش قاسم سلیمانی است. تهدید را حاجی‌زاده با موشک‌هایش رفع می‌کند. آقایان به نام خود مصادره می‌کنند.
همچنین نادر طالب زاده، در مصاحبه ای درباره «فروشنده» گفت: گمان می‌کردم به خاطر طولانی بودن مستند قادر به دیدن همه مستند نباشم، اما اصلاً متوجه نشدم که چطور زمان گذشت، فروشنده یک نگاه سینمایی در کار مستند است، از لحاظ فرم بسیار جذاب بود، انتخاب موسیقی و تصاویر بسیار خوب بود و از نظر محتوا هم یادآوری خوبی بود که چه چیزی بر فضای کشور ما در این چندسال گذشته و خودمان فراموش کردیم که چه قول‌هایی به ما دادند.
پدر شهید احمدی روشن هم از مهمانان ویژه رونمایی این فیلم بود که از سازندگان آن تشکر کرد و گفت که این فیلم باعث شادی روح فرزند شهیدش می شود.
اما نظرات برخی از تماشاگران این فیلم هم خواندنی است. یکی از دانشجویان ارتباطات، مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه صداوسیما درباره مستند «فروشنده» گفت: قدرت روشنگری و آگاه‌سازی بالایی دارد. این مستند در قالب مصاحبه‌ای و با استفاده از چهره‌های شناخته شده و متخصص، ازجمله اساتید طراز اول روابط بین‌الملل نشان می‌دهد که واقعیت برجام با آنچه از سوی دولت درباره برجام روایت می‌شود، متفاوت است.
وی درباره کیفیت ساختار این مستند نیز این گونه نظر داد: به نظرم مستند «فروشنده» قالب قابل قبولی دارد. حداقل تأثیرگذاری این مستند این است که می‌تواند در مخاطب خود دغدغه ایجاد کند.
اما جوانی که خود را دانشجوی حقوق معرفی می‌کرد هم ضمن تحسین مستند «فروشنده»، نظری انتقادی درباره آن داشت. وی گفت: در مجموع کار خوبی بود، اما سیر روایت فیلم کمی ناهماهنگ بود. یعنی اواسط فیلم به نقطه اوج که برجام بود رسید اما دوباره به عقب و مذاکرات در دوران دولت اصلاحات بازگشت... به نظر من بهتر بود ابتدا پیشینه تاریخی مسئله بیان می‌شد و بعد به برجام می‌رسید.
یک خانم جوان هم گفت: امیدواریم رسانه ملی هم این فیلم را پخش کند تا آگاهی جامعه افزایش پیدا کند.
یکی دیگر از تماشاگران مستند «فروشنده» هم اظهار داشت: این فیلم نسبت به وقایع روز و همچنین وقایع سال‌های اخیر روشنگری می‌کند. از نظر جمع‌آوری اطلاعات و نشان دادن دست‌های پشت‌پرده درباره برجام، چیزهایی را می‌گوید که کمتر به مردم گفته می‌شود.
مستند «فروشنده» همچنین روز گذشته، سه شنبه 29 فروردین در دانشگاه علم و صنعت به نمایش درآمد و با استقبال گسترده دانشجویان این دانشگاه نیز همراه شد. همچنین هفته آینده نیز برنامه اکران این فیلم در دانشگاه‌های تهران، اصفهان و قم اکران خواهد شد.