اسناد ساواک:

نراقی از طرف یکی از کشورهای غربی مورد استفاده قرار می‌گیرد(پاورقی)

کد خبر: ۷۰۳۶۶

تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۹:۵۳

در این نامه هم، احسان نراقی از «مطالبی را که نمی‌توان از راه دور بیان کرد» حرف زد؛ و نعمت‌الله نصیری، برای تعیین وقتِ این ملاقات، خلاصه‌ سوابق او را خواستار شد، که در بخشی از آن آمده است:
«روی هم رفته، به طوری که از پرونده مشارالیه استنباط می‌گردد، نامبرده فردی است جاه‌طلب و مقام‌پرست، که دارای زیربنای فکری متمایل به چپ بوده و احتمالاً از طرف یکی از کشورهای غربی تقویت و مورد استفاده واقع و سعی می‌کند به هر ترتیبی که ممکن است، ارتباط خود را با مخالفین رژیم شاهنشاهی مستحکم‌تر نموده و ضمناً برای به دست آوردن مشاغل بهتری در آینده، خود را به مقامات مؤثر کشور نزدیک و صاحب نظر معرفی نماید. به طور کلی مشارالیه فردی غیرقابل اعتماد بوده و می‌توان گفت: شخص فرصت طلبی است که در هر موقعیت و زمانی به نفع خویش بهره برداری می‌نماید.»34۷
پس از تهیه این خلاصه سوابق بود که پرویز ثابتی در تلگرافی با حروف رمز، دستور داد:
«در زمینه تضعیف وی، هرگونه اقدام لازم معمول و با انتشار اعلامیه محرمانه و مخفی و یا تظاهر در محافل، در مورد وابسته بودن نامبرده به شرکت و اسرائیل، طرح‌‌های لازم انجام و نتیجه گزارش شود.»348
در شب‌نامه‌ای که به دستورِ مستقیم ثابتی تهیه و پخش شد،349 دقیقاً به آنچه که در واقع، در جریان همکاری او با ساواک صورت گرفته بود، اشاره داشت؛ البته با ادبیاتی که بتوان آن را «تهمت» انگاشت و از تبعات آن گریخت:
«مدت‌هاست که احسان نراقی، نوکر به نام امپریالیست، که از سال‌‌های پیش با انتخاب راه خیانت، به دستور اربابان خائن، خود را در صفوف زحمت‌کشان و آزادی‌خواهان جا زده بود، در ایران رسوا گردیده و به دستور ساواک، این دژخیمان آدم‌نما، راهی اروپا شده، تا خدمت ننگینی را که دیگر نمی‌توانست در ایران برای اربابان و سرسپردگان خود انجام دهد، در اروپا، در بین قشر روشنفکران و محصلین آزادی‌خواه و مترقی ایران انجام دهد و تخم نفاق و دودستگی را در بین آنان بپروراند.»
پخشِ این شب‌نامه و اینکه چرا ساواک در این موقع، به چنین اقدامی دست زد را، می‌بایست در مناسبات سیاسی او با سردمداران حکومت در ایران جستجو نمود، زیرا در همین زمان، با دفتر نمایندگی ساواک در فرانسه ارتباط داشت350 و در همین موقع که ناصر تکمیل همایون، نامه‌ای را در خصوص فعالیت‌‌های خود و دوستانش، توسط نراقی برای داریوش فروهر به ایران فرستاده و خواستار پاسخ شده بود، پرویز ثابتی در ذیلِ گزارشِ خبرِ آن نوشت:
«احسان نراقی به خاور دور رفته، در تاریخ 8/10 به تهران بازخواهد گشت و یک هفته در تهران می‌ماند و سپس به فرانسه می‌رود و در آن موقع، از وی خواسته خواهد شد که نامه جوابیه فروهر را در اختیار بگذارد، که از آن فتوکپی تهیه شود. ثابتی»351
از چگونگی این ملاقات و تحویل نسخه‌ای از پاسخ داریوش فروهر به امنیت داخلی ساواک، گزارشی به ثبت نرسیده، ولی حدود سه ماه بعد از این تاریخ، نمایندگی ساواک در فرانسه اعلام کرد:
«آقای ثابتی
آقای احسان نراقی، روز شنبه 18/12/52 به مدت یک هفته در تهران خواهند بود و تقاضای ملاقات با جنابعالی و تیمسار ریاست معظم ساواک را دارند و شخصاً تلفن خواهند کرد.»352
دوستی و رابطه‌ احسان نراقی با پرویز ثابتی، دارای سابقه‌ای دیرینه بود و مقام امنیتی ساواک، از چنان جایگاهی در نزد احسان نراقی برخوردار بود که حتی پس از پیروزی انقلاب اسلامی و زمانی که به وسیله دوستانی مانند ابوالحسن بنی‌صدر به اسناد سوابق خود دست یافت، تلگراف رمزی را که با دستخط ثابتی تهیه شده و به فرانسه ارسال شده بود، به نصیری نسبت داد.353
و این رفاقت، مطلبی بود که برخی از نزدیکانِ او نیز، از آن اطلاع داشتند:
«دکتر احسان نراقی، این خبر را از مقام امنیتی ایران، که خیلی با او دوست می‌باشد، شنیده است.»354
احسان نراقی، به ایران بازگشت و همان کسانی که آن شبنامه‌ کذایی را در فرانسه، منتشر نمودند، درباره‌ او نوشتند:
«از نظر صحت عمل و درستی مدیریت و شایستگی خوب . حسن شهرت دارد . فردی مؤدب و مردم‌دار و فعال و علاقمند به کار و خوب تحصیل کرده است.»355
و با انتصاب او، به ریاست مؤسسه تحقیقات و برنام‌ریزی علمی و آموزشی موافقت کردند و نامه‌ تبریک این انتصاب را نیز، برای او فرستادند.356