گزارش خبری - تحلیلی کیهان

کمیسیون مشترک برجام یعنی مکانیسم ماشه /هیئت نظارت پاسخ بدعهدی‌های آمریکا را بدهد

کد خبر: ۸۳۲۲۳

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۳۹۵ - ۲۱:۴۵

سرویس سیاسی-
«محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه در پاسخ به این سؤال که در سند برجام کمیسیون مشترکی برای طرح شکایت در صورت بدعهدی طرفین طراحی شده است آیا تا به حال ایران به دلیل بدعهدی آمریکا موضوع را در کمیسیون دنبال کرده است یا خیر، اظهار داشت: تا امروز ما کمیسیون را هر زمان که لازم بوده تشکیل داده‌ایم و در نشست‌ها راه کارهایی برای حل و فصل مشکلات طراحی کردیم.
به گزارش خانه ملت، ظریف افزود: در آینده‌ای نزدیک نیز نشست دیگری با کمیسیون مشترک خواهیم داشت و بدعهدی آمریکا و موضوعات دیگر درآن بررسی می‌شود.
لازم به ذکر است که این کمیسیون در برجام به نحوی تعبیه شده که عملا حق وتو به آمریکا و دیگر طرف‌های برجام می‌دهد و حتی در صورت طرح شکایت از سوی ایران، آمریکا  به صرف بهانه‌تراشی  می‌تواند خواستار بازگشت خودکار تحریم‌ها یا همان مکانیسم ماشه شود! یعنی هر نوع تلاش و شکایت ایران از بدعهدی، حداقل با وتو  و دهن کجی آمریکا مواجه خواهد شد.
این مسئله به عنوان یک ایراد بزرگ در طول مذاکرات به دفعات از سوی منتقدان مطرح شد اما اعضای تیم مذاکره‌کننده کشورمان و دولتمردان هیچگاه به آن توجه نکردند.
وزیر امور خارجه کشورمان در پاسخ به سؤالی درباره پیگیری غرامت کودتای 28 مرداد، عنوان کرد: درباره پیگیری کودتای 28 مرداد باید گفت که  شکایتی علیه آمریکا در دیوان دعاوی بین ایران و آمریکا مطرح شد که زمان آن به 25 سال قبل بر‌می‌گردد.
عملکرد غیرشفاف هیئت نظارت بر برجام
در حال حاضر بیش از یکسال از امضای برجام و بیش از 6 ماه از آغاز اجرای تعهدات 1+5 ذیل برجام می‌گذرد، اما تاکنون اثری از اجرای تعهدات آمریکایی‌ها مشاهده نشده است. عهدشکنی آمریکا و نقض وعده‌های نسیه در پسابرجام به حدی افزایش یافت که مدیران ارشد دولت یازدهم صراحتا اعلام کردند که دستاورد ایران از برجام تقریبا هیچ بوده است.
قانون محدودیت ویزا، غارت دو میلیارد دلاری اموال ایران، افزودن نام افراد و شرکت‌های جدید ایرانی به فهرست تحریم‌ها به بهانه برنامه موشکی، پابرجاماندن تحریم سوئیفت، لغو شدن تحریم‌ها روی کاغذ و پابرجاماندن تحریم‌ها در عمل، عدم دسترسی به چرخه دلار و موارد مشابه مصادیقی از عهدشکنی آمریکا در پسابرجام است.
در سال گذشته، هیئت نظارت بر برجام با هدف رصد نقض عهد و تخلّفات و فریب‌کاری در طرف مقابل بویژه آمریکا و انجام اقدام متقابل تشکیل شد. اما متاسفانه تاکنون هیچ اقدام ملموسی از سوی این شورا صورت نگرفته است.
«پرویز داوودی» کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به نقض عهد مکرر طرف مقابل در اجرای برجام و نقش هیئت نظارت بر اجرای برجام برای گزارش به مردم اظهار داشت: با توجه به اینکه هیئت نظارت بر برجام، با توصیه رهبر انقلاب ایجاد شد، وظایف بسیار سنگینی در مقابل مردم و رهبری دارد و از این رو انتظار می‌رود که برای آگاه‌سازی مردم جدی‌تر وارد عرصه شود.
داودی با تاکید بر اینکه متاسفانه تاکنون چنین عملکردی را از هیئت نظارت ندیده‌ایم، یادآور شد: عدم شفافیت و اطلاع‌رسانی به مردم به ضرر ملت خواهد بود چرا که امکان سوءاستفاده و قصور در جهت منافع مردم را ایجاد می‌کند.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به تجربه‌های تاریخی کشورمان و خسارت‌های جبران‌ناپذیر در مواقعی که شفافیت کمرنگ و مخفی‌کاری پررنگ بوده است، تصریح  کرد: هیئت نظارت بر اجرای برجام قطعا باید با گذشت 7 ماه از اجرای این توافق گزارشی به مردم ارائه کند.
وی با اشاره به اظهار نظر برخی از اعضای این هیئت مبنی بر اینکه موارد مربوط به اجرای برجام صرفا به مقام معظم رهبری ارائه می‌شود، گفت: این صحبت در حالی است که بسیاری از مسائل از سوی خود مقام معظم رهبری شفاف و روشن اعلام می‌شود و ایشان همه را در جریان موضوعات اساسی کشور می‌گذارند لذا این هیئت نیز باید به طریق اولی این سیاست را در پیش بگیرد و گزارش‌های خود را به مردم ارائه دهد.
هیئت به مردم گزارش دهد
«مهدی فضائلی» کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به نقض عهد طرف مقابل در اجرای برجام و سکوت هیئت نظارت بر اجرای برجام و عدم ارائه گزارش به مردم، اظهار داشت: به طور طبیعی موضوع برجام و مذاکرات هسته‌ای جزء مسائلی بود که در اولویت‌ها و دغدغه‌های اصلی مردم قرار داشت و آنها پیگیر بودند تا ببینند با این فراز و فرودها، مذاکرات به کجا می‌رسد.
فضائلی تأکید کرد: با توجه به مطالبه عمومی، هیئت نظارت بر برجام باید گزارشی را به اطلاع مردم برساند.
وی درباره برخی اعضای این هیئت که می‌گویند ما گزارش‌ها را محرمانه به مقام معظم رهبری ارائه می‌کنیم، خاطرنشان کرد: این پاسخ قابل قبول نیست چرا که رهبر معظم انقلاب در جریان مذاکرات به مردم توصیه کردند که موضوعات را دنبال کرده و مراقب باشند.
فضائلی در همین زمینه تصریح کرد: هیئت نظارت بر اجرای برجام حداقل می‌تواند در دو سطح گزارش‌های خود را به رهبری و مردم ارائه کند، در واقع اگر مدعی هستند که مطالب طبقه‌بندی شده‌ای وجود دارد که انتشار آن خلاف منافع عمومی است باید آن را به رهبری ارائه کرده و موضوعات عمومی‌تر را به مردم گزارش کنند اما اکنون هیچ کدام از این دو حالت دیده نمی‌شود.
این کارشناس مسائل سیاسی در عین حال به طرح پرسشی مبنی بر اینکه چه مطلب محرمانه‌ای در این گزارش‌ها وجود دارد که نباید به مردم ارائه شود، پرداخت و گفت: بخش عمده گزارش احتمالی هیئت نظارت بر اجرای برجام، میزان اجرای تعهدات طرف مقابل است و مردم مشتاق هستند که بدانند با توجه به اجرای تعهدات از سوی ایران به صورت کامل که آژانس نیز به این مسئله اذعان کرد، اجرای تعهدات طرف مقابل به ویژه‌ آمریکا در چه سطحی قرار دارد و چنانچه آنها تعهدات خود را اجرا نکرده باشند این دیگر مطلب محرمانه‌ای نیست که بخواهند از مردم پنهان کنند.
لزوم اعلام نظر رسمی هیئت نظارت بر برجام
«حشمت‌الله فلاحت‌پیشه» نماینده مردم اسلام‌آباد غرب و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز در این باره گفت: جایگاه هیئت نظارت بر اجرای برجام زمانی تعریف می‌شود که گزارشی از اجرای برجام ارائه بدهند.
فلاحت‌پیشه افزود: متاسفانه هیئت نظارت بر برجام تاکنون درباره برجام هیچ توضیحی ارائه نداده است لذا جا دارد که این هیئت در شرایط کنونی از پشت‌پرده خارج شود و رسما نظر خود را درباره برجام ارائه دهد.