روایت یک شاهد عینی از حماسه قم(بخش چهارم)

سیل خروشان دلدادگان امام خمینی (ره)(پاورقی)

کد خبر: ۶۵۷۲۴

تاریخ: ۲۵ دی ۱۳۹۴ - ۱۸:۲۴

محسن حسینی نهوجی
آنان که در آن شرایط سرنوشت‌ساز و حسّاس خودرا مخاطب « اَعِظُکُم بِواحِدَه اَن تَقُومـُوا لِـللّه» و مجتبی و برگزیدة «وَجاهِدُوافِی اللهِ حَـقَّ جِهادِه هُوَاجتَباکُم» تشخیص دادند، مصداق «اِذادُعُواِالَی اللهِ وَرَسُولِه ِلیَحکُمَ بَینَهُم اَن یَقُولُوا سَمِعناوَ اَطَعنا» قرارگرفتند و خدا راههای خود را به آنان نشان داد. «وَاّلَذینَ جاهَدُوا فینا لَنَهدِیَنَّهُم سُبُلَنا» تو پای به راه در نــه و هیـــچ مـپرس/ خود راه بگویدت که چون باید رفت.
حضرات آیات و مدرّسین محترم، وحید خراسانی، سبحانی، مکارم، مؤمن، طاهری خرّم آبادی، مشکینی، محمدی گیلانی،که تحت سیطرة آن ارادة غیبی، وسیلة اجرای مشیّت الهی بودند، نیمه‌شب 17دی56 باپیگیری آقای موسوی تبریزی، به تکاپو افتاده در جلسة بیت آیت‌الله نوری حضور یافتند. برخی از آیات با تعطیل کردن درس‌ها چندان موافق نبوده، ترجیح می‌دادند علما و اساتید حوزه درپایان دروس خود ضمن دفاع از شخصیّت و جایگاه امام خمینی، به تهیّه و چاپ مقالة کذائی اعتراض کنند. برخی از آیات نیز که با مراجعة برخی از طلاّب درجریان امر قرارگرفته ازتصمیم قطعی آنان مطّلع گشته بودند، پیشنهاد تعطیل کردن کلّیه دروس در روز18دی و حمایت اساتید از امام خمینی و بیان اعتراض به انتشار مقالة موهن در پایان درسها در روز 19دی رامطرح کرده بودند. به نقل ازآقای موسوی تبریزی با تصویب پیشنهاد دوّم، چندتن از حاضران عهده‌دار مطّلع نمودن حضرات آیات گلپایگانی، نجفی مرعشی و شریعتمداری شده بودند.
محاسن تدبیر «راهپیمایی سکوت»
ـ در شرایطی که 7 روز پیش کارتر داعیه‌دار حقوق بشر، ایران را جزیرة ثبات نامیده، شاه نیز مدّعی ایجاد فضای باز سیاسی بود، رژیم در مقابل «راهپیمائی سکوت» بدون حمل هرگونه پلاکارد و عکس، خلع  بهانه شده، در مقابل عمل انجام شده قرار می‌گرفت و تا به دست نیاوردن بهانه آن را تحمّل می‌کرد.
ـ با حضور منظّم و بدون شعار در بیوت مراجع، رژیم بهانه‌ای برای تحت فشار قراردادن مراجع نداشت.
ـ پیروان و مقلّدان مراجع با مشاهدة امنیت  و عظمت جمعیّت ترغیب به حضور در بیت مرجع تقلید خود شده بدین ترتیب پس از هر بیت، جمعیّت راهپیمایان افزون و افزونتر از بیت قبلی می‌شد.
ـ مراجعی که برای حفظ حوزه و حفظ جان مردم، معتقد به بهانه ندادن به دست رژیم بودند، با مشاهدة مسالمت آمیزی، امنیّت و نظم راهپیمائی و عدم تعرّض دژخیمان باگستردگی مراسم در بیوت خود مخالفتی نکرده، عملاً وارد گود نهضت شده، بستر توسعة جنبش سکوت فراهم می‌شد.
ـ در فضای باز وآزادی سیاسی، راهپیمائی سکوت، مفهومی ندارد. سکوت ودهان بسته و آزادی بیان و فضای باز سیاسی، پیام پارادوکسی راتفهیم خواهدکرد و بازتاب تبلیغاتی مطلوبی برای رژیم نخواهد داشت.
ـ افزایش پی درپی جمعیّت راهپیمائی سکوت، موجب سرایت این حرکت به دیگر شهرها ومشارکت مقلّدین همة مراجع در این جنبش می‌گشت.
ـ گستردگی این حرکت متضمّن حمایت از امام خمینی و مخالفت با شاه و پیشبرد اهداف نهضت اسلامی بود.
صبح روز 18دی، امواج خروشان جمعیّتی که از هرطرف به راهپیمایان می‌پیوستند، هویّت یگانه‌ای را پدیدآوردکه هویّت افراد را درخود محوکرده بود. حرکت جمعیت انبوه ازمحورهای مختلف شهر، مأموران و عوامل رژیم راتجزیه نموده، ارتباط آنها را درچند نقطه قطع و توانائی آنان را برای برخورد با اقیانوس جمعیّت سلب کرده بود. دژخیمان که پیش‌بینی می‌کردند چنانچه این جمعیت متلاشی و پراکنده نشود، سرانجام خطرناکی را برای آنان رقم خواهد زد در صدد شکاف و تجزیه مردم برآمدند. در مدّت توقّف جمعیت در بیت آیت‌الله گلپایگانی، دژخیمان نیروهای پراکندة خودرا باز یافته باسازماندهی جدیدی درچند نقطة مناسب مستقر و هنگام حرکت به سمت منزل سیدکاظم شریعتمداری، باترفندهای مختلفی شرایطی را ایجادکردندکه در خیابان اصلی بین دسته‌های جمعیت فاصله‌های زیادی به وجودآمد. رئیس ساواک و شهربانی و معاونان و مزدورانشان  با هجوم به دسته‌های پراکنده، آنان را وادار به فرار و پخش شدن در مسیرهای جداگانه کردند. در خیابان چهار مردان باگریدر به سمت جمعیت حمله کرده گروهی از مأموران از سمت دیگری مردم را مورد هجوم قرار می‌دادند. پس از مدّتی به هرصورتی بود مردم و طلاّب از راه‌ها وکوچه پس‌کوچه‌های اصلی وفرعی خودرا به منزل شریعتمداری رساندند.شریعتمداری به گفتة افراد بیتش در خانه نبود.خدا می‌داند طبق هماهنگی ساواک برای متفرّق شدن جمعیت از پیوستن به جمع خودداری می‌ورزید یا دلیل دیگری داشت. به هرحال جمعیت گفته بودندتا زمانی که ایشان راملاقات نکنیم اینجا را ترک نخواهیم کرد. پس از 90 دقیقه شریعتمداری درمیان جمع حضوریافت. تأخیر او باعث شد همة جدا شدگان و جاماندگان به منزل وی برسند و دوباره جمعیت متراکم شود و به سمت حسینیّة آیت‌الله نجفی مرعشی حرکت کند. پس از نماز مغرب وعشا همچون شب قبل تظاهرات با شعارهای خمینی خمینی خدا نگهدارتوبرگزارشد.
طبق توافق شب گذشتة فضلا ومدرّسین، به زعم آنان در روز 19 دی اوضاع به حال عادی بازمی گشت و طبق روال عادی تدریس وتحصیل برقرار می‌شد. امّا طلاّب مصمّم بودند تا اطلاّع ثانوی درس‌ها راتعطیل نمایند. به لطف خدا بازاریان شجاع قم با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کردند در اعتراض به چاپ مقالة موهن فردا بازار و مغازه‌ها را تعطیل و برای عرض تسلیت در بیت مراجع تجمع می‌نمایند.
روز 19 دی شریعتمداری از ساعت 8 صبح درس خود در شبستان سمت آرامگاه آیت‌الله بروجردی در مسجد اعظم راشروع کرده بود. بیش از هزار نفر از طلاّب باورود به شبستان شروع به فرستادن صلوات کردند. شریعتمداری هم با گفتن اینکه ما نمی‌دانستیم امروز هم برنامه است درس را تعطیل کرد. سیل جمعیت از مسجد اعظم، مسجد امام حسن، مدرسة خان،  مدرسة حقّانی و از سمت نیروگاه وکوچه‌های منتهی به پل آهنچی به سوی بیت مراجع به حرکت درآمد و مردم به ترتیب  در بیوت آیات میرزا هاشم آملی، علاّمه طباطبائی، مکارم، وحیدخراسانی تجمع کرده به سخنرانی آیات گوش فرادادند. تجمع بیت آیت‌الله نوری بی‌نظیر بود. از ساعت 3 بعد ازظهراتاق‌ها و حیاط گنجایش نداشت. سراسر خیابان بیگدلی با بلندگوهایی که در معرض دید نبود سیستم صوتی مناسبی برقرار شده، تا خیابان صفائیه طول جمعیت امتداد یافته بود.