ایمان به معاد خاستگاه اخلاق و قانونمداری

کد خبر: ۷۷۲۳۴

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۹:۰۸

بر اساس آیات قرآن، معادپذیری خاستگاه و ریشه اخلاقمداری و قانونمداری است. از این رو، در آیات بسیاری وقتی از رفتار اخلاقی مومنان و قانونمداری آنان سخن به میان می آید، با عناوینی چون تصدیق معاد، حساب و کتاب معاد، خوف و ترس از دوزخ، طمع و گرایش به بهشت، محبت خداوند و شکر و سپاس نسبت به خداوند یاد می شود تا معلوم گردد که اصولا اخلاقمداری و قانونمداری با پذیرش اصل جهان غیب و بویژه رستاخیز و معاد ارتباط علیّ و معلولی دارد.
خداوند در آیات نخست سوره بقره می فرماید: پرهیزگارانی که ایمان به غیب دارند و نماز را به پا می دارند و از آنچه روزی شان کرده ایم انفاق می‌کنند و کسانی که به آنچه به سوی تو و پیش از تو فرو فرستاده شده، ایمان می آورند و به آخرت یقین می آورند.(بقره، آیات 3 و 4).پس یقین به آخرت نقش کلیدی در تعیین و تغییر رفتار آدمی دارد. خداوند در آیات 30 و  33 سوره فصلت به اصل رستاخیرباوری توجه داده و در آیه 33 نتیجه آن باور را این گونه در رفتار خیر و نیک آنان یادآور شده و می‌فرماید: وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّن دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِی مِنَ الْمُسْلِمِینَ؛ و کیست خوش گفتارتر از آن کس که به سوى خدا دعوت کند و کار نیک انجام دهد و بگوید: «من [در برابر خدا] از تسلیم‏شدگانم»؟ در آیات 19 تا 24 سوره معارج به نقش انکار و اثبات معاد در تعیین و تغییر رفتار انسان اشاره کرده و می فرماید که انکار معاد موجب منع خیر شده در حالی که اثبات و پذیرش آن موجب می‌شود تا حقوقی را در مال خود برای سائلان و محرومان پذیرفته و آن را کنار گذارد.در آیات 6 و 7 سوره فصلت درباره عدم باور به قیامت و تاثیر آن در رفتار اجتماعی می فرماید: برای مشرکان ، همان کسانى که زکات نمى‏دهند و آنان که به آخرت ناباورند.اصولا از نظر قرآن، کسی که قیامت و حساب و کتاب آن را قبول ندارد به طور طبیعی اهل فسق و فجور است (قیامت، آیات 3 تا 5) و از قوانین و اصول اخلاقی تعدی و تجاوز می کند مگر آنکه شرایط را برای دور زدن یا کسب لذت ،مناسب نبیند و ناچار آن را اجرا می کند و اگر ببیند که می تواند خلاف اصول اخلاقی و قانون عمل کند بی هیچ شک و تردیدی آن را دور می زندو بر خلاف آن عمل می کند؛ زیرا برای او اصالت همان اصل لذت جویی در دنیا است. اما کسی که قیامت را قبول دارد و از حساب و کتاب آن هراسان است، یک پلیس و پاسبان درونی ،پیوسته همراه اوست و اجازه تعدی و تخطی و دور زدن قانون و مخالفت با اصول اخلاقی را نمی دهد.بنابراین اگر کسی این گونه نبود باید در ایمان او شک و تردید روا داشت؛ زیرا نشانه باور به قیامت و حساب آن ، ترس از دوزخ و مواخذه و کیفر الهی است که نتیجه آن، رفتار در چارچوب شرع و اخلاق است.