لحظه لحظه عمر انسان در امتحان(کیمیای اخلاق)

کد خبر: ۷۲۵۱۰

تاریخ: ۲۸ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۸:۵۴

روی عن علی (ع) قال:«لا تَفرَح بِالغِنَاءِ وَ الرَّخَاءِ وَ لا تَغتَم بِالفَقرِ وَ البَلاءِ فَإِنََََََََََََّ الذَّهَبَ يُجَرََّبُ بِالنََّارِ وَ المُؤمِنُ يُجَرََّبُ بِالبَلاءٌٌ. »(1)
روایتی از امیرالمؤمنین (ع) منقول است که حضرت فرمودند: به سبب دستیابی به اموال دنیا خوشحالی نکن! اگر به ثروت وغنا رسیدی، خوشحال نشو و اگر در زندگی احساس کردی که مثلاً گرفتاری نداری، همه کارهایت رو به راه است و در کارهایت پیچیدگی نیست و مشکلی نداری، به اینها خوشحال نشو!از آن طرف، عکسش، اگر دستت خالی شد اندوهگین نشو، اگر از نظر مالی کمبود و فقر داری، اندوهگین نشو! اگر در زندگی ات مشکل و گرفتاری و بلاء پیش آمده، مغموم نشو! پس نه از ثروت و راحتی خوشحال شو و نه از فقر و بلا بدحال.
هر دو بخش روایت یک سیاق دارند. امّا حضرت بخش دوم روایت که دردآورتر است را توضیح می دهند. «فَإِنَََََّ الذََّهَبَ يُجَرََّبُ بِالنََّارِ»، این را بدان! طلا را به وسیلة آتش می آزمایند، برای امتحان کردن، آن را در کوره می اندازند. «وَ المُؤمِنُ يُجَرََّبُ بِالبَلاءِ»، خدا هم مؤمن را به بلاء امتحان می کند و می آزماید. گرفتاری، کمبود مالی و پیچش هایی که در زندگی اش ایجاد می شوند. هر کدام یک نوع آزمایش الهی هستند. البتّه هیچ مانعی هم ندارد که بر اثر اعمال، آزمایش ها شدّت و ضعف پیدا کنند.
امیرالمؤمنین (ع) در این روایت بخشی از آزمایش های الهی را فرمودند. این را بدانید! سراسر زندگی دنیا، امتحان است. این جزء معارف ما است که سراسر زندگانی دنیا برای انسان ها امتحان و آزمایش الهی است. خدا لحظه به لحظه ما را امتحان می کند. چه نعمت بدهد و چه بگیرد، در هر دو صورت دارد امتحانم می کند. موقعی هم که نعمت می دهد، می خواهد ببیند چند مرده حلّاجی؟ کفران نعمت می کنی یا نه؟ وقتی ثروت و راحتی به دست آوردی، خدا یادت هست یا از یادت می رود. پس خدا همان موقعی که در رخاء وغناء هستیم، دارد ما را امتحان می کند. از آن طرف، وقتی هم که نعمتی را می گیرد، آنجا هم دارد ما را امتحان می کند. حواست جمع باشد!  من و شما همیشه سر کلاس امتحانات الهی هستیم.
این روایت در ارتباط با مؤمن است، به کفّار کاری ندارد، «وَ المُؤمِنُ يُجَرََّبُ بِالبَلاءِ». کفّار مثل حیوانات هستند که خدا علف جلویشان می ریزد تا بخورند و لگد بیندازند تا بعد به حسابشان برسد. امّا خداوند دارد لحظه به لحظه من و تو را که اعتقاد داریم و می گوئیم به خدا و مبدأ و معاد مؤمن هستیم، امتحان می کند تا ببیند راست می گوئیم که مؤمن هستیم یا نعوذ بالله دروغ می گوئیم.
(1)غررالحکم ص 99 روایت 1716
*پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله شیخ مجتبی تهرانی(ره)