دلیل آفت دهان چیست؟

آفت دهانی یک بیماری دردناک و عودکننده مخاط دهان است که به صورت زخم‌های کوچک و بزرگ، گرد و کم‌عمق در دهان شکل می‌گیرند.

کد خبر: ۷۰۷۹۶

تاریخ: ۲۴ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۹:۴۳

آفت‌های دهانی زخم‌های دردناکی هستند که درون دهان و اغلب در پایه لثه، درون گونه‌ها یا لب‌ها، روی کام نرم یا روی زبان به وجود می‌آیند. مکانیسم دقیق ایجاد آفت هنوز به درستی روشن نیست اما به نظر می‌رسد واکنش‌های ایمنی بدن بیمار در ایجاد آن دخیل باشد.
زخم‌های آفتی زمانی ایجاد می‌شود که به دلایل نامشخص سیستم ایمنی بیمار وجود یک مولکول ناشناخته را اعلام می‌دارد، حضور این مولکول سبب حمله لنفوسیت خواهد شد و نتیجه این فرآیند پیدایش زخم‌های آفتی خواهد بود.
هر چند درمان قطعی برای آفت وجود ندارد اما روش‌هایی وجود دارد که در کاهش مدت زمان حضور زخم و نیز کاهش درد و ناراحتی و تسریع بهبودی بیمار موثر است، این روش‌ها شامل بکارگیری نکات تغذیه‌ای و غیرتغذیه‌ای است.
مصرف گلوتن گندم، فلفل، لیمو، آب لیمو، پرتقال، گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی، توت‌فرنگی، شکلات و گردو ایجاد‌ آفت دهان را تشدید می‌کند. مصرف بادمجان نیز در بروز آفت‌ دهان تاثیر دارد.
مصرف مرتب و روزانه ماست، گنجاندن مواد غذایی سرشار از آهن، اسید فولیک و ویتامین ب 12 در رژیم غذایی موجب از بین رفتن آن می‌شود.
از آنجایی که یکی از دلایل بروز آفت می‌تواند کمبود دریافت ریزمغذی‌ها باشد، خوردن موادی همچون جگر، غذاهای دریایی، گوشت قرمز کم‌چربی، لوبیای خشک، حبوبات، سبزیجات دارای برگ‌های سبز تیره و پهن و زرده تخم‌مرغ که بهترین منابع آهن هستند در بهبود این مشکل موثر است.
مصرف سیب و خرمالو در درمان آفت دهان تاثیرگذارند.
کمبود ویتامین B12 و آهن از مهم‌ترین علل آفت
بهترین روش جبران کمبود B12 و آهن در این افراد رعایت یک رژیم غذایی مناسب همراه با گوشت قرمز است و مکمل‌های آهن به عنوان روش درمانی به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود.
تغییرات هورمونی در زنان یکی دیگر از عوامل این بیماری است. ایام قبل از قاعدگی و دیگر عوامل تغییرات هورمونی خصوصا افزایش هورمون استروژن در بروی ضایعات آفتی موثر است.
آزمایش خون C.B.C برای بررسی میزان‌آهن کافی، اسید فولیک و ویتامین B12 لازم است انجام شود. اگر فردی به دلیل کمبودهای تغذیه‌ای و نقایص خونی دچار آفت دهانی شود بهترین روش درمانی این افراد تجویز رژیم غذایی مناسب است و مکمل‌های آهن به علت اینکه در بدن ذخیره نمی‌شوند به هیچ وجه مناسب نیست.
رژیم غذایی
افراد مبتلا یا مستعد به آفت دهان باید از مصرف غذاهای کنسروی تیز و تند و غذاهای دارای سفتی بیش از حد اجتناب کنند، مصرف غذاهای سخت باعث ضربه و تروما به دهان و غذاهای تند میزان بروز آفت دهان را افزایش می‌‌دهند.
آفت دهان  ساده‌ترین ضایعه دهانی است. از آنجایی که هر نوع ضایعه‌ای در دهان به شکل زخم ظاهر می‌شود، بنابراین توصیه می‌شود هر نوع زخم در دهان به عنوان آفت شناخته نشود، ولی با این حال در اسرع وقت باید به پزشک معالج نشان داده شود. آفت دهان، زخم‌های منفرد با پایه و بنیاد ژنتیک است و این بیماری گاها در برخی خانواده‌ها شایع‌تر است. آفت دهانی بعد از 10 سالگی شیوع بیشتری پیدا می‌کند.
تغذیه نادرست یکی از عومل مستعدکننده بروز آفت دهان است؛ مصرف مقدار کم ویتامین ب که در سبزیجات و میوه‌ها موجود است، کاهش مصرف غذاهایی که منبع آهن هستند از جمله گوشت و تخم‌مرغ، بیماری کم‌خونی و سنین بلوغ به‌ویژه در دختران، عوامل مستعد‌کننده بروز بیماری آفت دهان می‌باشند.
ضربه یا تروما از دیگر علل بروز بیماری آفت است و افرادی که مستعد بیماری آفت دهان هستند، بایستی از مصرف غذاهای تند و تیز و سخت اجتناب کنند؛ چرا که مصرف این نوع غذاها  منجر به ایجاد ضربه به دهان و بروز آفت در دهان می‌شود.
افرادی که بیش از دو مرتبه در طول یک ماه به یک نوع آفت در دهان دچار می‌شوند، با توجه به این که برخی بیماری‌های روماتولوژی به صورت زخم‌های دهانی تظاهر می‌کنند، حتما باید با یک متخصص روماتولوژی مشورت کنند.
بیماری آفت دهان، تغذیه فرد را مختل می‌کند؛ بنابراین به منظور درمان آن می‌توان از روش هوتو شیمیایی استفاده نمود که در این روش با استفاده از ماده‌ای اسیدی ناحیه آفت را می‌سوزانند و به این ترتیب زخم بهبود می‌یابد، بهترین  روش درمان آفت دهان مصرف کپسول آنتی‌بیوتیک و تتراسایکلین است و استفاده از دهان‌شویه‌‌های محتوی کورتن نیز می‌تواند آفت دهان را بهبود بخشد.
داروی طبیعی رفع آفت دهان
«تانن» موجود در انار خواص ضدباکتریایی و ضدعفونی‌کننده دارد و برای رفع آفت دهان موثر است. رب انار از تغلیظ آب انار جوشانده حاصل می‌شود و در صورت تهیه از انار مرغوب و فرآیند بهداشتی، مصرف آن مفید است. در تهیه رب انار، میزان ویتامین C موجود در انار کاهش می‌یابد، اما «پلی‌فنول‌ها» و اسید الابژیک» انار در رب انار نیز محفوظ می‌ماند.
مغز و میوه خشک و شکلات نخورید
آفت، ضایعات دردناک ریز و خوش‌خیمی در ناحیه دهان و زبان هستند. برای درمان هر چه سریع‌تر آفت راهی وجود ندارد اما می‌توان با کنترل رژیم غذایی از پیشرفت آن جلوگیری کرد.
هشت درصد افرادی که آفت می‌زنند معتقدند مصرف مغزها باعث آن بوده و 15 درصد دیگر معتقدند مصرف مغز و میوه‌‌های خشک سبب تشدید آفت‌های دهانی در آنها می‌شود.
گردو، بادام، پسته و شکلات، مواد غذیی آلرژن هستند اما این تنها دلیلی نیست که می‌گوییم نباید این نوع مواد غذایی را مصرف کنید. در حقیقت چربی این مواد غذایی باعث افزایش اسیدیته معده شده و در بروز آفت نقش دارد. این موضوع زمانی که مغزها فرآوری شده‌اند یعنی به شکل بو داده یا دودی یا نمکی عرضه می‌شوند، شدید‌تر خواهد بود.