بررسي تئاتر در سال ۹۴(بخش دوم)

وقتی سوپراستارهای سینما جای هنرمندان خلاق تئاتر را می‌گیرند!

کد خبر: ۷۱۹۶۳

تاریخ: ۲۲ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۹:۴۰

محسن برزیده
یک هنرمند تئاتر معتقد است: تماشاگر امروز در حال عادت به دیدن آثار ضعیف و نامطلوب است. تماشاخانه‌ها را باید بسازند، نه سوپراستارهای سینما!
سیدسعید هاشم‌زاده کارگردان نمایش‌هایی چون «اسب مرده»، «حسرت» و «کافه هرتز» درباره وضعیت تئاتر در سال 94، گفت: امروز هر مکانی به یک تماشاخانه تئاتر یا پلاتوهایی برای تمرین‌های تئاتر دانشجویان تبدیل شده که به نظرمن با چند آسیب عمده مواجه است؛ اول اینکه از کنترل کیفی آثار کاسته می‌شود و مجموعه‌های ذیربط نمی‌توانند کنترل کیفی روی این آثار داشته باشند و هرکسی با اجاره آن تماشاخانه به راحتی اثرش را می‌تواند به روی صحنه ببرد. حتی امروز شاهد این اتفاق در تماشاخانه‌های دولتی هم هستیم. یعنی تماشاخانه‌های دولتی هم بودجه‌ای را اخذ می‌کنند و بعد در اختیار گروه‌ها قرار می‌دهند اما رفتارشان با کارگردان و تهیه‌کننده مثل تماشاخانه‌های خصوصی است.
فعالیت دانشجویان در پلاتوهای خارج از دانشگاه آسیب‌زاست
وی اظهار داشت: برخی از کارگردانان تئاتر به تماشاخانه‌های کوچک در اقصی نقاط شهر تهران پناه برده‌اند و این خودش آسیب است. زیرا علاوه بر عدم کنترل کیفی، کار ارشادی به‌طور دقیق نمی‌توان انجام داد. به هر حال ما برای خودمان موازین خاصی داریم که این عرف‌ها ممکن است در این تماشاخانه‌های کوچک، رعایت نشود؛ به خصوص در پلاتوها! چون یک اتفاق بدی که افتاده این است که دانشگاه‌ها پلاتوهای خودشان را تعطیل کرده‌اند یا برای مراسم‌های خاص در نظر گرفته‌اند و یا آنها را تبدیل به کلاس کرده‌اند. فعالیت دانشجویان در پلاتوهای خارج از دانشگاه هم به لحاظ مالی آسیب‌زاست و هم به لحاظ عرفی آسیب می‌بینند. چون کنترل به شدت سخت است؛ مثل دانشگاه نیست که در یک مجموعه و کار واحدی انجام شود.
هاشم‌زاده درباره هزینه‌های گزاف بلیت‌های تئاتر تأکید کرد: در برخی از تماشاخانه‌ها این مسئله وجود دارد، اما استثناست.
اگر حجم آثار امسال 100 نمایش بوده این نمایش‌هایی که با هزینه‌های گزافی عرضه شد شاید به 10 عدد برسد. اما این نوع بازیگران و کارگردانان که عمدتاً سینمایی هستند با هدف مالی ورود پیدا می‌کنند و نه کیفیت! از این جهت امروز در تماشاخانه‌های ایرانشهر بیشتر از سوپراستارها استفاده می‌شود.
فقط به واسطه این‌که مخاطب جذب کند و منفعتی کسب نماید؛ زیرا اساساً به لحاظ کیفی سطح نازلی دارند و به عرصه تئاتر لطمه می‌زنند. خود همین نمایشی که مبلغ بلیت آن به 100 هزار تومان رسید آن‌قدر ضعیف بود که به تماشاگر عادت بدی می‌دهد. متأسفانه امروز مسئولین، تهیه‌کنندگان و کارگردانان ما به این فکر نمی‌کنند که با دیدن اثر بد، مخاطب در روند بدی تربیت می‌شود. چرا‌که تئاتر به عنوان یک هنر فرهیخته تماشاگر را تحت شاخصه‌های مناسبی تربیت می‌کند.
جوانان تئاتر ما از مافیا لطمه می‌خورند
وی درباره «مافیای تئاتر» هم خاطرنشان کرد: وقتی مدیریت فاسد باشد و نتواند کنترل جامعی انجام دهد مافیا شکل می‌گیرد و آن وقت اجزا تعیین‌کننده هستند. به جای اینکه مدیران ما به این فکر باشند که یک ساختار نظام‌مند برای تئاتر پدید آورند دست به دامان مافیا می‌شوند. اما این را بدانند جوانانی که قرار است از طریق تئاتر رشد کنند واقعاً به واسطه این موضوع، ضربه می‌خورند.
هاشم‌زاده در پاسخ به این سوال که تئاتر در سال 95 باید چگونه هدایت شود، تصریح کرد: ما باید برای اینکه تئاتر را بیشتر به میان مردم ببریم به تئاتر خیابانی توجه بیشتری کنیم.
در این راستا می‌بایست به صورت متکثر تئاترها به شهرستان برده شوند و از تهران تمرکززدایی صورت گیرد. منظورم این است که مدیریت به شکل محیطی و خیابانی اجرا شوند.
آرزو می‌کنم در سال 95 حداقل تئاتر را به مناطق و مکان‌هایی در تهران ببریم که تاکنون هنر پویا و زنده تئاتر را ندیده‌اند.
جوانان خلاق باید تماشاخانه‌ها را بسازند
نه سوپراستارهای سینما!
هاشم‌زاده در پایان اذعان کرد: چرخه نامنظم تئاتر به جایی رسیده که بنده به سمت اجرای آثاری رفته‌ام که حتی در مکان‌های غیرمتعارف هم امکان اجرا داشته باشند. می‌خواهم بگویم که این بلا به سر ما آمده که برای داشتن تماشاخانه‌ها باید هزینه‌های گزافی پرداخت کنیم.
در صورتی که به نظرم تماشاخانه‌ها را جوانان خلاق تئاتر باید بسازند، نه سوپراستارهای سینما. اما الان برخلاف آن انجام می‌شود.