آثار پر برکت روحی و معنوی اعتکاف در فصل خودسازی و تزکیه نفس(بخش نخست)

اعتکاف دروازه‌های سبز دعا(گزارش روز)

کد خبر: ۷۲۸۴۰

تاریخ: ۳۱ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۸:۵۳

گالیا توانگر
از همه خانه‌ها که دل می‌بری، خودت را در خانه خدا می‌بینی. آخرین بار که به مسجد آمده بودی، به چه زمانی بر می‌گردد؟ هفته پیش، پانزده روز و شایدهم یک‌ماه قبل. به یاد می‌آوری که برای حل مشکلت حاضر بوده‌ای در هر خانه‌ای را بزنی و سر فرود آوری، اما دریغ از اینکه به در خانه «اوستا کریم» بیایی و از خودش همه چیز را طلب کنی.
می‌روی گوشه دنجی کنار منبرمی‌نشینی، سر بر پایه‌های چوبی منبر می‌گذاری و یک دل سیر می‌گریی. گریه نه برای حل نشدن مشکلت، بلکه این‌بار از خوشحالی اینکه راه را یافته‌ای و از آن بالاتر داری دست خودت را می‌گیری و از میان گرداب روزمرگی‌ها خودت را پیدا می‌کنی.این گوشه دنج دنیا در حریم امن الهی تنها جایی است که می‌توانی کاملا با خودت صادق باشی و حسابت را با خودت صاف کنی. نسیم اردیبهشت از پنجره بر صورتت می‌نشیند و عطر بهار نارنج را می‌پاشد میان اشکهایت. اردیبهشت فصل تولدی دیگر است.
روزهای سپید یا ایام البیض، به روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم هر ماه قمری می‌گویند. به باور مسلمانان ایام البیض ماه‌های رجب، شعبان و رمضان، دارای فضیلت بسیار می‌باشند.ایام البیض یعنی روزهایی که شب‌هایش سفید است. منظور، سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم ماه قمری است که شب‌های مهتاب دارند. پیرامون وجه تسمیه واژه ایام البیض دو دیدگاه وجود دارد:یکی اینکه در این سه روز به دلیل کامل بودن ماه، شب‌ها روشن و سفید است، روزهای این سه شب را ایام البیض به معنای روزهای سفید نامیده‌اند. دیگر اینکه در حدیثی از پیامبر اسلام(ص) آمده است هنگامی که حضرت آدم(ع) خطایی را که ترک اولی بود، انجام داد، بدنش سیاه شد. پس از آن بر قلبش الهام شد که روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم را روزه بگیرد.هر روز از این روزها را که روزه گرفت، بخشی از بدنش سفید شد، وقتی سه روز تمام شد،تمام تنش سفید شده بود. به همین دلیل این روزها را روزهای سفید گفته اند. علامه مجلسی(ره) درباره کمال اعتکاف می‌نویسد: «کمال اعتکاف در آن است که اندیشه، دل و اعضا بر مجرد عمل صالح وقف گردد و بر در خانه خدای جلیل و در برابر اراده مقدس او به حبس درآید و به زنجیر مراقبت او به بند کشیده شود و از آن چه روزه‌دار از انجام آن خودداری می‌کند، به‌طور تمام و کمال بازداشته شود.» اعتکاف از نظر زمان، محدود به وقت خاصی نیست، ولی چون لازمه اعتکاف روزه گرفتن است، در دو روز عید فطر و قربان که روزه حرام است، نمی‌توان معتکف شد. البته بهترین زمان برای اعتکاف دهه آخر ماه مبارک رمضان و روزهای سیزدهم تا پانزدهم ماه رجب است که در کشور ما، اعتکاف در سه روز ماه رجب رواج دارد و این سه روز، از چند جهت دارای اهمیت است؛ اول اینکه ماه رجب، ماه حرام است و مطابق روایات، اعتکاف در ماه‌های حرام از فضیلت بیشتری برخوردار است و دوم اینکه روزه در ماه رجب فضیلت خاصی دارد.
سخنران می‌تواند در برکات اعتکاف
تاثیر گذار باشد
اعتکاف کرامات واثرات بسیار ثمربخشی در بین معتکفین دارد؛ بطوری که بسیاری از جوانان معتکف بعد از اتمام این سه روز، تصمیم‌های مهم و نتیجه بخشی در زندگی خود می‌گیرند.
حمید‌رضا عیوض پور دانشجوی رشته فلسفه از جمله جوانانی است که این روزها در پی ثبت‌نام برای مراسم پر برکت اعتکافند. وی که برای نخستین بار قصد شرکت در این مجلس پر فیض را دارد،برایمان می‌گوید: «خوشحالم که خدا این توفیق را نصیبم کرده که امسال نیز در جمع معتکفین قرار گیرم.اعتکاف فرصتی روشن برای راز و نیاز با خداوند متعال است، شاید از همین روست که روزهای اعتکاف را ایام البیض یا روزهای سفید نامیده‌اند. سعی و کوشش انسان در اعتکاف باید به گونه‌ای باشد که به اطمینان خاطر و آرامش قلب برسد.»
محمود فاضلی جوان معتکف دیگری است که معتقد است مراسم اعتکاف یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌هایی است که در قالب آن می‌توان فضاهای معنوی مفید و ارزنده‌ای را برای عموم مردم جامعه و به ویژه جوانان فراهم کرد.وی می‌گوید: «باید برای این مجلس سخنران خوب دعوت کنند. سخنران خوب خیلی می‌تواند در برکات اعتکاف تاثیر گذار باشد. به جز قرآن کریم و مفاتیح الجنان کتاب‌های دیگر مذهبی بین جوانان توزیع کنند. جوان امروز متفکر است و هر چیز را مستدل و با اندیشه می‌پذیرد. از این رو اگر بخواهیم دامنه تاثیر گذاری‌ها بیشتر شود، باید منابع اندیشه‌ای بیشتری در اختیار جوان قراردهیم.»
این جوان معتکف تصریح می‌کند: «حضور و شرکت در مراسم معنوی اعتکاف برای نسل جوان از اساسی‌ترین راه‌های مبارزه با عرفان‌های کاذب است و در مراسم اعتکاف باید معتکفین را با سبک زندگی اهل بیت(ع) آشنا و راه‌های ارتباط بهتر و مؤثرتر با اهل بیت(ع) را به آنها آموخت.»
نفس پیر غلامان را مغتنم بشماریم
یزدان ناصری مداح اهل بیت (ع) از کرمانشاه در مورد چگونگی گرایش به مجالس مذهبی به گزارشگر کیهان می‌گوید: «من در یک خانواده مذهبی به دنیا آمدم که 60 روز ماه محرم و صفر در خانه‌مان روضه امام حسین(ع) بر پا بود. خانواده می‌تواند نقش پر رنگی در گرایش های مذهبی و فکری فرزندان داشته باشد. از همان زمان در کرمانشاه پای منبر آسید آقای زمانی و صاحبی بزرگ که صاحب مقتل نیز بودند و نیز مرحوم آقای انصاری - پدر اولین شهید کرمانشاه شهید علی انصاری- حاضر شدم. اینگونه همیشه پای ثابت مجلس مذهبی بودم. قبلا مثل حالا نبود که از طریق اینترنت خیلی راحت هر شعری را برای مداحی پیدا کنی. هر صاحب نفسی یک دفتر مخصوص به نام دفتر نوحه داشت که برای او گنجینه‌ای به حساب می‌آمد. ما پای صحبت پیر غلام می‌نشستیم. نفسش که به ما می‌خورد، اندیشه‌مان زنده می‌گشت. از دفترش اشعاری می‌آموختیم و از خصلت هایش الگوهایی می‌گرفتیم.»
وی ادامه می‌دهد: «به نظر من یک مداح که پا به عرصه ستایشگری اهل بیت(ع) گذاشته باید این را نعمت و توفیقی  از جانب اهل بیت(ع) بداند. بنا به فرموده امام صادق(ع) مداح و صاحب نفس باید مایه زینت اهل بیت(ع) باشد، نه مایه ننگ.»
از وی سؤال می‌کنم: «مداح و سخنران بویژه در مجالس مذهبی چطورمی تواند الگویی برای جوانان قرار گیرد؟» وی پاسخ می‌دهد: «فردی که این چهارده نور را  مدح می‌کند باید تمام رفتار و کردارش را مراقبت کند. اتفاقا
ایام البیض و روزهای اعتکاف، فرصت ارزنده‌ای است که فرد بتواند خودسازی داشته باشد و رفتارش را به گونه‌ای تصحیح کند که تاثیر مثبتی بر جوانان اطراف خود بگذارد.خداوند متعال این‌گونه فرصت‌ها را قرار داده تا ممارست دائمی داشته باشیم و نفسانیات خود را تحت کنترل در آوریم.توصیه من به نوجوانان و جوانان نیز این است که به پیر غلامان خود احترام بگذارند و در اخلاص و تزکیه نفس ایشان را الگو خود قرار دهند.»
حضور در مسجد
ماهیت‌ضد استکباری دارد
ناصری مداح اهل بیت(ع) در مورد ایام اعتکاف به گزارشگر کیهان توضیح می‌دهد: «زمانی بود که ایام اعتکاف مثل امروز پر رنگ نبود.شاید تنها پنج تا ده نفر معتکف می‌آمدند. امروز خوشبختانه به لطف پروردگار متعال، عنایت امام زمان(عج) و همکاری و زحمات روحانیت و علمای بزرگوار-که در این عرصه زحمات زیادی کشیدند-حضور در مجلس اعتکاف پر رنگ شده و استقبال عجیبی در این چند روز در کل کشور رخ می‌دهد. نوجوانان و جوانان، زن و مرد، پیر و جوان همگی خواهان حضور و شرکت در این مراسم پر فیض هستند. در آخر مجلس فوج فوج سبکبال از خانه خدا خارج و به دل جامعه خویش رهسپار می‌شوند. مطمئنا این‌گونه خودسازی هم بر روی فرد و هم بر جامعه اش تاثیرات غیرقابل انکاری خواهد داشت.توصیه من به آنهایی که تا به حال در اعتکاف شرکت نکرده اند، این است که امسال حتما در این مراسم شرکت داشته باشند و در سایه برکات آن رشد کنند.»
وی در پاسخ به این سؤال که متعکفین چه کتاب‌هایی با خود به مسجد ببرند و در طول مدت اعتکاف مطالعه کنند،می گوید: «عزیزانی که بانی مراسم اعتکاف هستند، معمولا از حضرات آقایان روحانی دعوت می‌کنند که حتما موعظه‌هایی در راستای خودسازی و حتی معرفی کتاب داشته باشند. صرف حضوردر مراسم اعتکاف نیز می‌تواند آثار وبرکات وصف نشدنی به دنبال داشته باشد، چه برسد به اینکه در طول اعتکاف سیر مطالعاتی داشته باشیم و پای منبر سخنران اهل فن هم بنشینیم.»
این مداح اهل بیت (ع) در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «اعتکاف پرورش جسم و جان است. انسان آمیزه‌ای از این دو و نیازمند پرورش در ابعاد وجودی خویش است. هر انسانی به دنبال سعادت و کمال می‌باشد، بنابراین روح انسان نیازمند نیایش و دعاست. حضور در مسجد، خواندن نماز و گرفتن روزه، ماندن در خانه خدا، ترک همه چیز به جز ذکر الله همگی تمرین خودسازی، جهاد با نفس و نزدیک شدن به خالق متعال محسوب می‌شوند. از سوی دیگر در اعتکاف خط ضد استکباری نیز تقویت می‌شود.جمع شدن جوانان ولایت مدار گرد هم آن هم در مسجد حرکتی است که ماهیت ضد استکباری دارد و به مذاق استکبار خوش نمی‌آید. دشمن میلیاردها دلار خرج می‌کند که در اصل چنین مجامع و مجالسی شکل نگیرند.»
رفع بلایا و موجبات برکات
در جامعه اسلامی
مریم السادات محبیان یک فرهنگی در حالی که فرزند خردسالش را به آغوش کشیده درباره آثار و برکات اعتکاف به گزارشگر کیهان می‌گوید: «معتکف می‌تواند با پیروزی در جهاد با نفس و با پیشه ساختن تقوا دنیا و آخرت خود را توامان بسازد. اعتکاف تمرین بندگی است. به وسیله اعتکاف می‌توان خیلی از مسائل فرهنگ اسلامی را در دل خانواده‌ها و جامعه نهادینه کرد. اتفاقا به واسطه همین سنت حسنه بسیاری از بلایا از سر جامعه اسلامی رفع گشته و گره گشایی‌هایی در کار و زندگی افراد رخ داده است.»
حجت الاسلام احد هاشمیان که خود از جوانان طلبه است، می گوید: «امروز جوانان در فضای اعتکاف تجربه می‌کنند به دور از زندگی تجملی و زرق و برق‌های دنیایی عبادت و نیایش خالصانه به درگاه لایزال الهی تا چه حد می‌تواند شیرین و دلچسب باشد. خوشحالیم که سنت حسنه اعتکاف به مرور در جامعه اسلامی ما نهادینه شده و هر ساله توسط اقشار مختلف جامعه استقبال پر شوری می‌شود. در حالی که دشمنان با صرف هزینه‌های کلان در حوزه جنگ نرم تلاش دارند جوانان نظام اسلامی را از مساجد و محافل مذهبی دور نگه دارند، اجرای هر چه پر شورتر این مراسم سد محکمی در برابر نقشه‌های شوم دشمنان خواهد بود. از این روست که اعتکاف را می‌توان فرصت طلایی جهاد اکبر مبارزه با نفس و نیز جهاد اصغر مبارزه با دشمنان اسلام و مستکبرین دانست.»
وی ادامه می‌دهد: «این سه روز در حقیقت جهاد گر راه حق هستیم و باید مثل رزمندگان هشت سال صحنه نبرد بین حق و باطل، در برابر اباطیل نفس و موج‌های تبلیغاتی استکباربایستیم و رفتار و کردار خود را آنچنان اصلاح کنیم که شایسته نام جهادگرراه حق باشیم.»
این کارشناس مسائل مذهبی افزایش تواضع و فروتنی، تقویت اراده، دوری از گناه و زشتی‌ها، انس با خوبی‌ها و جلب محبت الهی را از جمله آثار دنیوی و اخروی اعتکاف و...بر می‌شمارد و می‌گوید: «یکی از بهترین و ارزشمند‌ترین پایگاه‌ها در برابر هجمه‌های فرهنگی دشمنان در بین جوانان برگزاری باشکوه سنت حسنه اعتکاف است. استقبال گسترده از این مراسم معنوی، پاسخ قاطعی بر یاوه گویانی است که می‌خواهند نسل جدید جامعه را بریده از دین و انقلاب معرفی می‌کنند؛ نسلی که به تعبیر مقام معظم رهبری، برخوردار از معرفت دینی بالا و ایمان عمیق است.»