راه‌هاي تحقق شعار «ايراني کالاي خوب ايراني بخر» چيست؟ - بخش نخست

توسعه سرمايه ملي با خريد محصول داخلي(گزارش روز)

کد خبر: ۵۷۰۷۷

تاریخ: ۱۲ مهر ۱۳۹۴ - ۱۸:۴۹

صديقه توانا
«... عمده مردمند، شما بايد کالاي ايراني بخواهيد. اين افتخار نيست، اين تفاخر غلطي است که ما مارکهاي خارجي را درپوشاکمان، در وسايل منزلمان در مبلمانمان، در امور روزمره‌مان، در خوراکي‌هامان ترجيح بدهيم به مارکهاي داخلي؛ در حالي که توليد داخلي در خيلي از موارد بهتر است.»
حضرت آيت‌الله خامنه‌اي رهبر معظم انقلاب‌بارها در باره ضرورت ‌استفاده از کالاهاي داخلي و توسعه توليد ملي،  سخن گفته اند و متن فوق بخشي از اين سخنان معظم‌له است.
فخرفروشي با خريد کالاهاي خارجي و بي‌توجهي به توليدات داخلي به دليل کيفيت پايين اجناس ايراني به خصوص کالاهاي صنعتي ذهنيتي غلط و نخ‌نما شده است. متاسفانه رودررويي با اين واقعيت که کالاها و اجناس با مارک خارجي نمي‌توانند جايگزين مناسبي براي کالاهاي باکيفيت ايراني باشند، هنوز براي خيلي از ما دشوار است. هنوز خيلي از افراد با تصور اينکه مادر و مادربزرگشان معتقد بودند جنس خارجي بهتر از جنس ايراني است، ناخودآگاه هنگام خريد و انتخاب کالا، دستشان به سمت کالاهاي خارجي مي‌رود، اما اگر نگرش دقيق و منصفانه به کالاها و توليدات داخلي بخصوص طي چند سال گذشته داشته باشيم متوجه تفاوت فاحشي که در توليد لوازم صنعتي از جمله وسايل خانگي مثل اجاق‌گاز ، ماشين لباسشويي و... صورت گرفته مي‌شويم و مي‌بينيم که نه‌تنها کيفيت آنها افزايش يافته بلکه قابل رقابت با مارکها و برندهاي خارجي است و حتي صادر هم مي‌شود.
«ايراني، جنس ايراني بخر»، جمله‌اي است که بسياري از توليدکنندگان داخلي هميشه در آرزوي تحقق بيشتر آن هستند. اما به نظر مي‌رسد اين جمله خيلي جامه عمل نپوشيده است و باز هم مردم بر اساس يک ذهنيت غلط و باور نادرست خيلي ها اعتمادي به کالاهاي داخلي ندارند و بعضا ترجيح مي‌دهند اجناس درجه دو و سه خارجي را به جاي جنس با کيفيت و درجه يک ايراني بخرند.
به نظر مي‌رسد ورود انواع جنس‌هاي خارجي به کشور با کيفيت نسبتا خوب و قيمت مناسب‌تر، باعث شده تا بسياري از فرصت‌ها از صاحبان صنايع کشور گرفته شود و بسياري از کارخانه‌ها با ظرفيت  پايين‌تري توليد کنند که تبعات آن کاهش اشتغال و افزايش هزينه توليد و خارج شدن برخي از صنايع از دور رقابت است.
پايين‌بودن تقريبي قدرت خريد و بالابودن قيمت محصولات داخلي نيز سبب شده تا مردم هنگام خريد گاهي به جاي توجه به کيفيت کالا به قيمت توجه داشته باشند که در چنين فضايي ورود کالاهاي ارزان قيمت خارجي به خصوص چيني که معمولا خيلي هم مرغوب نيست، باعث شده تا تأثيرات منفي روي اقتصاد خرد و کلان کشور بگذارد، چرا که در چنين وضعيتي توليدکننده داخلي از فروش بهنگام کالاي خود بازمانده و خريدار جنس نامرغوب خارجي نيز مجبور است بعد از مدت کوتاهي کالاي خريداري شده را دور بريزد.
جنس ايراني با کيفيتي عالي
«جنس ايراني کيفيت ندارد، اين مهم‌ ترين دليلي است که مخالفان ترجيح جنس خارجي به مشابه ايراني آن براي مخالفت خود مطرح مي‌کنند. دليل عامه‌پسندي که مي‌تواند کمي فراتر از عامه را هم با خود همراه کند. دور از واقع نبودن اين باور که جنس خارجي بهتر از جنس ايراني است و از سويي نفوذ عميق آن در باور ايراني‌ها، زدودن آن را از اذهان سخت مي‌کند. با اين همه، اين شبهه به ظاهر درست را مي‌توان با برپايي نمايشگاه‌هاي توليدات لوازم خانگي ايراني و خريد کالاهاي مرغوب و با کيفيت ايراني به سادگي پاسخ داد.»
رضا کلايي اقتصاددان و عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد، در گفت‌وگو با گزارشگر کيهان نقطه نظراتي را در مورد اينکه چرا هنوز برخي با ذهنيت‌هاي غلط اجناس خارجي را به کالاي با کيفيت ايراني ترجيح مي‌دهند ارائه مي‌دهد.
وي مي‌گويد: «نکته مهمي که از نظرها دور مانده اين است که از قضا چون اين کالاهاي داخلي مسير پيشرفت را مي‌پيمايد و هنوز تا حدودي مانده که به قله کيفيت برسد نياز به پشتيباني و تاکيد ترجيحش بر کالاي خارجي وجود دارد و اگر کيفيت اين توليدات عالي و نسبت به مشابه خارجي آن بالاتر باشد لاجرم هر عقل سليمي ترجيح مي‌دهد که جنس ايراني بخرد.»
از اين اقتصاددان مي‌پرسم آيا فکر نمي‌کنيد تبليغات منفي و سوء هم در خريد کالاهاي ايراني و توليدات داخلي در افکار عمومي تأثيرگذار است؟ و کلايي در پاسخ اين سؤالم ضمن تاييد مطلب فوق در تکميل بيشتر اين موضوع مي‌گويد: «احساس بي‌کيفيتي البته با خود بي‌کيفيتي متفاوت است. خريدار ايراني خيلي اوقات تحت تأثير تبليغات منفي در مورد کيفيت توليد داخلي قرار مي‌گيرد و شايد هم هنوز قضاوت 20 سال پيش را در مورد کالاهاي داخلي دارد. علاقه کاذب در اظهار «باکلاس بودن» را هم نمي‌توان در ترغيب مردم براي خريد جنس خارجي ناديده گرفت. ايران پيشرفت‌هاي خوبي در زمينه‌هاي مختلف داشته است و حتي بسياري از لوازم خانگي از جمله چرخ‌خياطي، اجاق گاز، ماشين لباسشويي را به کشورهاي مختلفي صادر مي‌کند، اما همچنان ميان خيلي از مردم خريد خارجي مؤلفه‌‌اي براي فخرفروشي به شمار مي‌رود.»
اين عضو هيئت علمي دانشگاه در ادامه مي‌گويد: «در واقع در همه سال‌هاي گذشته مدل مصرف ايراني‌ها اغلب شبيه فرونشاندن يک هوس شخصي و زودگذر بدون توجه به منافع ملي و درازمدت از سوي برخي از مردم است. حال آنکه توليد داخلي نياز به مصرف داخلي دارد و چطور مي‌شود از توليدکننده‌اي که توليداتش در انبار مانده توقع سرمايه‌گذاري بيشتر در امر توليد داشت؟ اين راه مصرف خارجي را مردم به خوبي مي‌توانند ببندند و اگر واردکنندگان و قاچاق‌کنندگان با عدم استقبال خريدار مواجه شوند، کشور از اين واردات بي‌رويه کالاهاي خارجي و لوکس و بعضا غيرضرور و خروج ارز و رودست ماندن توليد داخلي نجات مي‌يابد.»
کلايي در ادامه خاطرنشان مي‌کند:‌ «نبايد شيوه مصرف به فقيرتر شدن روزافزون ايران و ايراني و سرازير شدن ثروت‌مان به جيب بنگاه‌هاي سرمايه‌داري خارجي بينجامد.»
مشتريان، راضي از اجناس صنعتي ايراني
مصلاي تهران محل برپايي چهارمين نمايشگاه لوازم خانگي. هر کس از پله‌هاي شبستان پايين مي‌آمد دست‌کم چندين کارتن و نايلون‌هاي بزرگ لوازم در دست داشت.
گوشه‌اي از پله‌ها آقايان در کنار اجناس حجيم و سنگين خريداري شده نشسته بودند و خستگي از تن به در مي‌کردند و در ذهن خسته خود حساب و کتاب دو دو تا چهار تا مي‌نمودند.
خانمها از دور خندان ونايلون به دست نزديک مي‌شدند. نظرشان را در مورد نمايشگاه و کالاهاي عرضه شده مي‌پرسم. خانم زهرا افشار که مادر مريم خانم است و به زودي مي‌خواهد ان‌شا‌ءالله رخت عروسي بر تن دخترش کند نظرش را در مورد کالاهاي ايراني اين طور بيان مي‌کند: «آبميوه‌گيري و چرخ‌گوشت خريديم. آن هم مارک ايراني، محصول داخلي که واقعا از آن راضي هستم. اين نمايشگاه فرصت خيلي خوبي را در اختيار ما قرار داد. خدا پدر برگزارکنندگان‌شان را بيامرزد حداقل براي ما که بازنشسته هستيم بسيار خوب است و توصيه مي‌کنم از اين نمايشگاه‌ها بيشتر برگزار شود.»
نمايشگاه لوازم خانگي، فرصتي براي انتخاب محصول ايراني
خانم نسرين قائمي هم که خانه‌دار است و به جمع ما اضافه مي‌شود مي‌گويد: در نمايشگاه کالاهاي خوبي از توليدات داخلي ديدم که مشابه خارجي بود اصلا فکر نمي‌کردم اين محصولات ايراني باشد.
به او مي‌گويم مثلا چه وسايلي؟ بدون معطلي مي‌گويد: اجاق گاز، يخچال فريزر و سايدباي‌سايد، ماشين لباسشويي واقعا وقتي اجناس خارجي را با قيمتهاي سرسام‌آور ديدم و کالاهاي ساخت داخل کشورمان را هم از نزديک ديدم و با سازندگان آن صحبت کردم و فروشندگان توضيحات کافي در مورد ساخت اجناس ايراني مي‌دادند، با کمال ميل رغبت پيدا کردم تا کالاي ايراني بخرم...
خدمات پس از فروش در پيچ‌وخم اما و اگرها
اگر خدمات پس از فروش مشتري اجناس ايراني خوب باشد همه ما تمايل به خريد کالاي توليدداخلي داريم.اين نظر خانم کرشته است که جلوي يکي از غرفه‌هاي اجاق گاز ايراني ايستاده بود. وي در ادامه صحبتهايش مي‌گويد: «چند وقت قبل يک يخچال سايد ايراني خريديم لاستيک دورش خوردگي داشت و پاره شد براي تعويض آن مجبور شديم چندين و چند بار تماس بگيريم و پس از يک هفته براي تعويض مسئول خدمات پس از فروش به منزل ما آمد. در حالي‌که در مورد کالاهاي خارجي اين مشکلات وجود ندارد و تازه پس از خريد جنس چندين بار تماس مي‌گيرند تا ببينند آيا از خريدمان راضي هستيم يا خير؟ «وي مي‌گويد: «فروشندگان ما بايد در مورد رفتار و برخورد با مشتري تجديدنظر کنند.»
نمايشگاه جهيزيه ايراني
چهارمين نمايشگاه لوازم خانگي در محوطه اصلي شبستان مصلاي امام‌خميني برگزار شده است. اين امر فضاي خوبي را براي حضور خانواده‌ها در نمايشگاه در فضايي بالغ بر 5000  متر مربع فراهم آورده بود.
در کنار اين نمايشگاه، نمايشگاه «جهيزيه ايراني» هم برگزار شده بود. در اين نمايشگاه برندهاي برگزيده ايراني در کنار برندهاي معتبر و رسمي خارجي هم حضور داشتند.
مهندس محمد طحان‌پور رئيس اتحاديه لوازم خانگي ايران در مورد ويژگي‌هاي اين نمايشگاه در گفت‌وگو با گزارشگر کيهان خاطرنشان مي‌کند: «120 هزار بن تخفيف دار در طول برگزاري نمايشگاه از سوي وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعي تهيه و در اختيار کارگران قرار گرفته بود و صاحبان اين بن‌ها اغلب از تخفيف 5 تا 30 درصدي خريد استفاده کردند که البته گروه لوازم خانگي مشمول 5 درصد تخفيف شده بود.» از وي مي‌پرسم چرا ميزان تخفيف در نظر گرفته شده براي لوازم خانگي از سوي اتحاديه 5 درصد است؟ وي مي‌گويد: «برخي کالاها مثل مبلمان گاهي تا 50 ميليون تومان قيمت‌گذاري مي‌شود. اما حاشيه سود در لوازم خانگي بسيار اندک است و شايد در اين حوزه ميزان سود فروش 50 ميليوني حتي به يک ميليون تومان نيز نرسد.»
در ادامه به او مي‌گويم مگر نمايشگاه لوازم خانگي ايراني به منظور تقويت و حفظ سرمايه ملي و کمک به اقتصاد مقاومتي نيست پس چرا برندهاي خارجي هم در نمايشگاه حضور داشتند. وي در توضيحاتي در مورد دليل اين مسئله مي‌گويد: «اتحاديه لوازم خانگي در راستاي تعامل خود با دولت محترم در جهت مبارزه با قاچاق کالا در حوزه لوازم خانگي، تصميم گرفت تا آن دسته از برندهاي خارجي که گارانتي اصلي ارائه کرده و حق و حقوق قانوني خود را پرداخت کرده‌اند در نمايشگاه امسال شرکت دهد.»
وي با اشاره به اينکه بيش از 60 درصد کالاهاي ارائه شده در نمايشگاه امسال ايراني بود مي‌گويد: «40 درصد باقيمانده در زمره برندهاي معتبر بود که با رعايت تمام موارد قانوني در بازار ايران حضور دارند.»
طحان‌پور در ادامه با اشاره به انتظار مردم در خصوص کاهش قيمت لوازم خانگي پس از توافق هسته‌اي خاطرنشان مي‌کند: «نگاهي که مردم به ارزاني کالاها دارند ما نيز داريم، اما اين امر زمان‌بر است و بايد منتظر ماند تا قيمت مواد اوليه مورد نياز براي توليد کاهش پيدا کند.»
وي در ادامه تصريح مي‌کند: «پيرو فرمايش مقام معظم رهبري در خصوص سال همدلي دولت و ملت و اجراي اقتصاد مقاومتي اقدام به برپايي چنين نمايشگاهي کرديم و مهم‌ترين هدف ما ارائه توانمندي‌هاي توليدات با‌کيفيت است که خوشبختانه با پيشرفتي که در چند سال اخير در توليد اين نوع کالاها داشته‌ايم با جرأت مي‌توان گفت در کنار توليدات ساير کشورها قرار گرفته‌ايم و مردم نيز با مشاهده اين توليدات با کيفيت به فرهنگ استفاده از توليدات داخلي کمک زيادي مي‌کنند تا بتوانيم در آينده نزديک قادر به صادرات اين محصولات به ساير کشورهاي منطقه باشيم.»
کارخانه‌اي ايراني با حضور مهندسان ايراني
در ادامه گشت و گذار از نمايشگاه و گفت‌وگو با مسئولان کارخانه‌هاي توليد لوازم داخلي سري به يکي از غرفه‌هاي يخچال سازي مي‌زنيم که در توليد محصولات خود سعي کرده‌اند از قطعات و لوازم مرغوب استفاده کنند و تمام خط توليد اين کارخانه اتوماتيک و حاصل تلاش مهندسان داخلي کشورمان است.
قاسم معصومي مسئول  قسمت فروش کارخانه گل‌آساي سرما معروف به «گل سا» (ديپورت) در گفت‌وگو با گزارشگر کيهان با اشاره به اينکه بايد ثابت کنيم که با تمام محدوديت‌ها و تحريم‌ها مي‌توان با سرمايه داخلي و استفاده از نيرو و توان مهندسان داخلي جزو بهترين برندهاي روز دنيا در توليد محصولات خانگي مثل يخچال شد، مي‌گويد: «در کارخانه مذکور ما ثابت کرديم اين اتفاق افتاده است. کيفيت بالا و خوب کالاهاي ايراني ماحصل رنج مهندسان داخلي خودمان است چرا که همه دلسوزانه به حفظ منابع و منافع ملي فکر مي‌کنند و دنبال ارائه بهترين کالا هستند.»وي با اشاره به اينکه بازديدکنندگان نمايشگاه وقتي محصولات توليد داخل را از نظر کيفيت و قيمت با مشابه خارجي، مقايسه مي‌کنند، متوجه تفاوت ساخت و قيمت مي‌شوند و خودشان تصميم مي‌گيرند که الان جنس ايراني قابل رقابت با اجناس خارجي است.افزايش کيفيت و خدمات پس از فروش را هم از کارخانه آغاز کرديم و ديگر نيازي نيست مشتري به دنبال رفع معايب کالا به دفتر خدمات پس از فروش مراجعه کنند.»
معصومي مي‌افزايد: «به جرأت مي‌گويم 80 درصد محصولات ما نياز به خدمات پس از فروش ندارد و آن‌قدر به توليد داخلي اطمينان داريم که گارانتي محصولات‌مان را 30 ماهه به مشتري تضمين مي‌دهيم.به او مي‌گويم ويژگي محصولات شما يعني يخچال‌ها چيست؟ مدير فروش اين کارخانه مي‌گويد: «ما تنها کارخانه‌اي هستيم که در خط توليد، ورق‌ها برش نمي‌خورد، رنگ نمي‌خورد و از دستگاه پرس براي قطع کردن استفاده مي‌شود. تمام خط توليد اتوماتيک است و از رنگ کوره هم استفاده نمي‌شود و بين يک تا 3 هزار نفر در اين کارخانه مشغول کار هستند و اگر دولت به ما امکانات دهد و مشکلات کمتري براي واردات مواد اوليه داشته باشيم، راحت‌تر و بهتر مي‌توان به توليد پرداخت.»