نگاهی به فعالیت‌های بسیج دانش‌آموزی در طرح هجرت( بخش نخست)

ترویج روحیه تعاون و همکاری در دانش‌آموزان(گزارش روز)

کد خبر: ۵۵۶۷۷

تاریخ: ۲۷ شهريور ۱۳۹۴ - ۱۹:۵۶

صدیقه توانا
همتی بلند و دستانی ظریف و ضعیف اما دل‌هایی پر از احساس مسئولیت در قبال جامعه، خود و دیگران باعث شده تا دختران و پسران نوجوان بسیجی با روحیه ای لطیف اما پر از حس نوعدوستی و خدمت به میهن اسلامی ایام فراغت و بیکاری و البته استراحت خود را به سازندگی و آبادانی فضای تحصیل خود یعنی مدرسه بپردازند و تابستان را به جای آنکه مثل خیلی از دانش‌آموزان که ترجیح می‌دهند فقط به تفریح بپردازند و عمر را به بطالت بگذرانند از این فرصت بی‌نظیر طلایی در جهت خدمت به دوستان خود استفاده کرده و کار مفیدی در این ایام انجام دهند و به بازسازی و بهسازی مدارس بپردازند.
این موقعیت‌ها همیشگی نیست و در اختیار همگان قرار نمی‌گیرد.  البته بعضاً به آن بی‌اعتنا هستند ولی آنها که فرصت را غنیمت می‌شمارند با انگیزه‌ای شیرین از نوع خدمت‌رسانی و سازندگی آستین همت بالا می‌زنند و با سرپنجه  هنر و دقت و ظرافت و عرق‌ریزان، عرق خود را به میهن و جامعه محصل به رخ کسانی می‌کشند که وانمود می‌کنند جوان ایرانی در نسل سوم و چهارم کم کار است.
نوجوانان و دانش‌آموزان بسیجی با عزمی راسخ چندین سال است که در سراسر کشور کار باباهای پیر مدرسه را آسان، بلکه سبک می‌کنند و باری از شانه‌های خسته از گرد روزگار  برمی‌دارند. و باید به این همه همت و غیرت نوجوان ایرانی آفرین گفت که خستگی‌ناپذیر دوشادوش مسئولان و معلمان خود کار و تلاش می‌کنند و ذوق هنرشان را بر در و دیوار مدرسه به نمایش می‌گذارند تا نمادی از تمرین خودکفایی را به رخ بیگانگانی بکشند که به هر قیمتی در صدد ربایش افکار اسلامی و دینی جوانان ما هستند.
امروز بسیج دانش‌آموزی به عنوان نهادی قانونمند در مدارس کشور در کنار تعلیم و تعلم، در جهت‌دهی انقلاب اسلامی به نوجوانان و دانش‌آموزان نقش مهم و مؤثری ایفا می‌کند.
بدون شک تقویت، گسترش، حمایت و هدایت این نهاد ارزشمند که از برکات بسیج محسوب می‌شود به گسترش فرهنگ دینی و انقلابی در جامعه کنونی‌مان منجر خواهد شد.
بسیج دانش‌آموزی که اعضاء آن هم‌اکنون نسل سوم انقلاب محسوب می‌شوند با کوله‌باری از تجربه، نگاهی رو به جلو به پیشرفت‌های کشور دارد و با کسب اعتماد و اعتبار و حمایت مردمی وارد میادین علمی و پیشرفت‌های روز ملی و بین‌المللی شده است و در راه آینده‌ای روشن، استوار و پابرجا قدم برمی‌دارد.
در گزارش پیش‌رو به فعالیت‌های بسیج دانش‌آموزی در زمینه بهسازی و مرمت مدارس به مناسبت پر کردن اوقات فراغت بچه‌ها می‌پردازیم و نگاهی گذرا هم به دیگر فعالیت‌های این نهاد از جمله اردوهای جهادی و راهیان نور خواهیم داشت که از فرصت طلایی سه ماه تابستان نهایت بهره‌برداری برای توانمندسازی دانش‌آموزان استفاده می‌شود.
معرفی مدارس نیازمند مرمت
طرح هجرت هر ساله با همکاری بسیج سازندگی و وزارت آموزش‌وپرورش در ایام تعطیلات و فراغت تابستانی دانش‌آموزان برگزار می‌شود.
هر سال بسیج سازندگی، دانش‌آموزان داوطلب را سازماندهی و سازمان نوسازی هم مدارس نیازمند مرمت را معرفی می‌کند و بدین ترتیب کار شروع می‌شود.
در طرح هجرت امر بازسازی، بهسازی و مرمت به‌گونه‌ای است که کاملاً با توانایی دانش‌آموزان انطباق دارد، رنگ‌آمیزی مدارس، مرمت دیوارها و نیمکت‌ها بیشترین فعالیت در طرح هجرت است که این امر در پایان کار منجر به این مسئله می‌شود که وقتی دانش‌آموزان با مادران یا پدران خود برای ثبت‌نام به مدرسه می‌آیند همه حس خوبی از زیبایی مدرسه‌شان دارند و به قول مسئولان سازمان بسیج به نقل از شاهدان عینی، همه از این ذوق و هنر و سلیقه دانش‌آموزان بسیجی به وجد می‌آیند و آن را با خانه‌های خود مقایسه کرده و چه‌بسا اذعان می‌دارند که مدرسه‌شان از خانه‌شان قشنگ‌تر  شده است و البته این مسئله تا حدودی انگیزه بچه‌ها را برای حضور بهتر در فضای مدرسه فراهم می‌کند.
از سوی دیگر حضور دانش‌آموزان  در طرح هجرت بسیج، هم اوقات فراغتشان را غنی می‌کند و هم آنکه خانواده‌ها با خیال راحت فرزندان‌شان را به بسیج و آموزش‌وپرورش می‌سپارند ضمن آنکه مدارس کشور نیز با کمترین هزینه ممکن، بهسازی و مرمت می‌شود تا همه چیز برای آغاز یک سال تحصیلی جدید و با نشاط در مهرماه فراهم شود.
105 هزار مدرسه، 13 میلیون دانش‌آموز
قاسم حبیب‌زاده جانشین سازمان بسیج دانش‌آموزی کشور در گفت‌وگو با گزارشگر کیهان با اشاره به این که در 105 هزار مدرسه در کشور، در سه مقطع تحصیلی، 13 میلیون دانش‌آموز تحصیل می‌کنند به بیان فعالیت بسیج دانش‌آموزی در سراسر کشور می‌پردازد و می‌گوید:
« در 60 هزار واحد مدرسه، دفتر بسیج فعال است و حدود 45 تا 48 درصد دانش‌آموزان در سه مقطع تحصیلی عضو بسیج هستند یعنی حدود 5 میلیون دانش‌آموز نیز عضو بسیج دانش‌آموزی هستند.»
به او می‌گویم بچه‌های سال اول هم می‌توانند عضو بسیج باشند، می‌گوید: «دانش‌آموزان از سال چهارم به بعد می‌توانند عضو بسیج دانش‌آموزی شوند.»
حبیب‌زاده به تغییرات مدیریتی که در سطح مدارس از سال تحصیلی گذشته تاکنون صورت گرفته اشاره می‌کند و در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «از سال 93 تغییراتی را در مدیریت بسیج در سطح مدارس به وجود آوردیم و در مدارس پیشگام (مقطع دبیرستان) فرماندهی و شورای بسیج را به خود دانش‌آموزان واگذار کردیم.»
این مدیریت و فرماندهی قبلاً برعهده مدیران مدارس بود و بنابر سیاست‌ها مقرر شد این فرماندهی به دانش‌آموزان واگذار شود و بچه‌ها خودشان مسئولیت بسیج و فعالیت‌ها را برعهده بگیرند.
جانشین سازمان بسیج دانش‌آموزی می‌افزاید: «بنابراین از تابستان امسال از هر دبیرستانی 3 نفر در کلاس‌های آموزشی در سطوح مهارتی، بصیرتی و اعتقادی ما شرکت کرده و آموزش دیدند و با برنامه‌های اردویی و بسیجی آشنا شدند.
امسال بعد از ماه مبارک رمضان در 31 استان از جمله استان تهران هم آزمون‌هایی برگزار کردیم که با موفقیت انجام شد و از هر دبیرستان 3 دانش‌آموز در مقطع دوم آموزش‌های فوق را دیده و آماده‌اند تا امور بسیج مدرسه را خودشان برعهده گیرند و به جای معلم و مدیر در چارچوب کلی ما برای بچه‌های عضو برنامه‌ریزی کنند. البته تمام این برنامه‌ها با هماهنگی مدیران مدرسه و به منظور تقویت مسائل مهارتی، بصیرتی و اعتقادی دانش‌آموزان صورت می‌گیرد.»
از حبیب‌زاده می‌پرسم آیا این فعالیت‌های جانبی لطمه‌ای به درس بچه‌ها نمی‌زند؟ در پاسخم می‌گوید: «به نکته بسیار مهمی اشاره کردید اولین نکته در کار و فعالیتها این است که اعضا با شرط معدل انتخاب می‌شوند. این معدل باید 18 باشد البته در استانهای محروم برای این معدل انعطاف بیشتری به خرج می‌دهیم.»
طرح‌آیه‌های تمدن
جانشین سازمان بسیج دانش‌آموزی کشوری در تکمیل صحبت‌هایش به یکی دیگر از فعالیت‌های بسیج دانش‌آموزی با عنوان طرح «آیه‌های تمدن» اشاره کرده و می‌گوید: «بچه‌ها در طرح آیه‌های تمدن تحت پوشش آزمون‌های دوره‌ای، کلاسهای تقویتی و ارائه جزوات کمک درسی قرار می‌گیرند و برای رقابت در سطح کنکور آماده می‌شوند و جامعه هدف در این طرح کسانی است که عضو بسیج می‌باشند تا لطمه‌ای به درس آنها وارد نشود و در کلاسهای آموزشی به صراحت به بچه‌ها می‌گوییم اولویت کار در بسیج درس است و از وقت اضافه باید برای فعالیت در بسیج استفاده شود.»
وی در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «در طول سال دو برنامه عمده داریم که باید انجام شود، 1- راهیان نور و 2- اردوهای جهادی.»
حبیب‌زاده در مورد برنامه‌های راهیان نور می‌گوید: «بزرگ‌ترین مانور فرهنگی کشور با هماهنگی آموزش و پرورش و سازمان بسیج دانش‌آموزی در قالب برنامه راهیان نور اجرا می‌شود.»
یک میلیون نفر از دانش‌آموزان مقطع دوم دبیرستان درس آمادگی دفاعی دارند که با رضایت خود و خانواده‌هایشان برای تجربه عملی به راهیان نور اعزام می‌شوند.
به اعتقاد حبیب‌زاده برای تربیت نیروهای توانمند و مدیران آینده نظام اسلامی، نیاز به آموزش و پرورش خاصی داریم. مدیران ما اذعان دارند که پرورش خیلی تحت‌الشعاع آموزش قرار گرفته است. پرورش با کلاس درسی حاصل نمی‌شود یک فرآیند خاص باید طی شود و آن فرآیند این است که به دانش‌آموز مسئولیت دهیم.
این مقام مسئول در ادامه خاطرنشان می‌کند: «آنچه ما دنبال واگذاری کار و دنبال خروجی گرانقدر هستیم در عرصه آزمون و خطا پرورش می‌یابد. در طول سال افرادی مشخص می‌شوند و در طول تابستان برای سال آینده در اردوی جهادی و طرح هجرت شرکت می‌کنند و این هدف اصلی و درس پرورشی است که دانش‌آموزان باید با واقعیت‌های کشور و جامعه آشنا شوند، فقط کافی است یک دانش‌آموز با واقعیت‌های جامعه آشنا شود. ‌دانش‌آموزی که به بهسازی مدارس می‌پردازد واقعیت‌های ملموسی را درک می‌کند.»
وی می‌گوید: «84 هزار دانش‌آموز بسیجی در سراسر کشور در روستاها حضور می‌یابند و متناسب با عرصه، کار می‌کنند. در امر مدرسه، مسجد، کلاس فرهنگی، مهارتی، خدمات درمانی و بسیج چند شکلی شرکت می‌کنند و این تعداد یک متغیر وابسته است.»
به او می‌گویم این متغیر وابسته یعنی چه؟
حبیب‌زاده پاسخم را این طور می‌دهد: «متغیر وابسته اعضای بسیج است و متغیر مستقل نیز آموزش و پرورش است و به میزانی که آموزش و پرورش مصالح را تامین کند و ابزار کار در اختیار ما قرار دهد، ما با پرداخت هزینه ایاب و ذهاب می‌توانیم دانش‌آموزان عضو را درگیر کار کنیم. در اداره نوسازی در آموزش و پرورش اعتبارات کمی برای فعالیت بسیج اختصاص می‌یابد و الان 2 سال است که هزینه استادکاری که باید بالای سردانش‌آموز نابلد باشد، پرداخت نمی‌شود و در همین جا از مسئولان می‌خواهیم به این بخش مغفول مانده توجه ویژه‌ای داشته باشند.»
اینجا خوش می‌گذرد
دبیرستان دخترانه عاشورا واقع در شهر قدس شهریار یکی از مدارسی است که مشمول طرح هجرت شده است و 30 دانش‌آموز پسر با هدایت آقای حسین بشارتی که خود فرهنگی و ناظم یک مدرسه پسرانه است کار مرمت، رنگ‌آمیزی و نقاشی‌نمای بیرونی مدرسه و کلاس‌های درس را برعهده داشتند.
این ناظم مدرسه در مورد فعالیت دانش‌آموزان بسیجی در این طرح می‌گوید: «ششمین سال است که در طرح هجرت شرکت می‌کنم، کار نقاشی و طراحی روی دیوار را دوست دارم و هر سال همراه بچه‌ها می‌آیم.‌ بچه‌ها هر روز ساعت 8 صبح در مدرسه حاضر می‌شوند تا ساعت 1‍0 کار می‌کنند، میان وعده می‌خورند، فوتبال بازی می‌کنند و در کلاس اخلاق شرکت می‌کنند و دوباره کار شروع می‌شود.»
وی در ادامه می‌گوید: «بچه‌ها در اینجا فضای جالب و صمیمی را تجربه می‌کنند و دوستان جدیدی می‌یابند ضمن آنکه خانواده‌ها با اطمینان خاطر فرزندان‌شان را به مدرسه می‌فرستند تا فعالیت نمایند.»
امیررضا که دانش‌آموز کلاس ششم است درباره دلیل شرکتش در این طرح می‌گوید: «بعد از ظهرها به کلاس زبان و باشگاه می‌روم، اما صبح‌ها وقتم خالی بود، دوستم که عضو بسیج بود پیشنهاد کرد به این مدرسه برای نقاشی بیایم و من هم با دوستان دیگرم در این طرح شرکت کردیم. اینجا خیلی خوش می‌گذرد و وقتم جلوی تلویزیون تلف نمی‌شود.»
بسیج چیست؟
بسیج چیست و بسیجی کیست؟ آیا فقط در زمان جنگ، باید از نیروی بسیج استفاده کرد؟
حمیدرضا معصومی یکی از اعضای فعال و بسیج دانش‌آموزی و عضو هیئت مدیره بسیج ثارالله در منطقه 5 تهران در گفت‌وگو با گزارشگر کیهان در پاسخ به این سوال‌های من به اهداف تشکیل بسیج اشاره کرده و می‌گوید: «در قانون مصوب سال 1375 جذب دانش‌آموزان و سازماندهی آنان در قالب واحدهای بسیج دانش‌آموزی مدارس، آموزش آمادگی دفاعی دانش‌آموزان، ایجاد روحیه همیاری، مسئولیت‌پذیری و آمادگی دفاع همه جانبه از انقلاب اسلامی در دانش‌آموزان، گسترش فرهنگ و تفکر بسیجی در بین آحاد دانش‌آموزان کشور، زمینه‌سازی برای مشارکت داوطلبانه دانش‌آموزان به طور سازمان‌یافته در عرصه‌های سازندگی، عمرانی، دفاعی، امدادی و... جزو اصلی‌ترین اهداف تشکیل بسیج سازندگی عنوان شده است.»
وی در ادامه می‌گوید: «حیثیت امروز نظام، تا حد زیادی مدیون بسیج و حضور همه جانبه مردم در آن بوده است، حتی تصاحب قدرت جهانی اسلامی با بسیج همه جانبه و فراگیر در جهان میسر خواهد بود، به گفته امام راحل، این امر شدنی است و باید به دنبال تحقق یافتن آن بود.»
معصومی در ادامه توضیحاتش خاطرنشان می‌کند: «اگر بخواهیم مفهوم بسیج و بسیجی را در ادبیات انقلاب اسلامی جست‌وجو کنیم، چاره‌ای جز بیان مراد حضرت امام(ره) از بسیج و بسیجی نداریم. در اندیشه حضرت امام(ره) بسیج نهادی است اجتماعی با ابعاد متعدد. در این نگرش بسیج دیگر صرفا سازمانی نظامی نیست که فقط در زمان جنگ و برای دفاع در مقابل دشمن شکل گرفته باشد، بلکه نهادی است وسیع و پاسخگوی نیازهای اساسی و حیاتی جامعه و با اجزای دیگر نظام، چنان هماهنگی و پیوند دارد که انفصال آن جز با انحلال جامعه اسلامی متصور نیست.»