سن ورود به دام اعتیاد در سراشیبی سقوط

سرمایه‌های ارزشمندی که با اعتیاد می‌سوزند

کد خبر: ۹۳۶۱۵

تاریخ: ۰۶ دی ۱۳۹۵ - ۱۸:۵۱

آمارها و گزارشات انتشار یافته، موید این واقعیت تلخ است که اعتیاد به عنوان یکی از جدی‌ترین آسیب‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی، جمعیت جوان جامعه را نشانه رفته و متاسفانه در طول سالیان اخیر، سن ابتلا به این بیماری، با کاهش همراه شده است. اعتیاد یکی از معضلات و چالش‌های جدی جامعه ایران به شمار می‌رود که بخش قابل توجهی از انرژی نهادها و دستگاه‌های ذی ربط را به خود مشغول ساخته و هر ساله شاهد صرف هزینه‌های سنگینی از سوی متولیان امر در کشور برای مقابله و مبارزه با این معضل شوم و خانمان سوز هستیم.
چندی پیش رئیس‌اداره پیشگیری و درمان سوءمصرف مواد مخدر وزارت بهداشت اعلام کرد: براساس آمارهای رسمی، میانگین سن آغاز مصرف مواد مخدر 21 سال است. باشگاه خبرنگاران جوان در گفت‌و‌گو با دو کارشناس و صاحب نظر در این حوزه، دلایل و عوامل تاثیرگذار در کاهش سن ابتلا به سوء مصرف مواد مخدر را مورد بحث و بررسی قرار داده است.
نقش شیوه امروزی زندگی خانواده‌ها
در سرعت ابتلا به اعتیاد
جامعه شناس و آسیب شناس مسائل اجتماعی، با اشاره به مخاطرات جدی و عمیق اعتیاد در سنین نوجوانی و جوانی گفت: درگیر شدن و ابتلای برخی از نیروهای جوان جامعه به این عارضه خانمان‌سوز، خطری است که در دراز مدت، آسیب‌ها و پیامدهای خسارت باری را برای جامعه در پی خواهد داشت.
به گفته مهدی اُلفَت، ابتلای یک فرد جوان یا نوجوان به سوء مصرف مواد مخدر، نه تنها فرد و خانواده او، بلکه جامعه را نیز دچار آسیب و خسارت می‌کند و به واقع نخستین هزینه‌ای که می‌توان در این خصوص برای جامعه متصور بود به این واقعیت معطوف می‌شود که جامعه یکی از نیروهای جوان و مستعد خود را از دست می‌دهد.
الفت افزود: تغییر ذائقه مصرف کنندگان مواد‌مخدر در اقشار و گروه‌های در معرض آسیب و یا مبتلا شده به این عارضه از دیگر پدیده‌های نوظهوری به شمار می‌رود که متاسفانه بر پیچیدگی این معضل افزوده است. قرص‌های مخدر و روان گردان، مخدرها و مواد صنعتی و عرضه مواد مخدر در قالب برخی از مواد خوراکی که هر از چندگاهی اخباری از آن به گوش می‌رسد از نمونه مواردی است که موید پیچیده‌تر شدن این پدیده شوم در قرن 21 می‌باشد.
وی ادامه داد: به تعبیر دیگر اگر در گذشته مواد مخدر سنتی در میان برخی از مصرف کنندگان شایع بود، امروزه شاهد توزیع و عرضه مواد صنعتی و شیمیایی هستیم که مصرف و استعمال آن با سهولت هر چه بیشتری میسر می‌شود و از سوی دیگر، متاسفانه عوارض و تبعات فاجعه‌آمیز آن نیز به مراتب سنگین‌تر و شدید‌تر از مخدرهای سنتی است.
به گفته این جامعه شناس و آسیب شناس مسائل اجتماعی، به موازات این تغییر ذائقه، فاصله گرفتن خانواده‌ها از یکدیگر، ماشینی شدن زندگی و روزمرگی که متاسفانه بر ابعاد بسیاری از زندگی خانواده‌های ایرانی به عناوین مختلف سایه افکنده، ضرب آهنگ ابتلا به اعتیاد و مواد‌مخدر را بیش از پیش تند و شتابان ساخته است.
الفت اظهار داشت: آمارها و اعداد و ارقام متعدد و بسیاری در خصوص میزان کاهش سن ابتلا به اعتیاد مطرح می‌شود که آمارهای رسمی به سن 21 سال اشاره دارد و بعضا برخی از آمارهای غیر رسمی سن تجربه مصرف مواد مخدر را حدود 13 تا 14 سالگی برآورد می‌کند. به نظر بنده نمی‌توان با قاطعیت این اعداد و ارقام را به عنوان معیاری برای سنجش میزان سن ابتلا به اعتیاد مد نظر قرار داد چون اساسا برای برآوردی دقیق و صحیح از سنجش این معضل، نیازمند به مولفه‌ها و شاخصه‌های بسیاری هستیم و از سوی دیگر ضریب سوء مصرف مواد مخدر در نقاط مختلف کشور متفاوت است و نمی‌توان به یک عدد واحد برای تمامی شهرها و شهرستان‌ها اکتفا کرد. احصای آماری دقیق، نیازمند تحقیقات کارشناسی شده‌ای است که در خصوص معضلی که اساسا مصرف‌کنندگان آن، با پنهان کاری و بصورت مخفیانه آن را دنبال می‌کنند، به دست آوردن آماری دقیق، شفاف و مُتقن، امری بسیار دشوار به نظر می‌رسد، با همه این اوصاف و فارغ از اعلام و ذکر اعداد و ارقام، این واقعیت غیر قابل کتمان است که شیوع مصرف مواد مخدر در جامعه و در مقایسه با سال‌ها و دهه‌های گذشته با رشد همراه شده که مولفه‌های بسیار در این خصوص مطرح و اثرگذار بوده است.
وی تصریح کرد: مسائل اقتصادی، همجواری و همسایگی با کشوری که به عنوان یکی از کانون‌های اصلی تولید، عرضه و فروش مواد‌مخدر در جهان شهره است (افغانستان) و همچنین توطئه‌ها و طراحی شوم دشمنان این کشور برای تخریب و نابودی اصلی‌ترین ثروت این مرز و بوم که همان سرمایه انسانی است از یکسو و هجمه تبلیغاتی و مخاطرات فرهنگی که به عناوین متعددی ظهور و بروز پیدا می‌کند از سوی دیگر، شرایط و وضعیتی را ایجاد کرده که متاسفانه این معضل به یکی از چالش‌های اساسی و جدی کشور و جامعه ایران مبدل شده است.
مقابله با اعتیاد مستلزم همگرایی
و عزمی همگانی است
روانشناس و مددکار اجتماعی نیز در تشریح عوامل موثر در برون رفت از معضل اعتیاد و مهار و کنترل این عارضه شوم گفت: در طول قریب به چهار دهه گذشته، دستگاه‌های ذی ربط بخصوص در عرصه قضائی و انتظامی، هزینه‌های سنگینی را برای مقابله و مبارزه با معضل خانمان‌سوز اعتیاد پرداخت کرده‌اند که اهدای شهدای بسیاری به نظام و انقلاب در این خصوص از نمونه‌های آن به شمار می‌رود.
مهین غفاری منش، افزود: سؤالی که به ذهن متبادر می‌شود، ناظر بر این واقعیت است که چرا علی رغم پرداخت هزینه‌های بسیار سنگین مالی و جانی، همچنان این عارضه به عنوان یکی از جدی‌ترین ناهنجاری‌های اجتماعی مطرح است.
غفاری منش ادامه داد: به واقع کاهش سن اعتیاد و تجربه سوء مصرف مواد مخدر در میان اقشار و گروه‌هایی از جمعیت جوان و نوجوان جامعه، نشان دهنده این حقیقت تلخ است که در این راستا آنچنان که باید به توفیق شایسته‌ای نائل نشده‌ایم و علی رغم کشفیات بسیار و وارد ساختن ضربات و صدمات سنگین به عوامل تولید، توزیع و فروش مواد مخدر سنتی یا صنعتی، بازهم با هزینه‌ها و خسارات جدی و قابل تاملی در این خصوص مواجه هستیم.وی تصریح کرد: به واقع مقابله و مهار این معضل، صرفا با اتکا به نهادها و دستگاه‌های انتظامی و قضایی یا بهزیستی میسر نخواهد شد و برای کنترل این معضل و مقابله تاثیرگذار با پدیده مذکور، نیازمند عزمی همگانی با همگرایی تمامی دستگاه‌های ذیربط هستیم.
به گفته این روانشناس و مددکار اجتماعی، فرهنگ‌سازی، آموزش صحیح و اصولی از دوران ابتدایی تحصیلی در نهاد آموزش و پرورش، اطلاع رسانی و آگاهی بخشی مستمر، رفع مشکلات اقتصادی و کاهش معضل بیکاری و در کنار آن تعریف و مهیا ساختن بستر و شرایط لازم برای برخورداری از تفریحات سالم برای کلیه اقشار جامعه و بخصوص گروه‌های جوان و نوجوان از مولفه‌های حائز اهمیتی است که در صورت اجرای همسو، یکپارچه، فراگیر و همگانی آن، شاهد حصول توفیقات شایسته تری در این خصوص خواهیم بود.
وی تأکید کرد: کاهش سن ابتلا به سوء مصرف مواد مخدر، هشداری است که در صورت عدم اتخاذ تدابیر جدی،کاربردی و عملیاتی، ضریب بروز و تحمیل خسارات سنگین این عارضه با شدت هر چه بیشتری همراه خواهد شد و در صورت استمرار وضعیت موجود سن ابتلای به سوء مصرف مواد مخدر با کاهش هر چه بیشتری نیز همراه می‌شود.