زد و بندهای نراقی برای رسیدن به وزارت فرهنگ(پاورقی)

کد خبر: ۶۳۰۹۳

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۳۹۴ - ۱۹:۴۰

[email-masked]
گزارش کاملِ چگونگی ارتباط و هماهنگی‌‌های احسان نراقی با محمد درخشش، مدتی بعد به شرح زیر تبیین شد:
«دکتر احسان نراقی، استاد دانشکده حقوق، فعالیت می‌کرد که بین دکتر جهانشاهی، وزیر فرهنگ و محمد درخشش، وزیر پیشین فرهنگ را التیام بدهد؛ ولی پس از چند جلسه ملاقات، بالاخره نتیجه‌ای به دست نیاورد و دکتر جهانشاهی قبول نکرد؛ چون درخشش برای اطرافیان خود مقام می‌خواست و دکتر جهانشاهی حاضر نشد که دارودسته درخشش را بر سر کار بیاورد و فقط قول داده بود، اگر درخشش تحریکاتی در وزارت فرهنگ نکند، او هم کاری به کارِ درخشش نداشته باشد؛ ولی درخشش قانع نشد و بالاخره پس از مذاکرات زیاد، با دکتر احسان نراقی قرار بر این گذارده‌اند که درخشش وسیله عمال خود در وزارت فرهنگ، به تخریب و کارشکنی علیه دکتر جهانشاهی شروع کند و دکتر نراقی هم در خارج اقدام نماید که به جای دکتر جهانشاهی وزیر فرهنگ بشود و نظرات درخشش را در وزارت فرهنگ تأمین نماید.72
ارتباطی که معلوم شد علی امینی نیز در تقویت آن، دارای نقش بوده است:
«روز گذشته، دکتر عبدالحسین نوائی، رئیس باشگاه مهرگان، به یکی از دوستان خویش اظهار داشته: چند روز قبل، در منزل محمد درخشش بودم، دیدم دکتر علی امینی، نخست‌وزیر اسبق، تلفنی با درخشش صحبت می‌کند. دکتر امینی به درخشش می‌گفت: دکتر احسان نراقی، استاد دانشگاه، کاندید وزارت فرهنگ است. به ملاقات من آمده، درخواست همکاری دارد. شما به دوستان خود توصیه کنید در انجام این مقصود، او را یاری کنند و مطمئن باشید نظریات دوستان شما را مورد اجرا قرار خواهد داد و در صف شما خواهد بود و درخشش نیز فوراً تلفنی نظر دکتر علی امینی را به دوستان خود ابلاغ و گفته است در همه جا از دکتر نراقی تمجید و تعریف کنید و با پخش شایعاتی علیه اولیاء فعلی وزارت فرهنگ، زمینه را برای وزارت احسان نراقی آماده سازید.»73
و بعد معلوم شد که یکی از دیگر واسطه‌‌های تماسِ او با درخشش، سیدجعفر بهبهانی بوده است:
«چند روز قبل، وسیله سیدجعفر بهبهانی، نماینده پیشین مجلس شورای ملی، با درخشش، وزیر پیشین فرهنگ، تماس گرفته... برای مغشوش ساختن اوضاع فرهنگ، کمک گرفته، تا بتواند به وزارت برسد.»74
مسئله‌ حضورِ احسان نراقی در کابینه، به میزانی جدّی بود که درباره‌ فعالیت‌‌های پشت پرده‌ او نوشته شد:
«کمیسیون رسیدگی به برنامه‌‌های وزارت فرهنگ، همچنان به بررسی‌‌های خود درباره سازمان، تشکیلات و برنامه‌‌های این وزارتخانه ادامه می‌دهد و فعلاً گفتگو در آن است که وزارت مذکور، به وزارتخانه آموزش و پرورش و فرهنگ تقسیم و وزارت آموزش و پرورش به عهده دکتر هدایتی، وزیر مشاور و وزارت فرهنگ به عهده دکتر احسان نراقی، رئیس موسسه تحقیقات اجتماعی واگذار گردد.
گفته می‌شود: دکتر احسان نراقی که در گذشته با درخشش، وزیر پیشین فرهنگ دوستی و رابطه داشته، به وسائلی با درخشش تماس گرفته و از وی خواسته، چون کاندیدای وزارت فرهنگ است، به معلمین طرفدار خود توصیه نماید از مشارالیه ( نراقی ) به طور غیرمحسوس حمایت نمایند.»۷۵
و دو روز بعد، تلاش احسان نراقی برای تصدی وزارت، اینگونه گزارش شد:
«آقای احسان نراقی، (دانشیار دانشکده ادبیات)، با آقای درخشش ملاقات کرده و به نامبرده گفته است: «من برای احراز پست وزارت فرهنگ فعالیت می‌کنم و اگر تو با من همکاری کنی، پس از حصول موفقیت تلافی خواهم کرد.»
ولی مسئول بخش 322 در اداره کل سوم ساواک، خیال او را راحت کرد و در ذیل این خبر نوشت:
«وزارت فرهنگ، به دو وزارتخانه آموزش و پرورش و فرهنگ و هنر تفکیک گردید و وزرای جدید آن نیز تعیین شدند. اقدامی ندارد، بایگانی شود.»76
با وجود اینکه وزرای فرهنگ و هنر و آموزش و پرورش معرفی شدند، باز هم احسان نراقی دست از تلاش برنداشت و با استفاده از ظرفیتی که محمد درخشش در آموزش و پرورش داشت، برای به دست آوردن این پست تلاش کرد:
«درخشش... فعالیت می‌کند، وسیله عمال خود در وزارت فرهنگ، روز سه‌شنبه آینده را به عنوان اعتراض بر اینکه دولت سال‌ها است ترفیعات فرهنگیان را نداده و حال هم که یک رتبه صادر کرده‌اند، پول آن را پرداخت نمی‌کنند، در مدارس اعتصاب عمومی اعلام نمایند...  از طرف دیگر هم، با سازش با دکتر احسان نراقی، فعالیت شدیدی را شروع کرده‌اند، که دکتر نراقی را به وزارت برسانند و مرتب با نامبرده جلسه دارد و برای برهم زدن داخل فرهنگ طرح‌ریزی می‌کند.»77
پی نوشت‌ها در دفتر روزنامه موجود است