... فکر زمستان‎تان نبود!(یادداشت میهمان)

کد خبر: ۸۰۵۵۱

تاریخ: ۲۹ تير ۱۳۹۵ - ۲۳:۲۲

آن‎روز که حتی رفع مشکل «آب خوردن» را هم به «توافق هسته‎ای» گره می‎زدید، باید فکر امروز را می‎کردید؛ فکر این را که بازار مکاره وعده‎های اغواگر برجامی را یوم‎الحسابی هم در پیش هست و باید روزی در پیشگاه ملت بابت تک‎تک این ادعاها پاسخ‎گو باشید. نه این‎که حالا بعد از یک سال تشریف بیاورید و بگویید از اول هم قرار نبود برجام چنین و چنان کند، که حالا طلبکار شده‎اید! بعد هم به سیره همیشگی‎ به جلو فرار کنید و با فرافکنی منتقدین را مسبب افزایش انتظارات جا بزنید! با این دست‎فرمان که شما پیش می‎تازید و همه تقصیرها را، از ریزگردها تا فیش‎های نجومی، گردن این و آن می‎اندازید و با این «برجام» که این‎گونه از آب درآمده است، به قول ظریفی بعید نباشد که چند صباح دیگر حتی مدعی آن بشوید که «اصلا برجام کار دولت قبل بود»!
بارها هشدار داده شد چیدن همه تخم‌مرغ‌ها در سبد مذاکرات و «بزرگ‌نمایی» در خصوص نتایج توافق ارائه آدرس غلط و اشتباه استراتژیکی است که ضرر آن بیش و پیش از همه دامن‌گیر خود دولت خواهد شد. گذشته از آن‎که این رویکرد در عرصه خارجی و برای طرف‌های مذاکره تنها حامل پیام نیاز مبرم «دولت» ایران به توافق است و به طور طبیعی آنان را بر آن خواهد داشت که از این اشتیاق به‎مثابه اهرم فشاری استفاده کرده و تعهدات بیشتر و سنگین‌تری را در ازای امتیازات به‎غایت اندک و کم‌بهایی به تیم مذاکره ما تحمیل کنند، که این‎گونه شد و تحمیل هم کردند، چنین رهیافتی در عرصه داخلی «افزایش انتظارات» ملت را در پی خواهد داشت و این توهم نامعقول را در جامعه دامن خواهد زد که حال که رفع «همه» مشکلات کشور حتی تأمین «آب خوردن» هم در گرو لغو تحریم‌هاست، شرایط «پس از توافق» بایستی تفاوت فاحش و قابل توجهی با شرایط موجود داشته باشد، چه بسا حتی شاهد آن نیز باشیم که درهای برکت آسمان و زمین هم گشوده شود و به طرفه‌العینی امور روزمره و کلان مملکت که سه سال است معطل رفع تحریم‌ها مانده بسامان گردد!
در همین روزنامه خاطرنشان ساختیم «دولت باید «دلواپس» فردای توافق باشد!» چه این‎که واقعیات حکایت از آن دارد که مواردی «غیر از» تحریم‌ در مشکلات اقتصادی کشور مدخلیت دارند، و اقتصاد ما از بیماری‌های گونه‌گون و مزمنی رنج می‌برد که جز به عزمی والا و همتی جهادی و تکیه بر داشته‌های خودی، امیدی به درمان آن‎ها نخواهد بود؛ بیماری‌هایی نظیر مفاسد مالی و اداری، سوءمدیریت‌ها، ‌عدم وجدان کاری و فرهنگ انجام کار دقیق، راندمان پایین کاری، اتلاف وقت و منابع بسیار در تصمیم‌های نسنجیده و موازی‌کاری‌های متعدد، نظام بروکراتیک دست و پاگیر و... در مشکلات ما سهم به مراتب تعیین‎کننده‌تری نسبت به تحریم‌ها دارند، از این‎رو حتی گسسته شدن بند «همه» تحریم‌های غیرقانونی نیز تأثیر شگرف و معجزه‌آسایی، آن اندازه که برخی به گزاف ادعا می‌کنند، در معادلات اقتصادی کشور نخواهد داشت. و از آن‎جا که به اذعان آگاهان عرصه اقتصاد و آمار نهادهای مرجع اقتصادی، سهم «همه» تحریم‌ها در معضلات اقتصادی کشور در بالاترین سطح چیزی معادل 20 تا 30 درصد است،‌ لغو آنها هم در بالاترین سطح گره‌گشای حداکثر 30 درصد معضلات خواهد بود. این تازه در شرایطی است که مطابق یک فرض خیال‌پردازانه همه تحریم‌هایی که طی 36 سال گذشته به بهانه‌های مختلف وضع شده‌اند، یکجا برطرف شده و آثار سوء و تبعات آنها نیز در اندک‎زمانی زایل شوند، حال آن‎که آن‎چه ره‎آورد توافق است «تعلیق» و «تخفیف» تعداد معدودی از تحریم‌های فرعی و کم‌اهمیتی است که بود و نبود آن‎ها اساساً در مقیاس مناسبات عظیم اقتصادی کشور به چشم نمی‌آید که گره‎زدن همه امور مملکت به زلف آنها امر معقول و موجهی باشد! تأکید کردیم در آن‎صورت شکاف ایجادشده بین «واقعیت موجود» و «انتظارات اوج گرفته» مردم آن‎چنان ژرف خواهد بود که در صحت و صدق تحلیل‌هایی که با ربط دادن همه چیز به تحریم‌ها نوید شرایط عمیقاً متفاوت و مطلوبی را می‌دهد، تردیدهایی جدی ایجاد خواهد کرد!
همه این هشدارها داده شد؛ گفتیم این‎همه انتظار ایجاد می‎کنید فردایی هم باید پاسخ‎گوی آن باشید و این امام‎زاده آن‎گونه که ادعا می‎کنید شفا نمی‎دهد و این معجزه‎ها از توافق برنمی‎آید. اما گفتید دور باشید و کور باشید و در مورد توافق جز با دهان بسته سخن نگویید!
حالا بعد از یک سال تشریف آورده‎اید با کمال اعتماد به نفس می‎گویید مگر قرار بود برجام همه مشکلات ما را برطرف کند که حالا مدعی شده‎اید؟!
گفتیم به وعده‎های طرف مقابل اعتمادی نیست، طرف‎های بدعهدی هستند، در اجرای توافق این را درنظر داشته باشید که اگر همه تعهدات‎مان را انجام دادیم و آن‎ها بدعهدی کردند دستمان بسته می‎ماند، گفتیم چالش هسته‎ای هم که به فرض محال تمام بشود تمام این دشمنی‎ها را به بهانه‎های دیگر از سرمی‎گیرند. گفتید شما «توهم توطئه» دارید، کافی است «لبخند»ی بزنید خواهید دید چگونه دنیا برایتان آغوش می‎‎گشاید و درهای تعامل و دوستی یکی‎یکی به رویتان باز می‎شود!
حالا بعد از یک سال تشریف آورده‎اید با کمال اعتماد به نفس می‎گویید مگر قرار بود برجام همه دشمنی‎های سی و اندی ساله ما را با آمریکا پایان بدهد که حالا چنین مطالبه‎ای دارید؟! «اصلاً اگر یک روز آن‎ها با ما دشمنی نکنند باید هم به خودمان شک کنیم هم به آن‎ها»! حالا می‎گوئید «توطئه توهم نیست» و مگر قرار بود برجام همه چالش‎های «موشکی» و «حقوق‎بشری» و «حمایتی ما از گروه‎های مقاومت» را با غرب حل و فصل نماید که حالا چنین انتظاری دارید؟!
حالا بعد از «یک سال» تشریف آورده‎اید می‎گویید...
صبحکم‎الله بالخیر...!
خیر آقایان این‌گونه که شما تصور می‎کنید نیست!
آن ایام که سرمستانه می‎پنداشتید با دامن‎زدن به توقعات ملت می‎توان نظام را برای پذیرش توافق تحت فشار قرار داد و بعد هم میوه‎های آن را در انتخابات چید و بعدتر...، باید فکر امروز را می‎کردید!
آن روز که برای «بتن ریختن» در «قلب» مهم‎ترین صنعت کشور تعجیل داشتید، بایستی این را هم مدنظر می‎داشتید که در قبال هزینه‎ای این‎چنین گزاف که به ملت تحمیل می‎کنید روزی باید مابه‎ازایی اگر نه گران‎بهاتر، لااقل هم‎سنگ و هم‎وزن آن بازگردانید. نکند خیال کرده‎اید این‎همه را می‎پردازید در قبال «تقریبا هیچ»، ملت هم چشم‎هایش را می‎بندد و یک دست‎مریزاد هم تحویل‎تان می‎دهد؟
خیر آقایان از این خبرها نیست!
صادقانه به ملت می‎گفتید همه آن‎چه قرار است از این توافق عاید ما شود نهایتا می‎شود به قاعده پول خرید چند «هواپیما» که آن‎هم سهم مرفهین عزیزی است که کمرشان زیر فشار «تحریم‎های فلج‎کننده» خم شده بود، تا از این پس برای رفتن به مسافرت در ایام پرترافیک مجبور نباشند ساعت‎ها داخل اتومبیل معطل بمانند و احیاناً درد کمرشان فزونی بگیرد!
این‎ها را صادقانه به ملت می‎گفتید، اگر هم‎چنان مطالبه‎ای برای توافق باقی می‎ماند، بعد ادامه می‎دادید! نمی‎شود بعد از آن‎همه بازارگرمی حالا بیایید و به مردم بگویید «به برجام نگاه اقتصادی نباید داشت!»
آن‎روز که همه امور ریز و درشت و خرد و کلان مملکت را گره به زلف این توافق علیه ما علیه می‎زدید، باید فکر امروز را می‎کردید! و حالا که با همه این احوال هنوز ادعا می‎کنید «برجام هر روز یک گشایش به همراه داشته» باید «نشانی دقیق» این «گشایش»ها را بفرمایید، و الا با «شعر و شعار که کار درست نمی‎شود»!
سیده آزاده امامی