تشکر از دیگران، تشکر از خداست

کد خبر: ۵۸۷۵۱

تاریخ: ۰۲ آبان ۱۳۹۴ - ۱۹:۱۱

محمدمهدی رشادتی
امام‌سجاد(ع) فرمود: اشکر کم لله اشکرکم للناس. قدردان‌ترین شما از خدا، قدردان‌ترین شما از مردم است. (اصول کافی ج 3 ص 156) خدای متعال در روز قیامت به یکی از بندگان خود می‌فرماید: آیا از فلان کس تشکر کردی؟ بنده می‌گوید: ای پروردگار از تو سپاسگزاری نمودم. خدا در جواب می‌فرماید: چون از او تشکر نکرده‌ای از من نیز تشکر نکرده‌ای. (همان)
امام سجاد(ع) در رساله حقوق می‌فرماید: حق کسی که به تو خوبی می‌کند این است که از او تشکر نمایی و خوبی‌اش را به زبان‌آوری و از وی به نیکی یاد کنی و میان خود و خداوند برایش خالصانه دعا کنی. اگر چنین رفتاری کردی، بدون شک در نهان و آشکار از او قدردانی کرده‌ای.
علاوه بر آن اگر روزی توانستی نیکی او را جبران کنی، سعی کن جبران نمایی. (تحف‌العقول ص271)
شکر او شکر خدا باشد یقین
چون به او احسان کرد توفیقش قرین
ترک شکرش، ترک شکر حق بود
حق او لاشک به حق ملحق بود
در قیامت بنده را گوید خدا:
هین چه کردی آنچه دادم من تو را؟
گوید ای رب شکر تو کردم به جان
چون ز تو بود اصل آن روزی و نان
گویدش حق: نه نکردی شکر من
چون نکردی شکر آن اکرام فن
بر کریمی کرده‌ای ظلم و ستم
نه ز دست او رسیدت نعمتم
(مثنوی - دفتر6،  3262 - 3254)
یکی از نشانه‌های مهم فرومایگی و پستی یک انسان این است که در برابر خوبی مردم و یا نعمت‌های بی‌پایان خداوند قدرنشناس باشد. امام‌حسن(ع) در همین زمینه می‌فرماید: اللؤم ان لاتشکر النعمه. پستی این است که تو سپاسگزار نعمت نباشی. (تحف‌العقول ص 236)
علی(ع) فرمود: کسی که از نعمت بخشی و احسان دیگران سپاسگزاری نکند، باید او را از چهارپایان به شمار آورد. (غررالحکم ج 1 ص 578) امام‌رضا(ع) فرمود: من لم یشکر المنعم من المخلوقین لم یشکر الله. هرکس در قبال خوبی مردم تشکر و قدردانی نکند در واقع از خداوند تشکر نکرده است.
(میزان الحکمه ج 1 ص 547)
نمونه‌ای از فرزند ناسپاس
در اینجا برای هر یک از ویژگی ناسپاسی و سپاسگزاری نمونه‌ای ذکر می‌شود. شهید مطهری نقل می‌کنند: آقای محققی از طرف مرحوم آیت‌الله بروجردی به آلمان می‌رود.
وی می‌گوید: در زمان ما پرفسوری بود که با هم زیاد ارتباط داشتیم. این پرفسور در اواخر عمر سرطان پیدا کرد و در بیمارستان بستری شد. ما و سایر برادران مسلمان از او مرتب عیادت می‌کردیم. پیرمرد دانشمند روزی لب به شکایت باز کرد و گفت: وقتی پزشکان اعلام کردند که بیماری شما سرطان است، هم پسرم و هم زنم آمدند و گفتند: حالا که سرطان گرفتی معلوم است که خواهی مرد، بنابراین خداحافظ ما رفتیم. آنها فکر نکردند که این بیچاره در این شرایط بیشتر محتاج محبت و رسیدگی است. روزی خبر دادند که او مرده است. ما برای کفن و دفن و جمع کردن جنازه‌اش به بیمارستان رفتیم. دیدیم در آن روز پسرش آمد. پیش خود گفتیم خوب است که لااقل برای تشییع جنازه‌اش آمده است. ولی وقتی تحقیق کردیم متوجه شدیم او از پیش، جنازه را به بیمارستان فروخته و حالا آمده جنازه را تحویل دهد و پولش را بگیرد و برود. (انسان کامل ص294)
نقل می‌کنند مرحوم آیت‌الله محمدعلی اراکی از مراجع بزرگ معاصر نسبت به اساتید، تواضع و قدرشناسی خاصی داشتند. ایشان معمولا بعد از نماز در مدرسه فیضیه نزدیک ایوان آینه سرقبری می‌رفتند و فاتحه می‌خواندند. از او پرسیدند: آیا صاحب این قبر از خویشاوندان شماست؟ فرمود: نه. پس چرا هر شب برای او فاتحه می‌خوانید؟ فرمود: ایشان برای من داستانی از مقام علی(ع) تعریف کرده از این رو بر من حق پیدا کرده است. (هزارویک حکایت اخلاقی ص 576)