اظهارات قابل تامل رئیس‌جمهور درباره نقش شورای نگهبان

کلید چرخید اما برای انتخابات!

کد خبر: ۵۳۰۴۳

تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۳۹۴ - ۲۰:۵۷

علی‌رغم انتظار مردم برای حل مشکلات عدیده معیشتی، مشکل بیکاری و... در حالی که ماه‌ها تا برگزاری انتخابات مجلس وقت باقی است، دولتمردان ورود به این عرصه را عملاً کلید زده‌اند. چندی پیش بود که یکی از منصوبین دولت اعلام کرد مجلس بعدی باید مجلس اعتدال و همسو با دولت باشد و چند مقام دولتی نیز در نشست‌های حزبی با موضوع انتخابات شرکت و حتی سخنرانی کردند. رئیس جمهور نیز روز گذشته وارد گود شد. برای شورای نگهبان تعیین تکلیف کرد و در اظهاراتی قابل تامل گفت دوره اول مجلس با نبود شورای نگهبان بهترین دوره بوده‌است!
حسن روحانی صبح روز چهارشنبه در نشست مشترک هیئت دولت و استانداران سراسر کشور گفت: ایران اسلامی در مذاکرات هسته‌ای به هیچ وجه از اصول و اهداف اصلی خود کوتاه نیامد.
وی با اشاره به اینکه «معنای مذاکره واقعی تعامل و بده بستان است»، گفت: حفظ غنی‌سازی و حق تحقیق و توسعه برای مراحل پیشرفته‌تر این دانش و برخورداری از مکانی برای این فعالیت‌ها که برای ما دارای تضمین باشد، اهداف اصلی بود که توانستیم آنها را به خوبی تثبیت کنیم.
هجمه به تیم گذشته
رئیس جمهوری با بیان این که تا این چراغ سبز به دنیا نشان داده نمی‌شد قدرت‌های بزرگ حاضر به نشستن پشت میز «مذاکره» نبودند، با زیر سوال بردن تلاش‌های دیپلماتیک سابق اظهارداشت: آنچه گاهی پیش از این انجام می‌شد صرفاً نشستن پشت میز و بیانیه خواندن بود و مذاکره‌ای انجام نمی‌شد در حالی که ما نیاز به مذاکره واقعی داشتیم.
روحانی تصریح کرد: مذاکره واقعی یعنی آنکه ما حرف طرف مذاکره را بفهمیم و حرف و منظور خودمان را نیز به او بفهمانیم و در این بین راه میانه‌ای را برای رسیدن به توافق کشف کنیم.
با درشت‌گویی نمی‌شود
رئیس جمهوری با تأکید بر اینکه توان مذاکره از ملزومات اولیه و بدیهی مذاکره است، خاطرنشان ساخت: متأسفانه برخی فکر می‌کنند با شعار و درشت‌گویی می‌شود عالم بشریت را تسلیم کرد اما مذاکره روال دیگری دارد. در مذاکره باید هر یک از طرفین مذاکره، طرف مقابل خود را به نقطه‌ای امیدوار کند و اساساً مذاکره باید بر ایجاد نقطه امید بنا شود.
روحانی ادامه داد: مذاکره یعنی این که طرف مقابل اگر احساس می‌کند که نمی‌تواند به صد در صد اهداف خود برسد - که اساساً چنین چیزی در مذاکره معنا و مفهوم هم ندارد - اما دو طرف مذاکره اهداف حداقلی را برای خود در نظر بگیرند تا فضایی برای گفتگو ایجاد شود و در این میان فرصتی برای چانه‌زنی وجود داشته باشد.
رئیس جمهوری گفت: هر مذاکره‌ای از یک نقطه عزیمتی‌ شروع می‌شود تا طرفین پس از مذاکره به یک نقطه تلاقی برسند و طبیعی است که هر یک از طرفین، این نقطه تلاقی را جایی در میدان طرف مقابل خود ترسیم کند اما در نهایت باید در میانه میدان به تفاهم برسند.
مذاکره یعنی بده بستان
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ریاست‌جمهوری، روحانی با بیان این که نمی‌خواهم شرایط سخت مرداد سال 92 مصادف با آغاز به کار دولت را تشریح کنم ، تصریح کرد: دولت تدبیر و امید رویکرد تعامل سازنده را برگزید و وارد عرصه مذاکرات هسته‌ای شد. مذاکره یک دانش، فن و هنر است و نیازمند تسلط به مبانی مذاکره و خواندن ذهن طرف مقابل است. معنای مذاکره واقعی تعامل و بده بستان است.
رئیس جمهوری با اشاره به اینکه در مذاکره تلاش بر آن است که اهداف و دستاوردهای اصلی حفظ شده و درباره آنچه در کوتاه مدت قابل جبران است مذاکره صورت گیرد، خاطرنشان ساخت: طبیعی است که طرف مذاکره ما هم از ورود به مذاکره اهدافی دارد. برخی فکر می‌کنند در مذاکره ما باید به صددرصد اهداف خود دست یابیم و طرف مقابل دستاوردش از مذاکرات صفر باشد و به ما اعتراض می‌کنند که مثلاً چرا طرف مذاکرات ما نیز به یک سری اهدافش دست یافته است.
لغو تحریم‌ها
روحانی رفع همه تحریم‌های ظالمانه در زمینه‌های مالی، بانکی، حمل و نقل و سایر عرصه‌های اقتصادی را هدف مهم دیگر دولت از ورود به عرصه مذاکره ذکر کرد و اظهارداشت: این هدف نیز به خوبی محقق شد و مقرر شده است که طرف مقابل، در آستانه آغاز اجرای توافقات صراحتاً لغو تحریم‌ها را اعلام کند و با توجه به اینکه آنها ابتدا فقط به تعلیق و سپس لغو تدریجی تحریم‌ها اصرار می‌ورزیدند، لغو کامل و یکجای تحریم‌های اقتصادی برای ما دستاورد بزرگی است.
درباره این بخش از سخنان رئیس جمهور محترم باید گفت:
۱- برجام فقط تحریمهای مربوط به برنامة هسته‌ای را در بر دارد و نه کل تحریم‌ها را.
۲- تحریم‌های هسته‌ای بخش اندکی از کل تحریم‌ها می‌باشد. مثلا در آمریکا از ۲۸ قانون مربوط به تحریم‌ها فقط ۵ قانون مربوط به موارد هسته‌ای بوده و بقیه ترکیبی است.
3- برجام موجب لغو تحریم‌ها یعنی لغو حقوقی کلیه قوانین نمی‌شود بلکه فقط فعلاً برداشته می‌شود.
4- دولت آمریکا حتی نسبت به تحریم‌های ایالات هم تعهدی نمی‌دهد و تنها آنها را تشویق (Encourage) به اجرای توفق می‌کند!
5- تحریم‌های سازمان ملل، اروپا و آمریکا بعد از راستی‌آزمائی فقط تعلیق یا برداشته (Lift) می‌شود نه لغو در هنگام امضای توافق.
6- صحبتی از لغو تحریم‌ها از ابتدا مطرح نبوده و با استفاده از کلماتی مانند توقف (Cease)، برداشتن، توقف اجرا و... با موضوع برخورد کرده‌اند.
همه راه خرداد 92 را بروند!
رئیس جمهوری با تأکید بر اینکه رویکرد جمهوری اسلامی ایران پافشاری بر حل و فصل همه معضلات جهان از طریق مذاکره و گفت‌وگوست، اظهار داشت: نباید فکر کنیم پس از حصول توافق می‌توانیم هر طور که بخواهیم حرف بزنیم و عمل کنیم و دیگران در برابر این تغییر رفتار ما واکنشی نخواهند داشت! باید همان مسیر سازنده را به درستی به پیش ببریم، همان راهی را که مردم در خرداد 92 به آن اقبال کردند و عامل این توفیق بود که اگر آن راه را ادامه ندهیم چه بسا توافق نیز پایدار نباشد.
با رفع تحریم‌ها مشکلات یک روزه حل نمی‌شود
رئیس جمهوری با اشاره به اینکه البته مردم ما به خوبی توجه دارند که با رفع تحریم‌ها همه مشکلات یک روزه سامان نمی‌یابد، خاطرنشان ساخت: این نکته مهمی است اما از آن مهمتر امیدی است که در جامعه ایجاد شده و مردم می‌بینند که نظام مقتدری دارند که بزرگترین معضل سیاسی بین‌المللی را با انگشت تدبیر خود حل و فصل می‌کند و برای موفقیت در آینده باید این امید، تدبیر، اعتماد و تلاش متقابل بین مردم و دولت و حاکمیت، تداوم یابد.
روحانی با اشاره به بهانه‌جویی‌های برخی بدخواهان که همواره می‌گفتند توافق در مسئله هسته‌ای ممکن نیست، گفت: همین افراد امروز که توافق حاصل شده می‌گویند کسی حاضر نیست به ایران آمده و سرمایه و تکنولوژی با خود بیاورد اما مطمئنم که سرمایه و تکنولوژی خیلی زودتر از آنچه در مخیله این بدخواهان است، مسیر خود را برای ورود به این کشور پیدا می‌کند و البته ما باید اراده خودمان را برای تعامل با جهان همچون گذشته به خوبی حفظ کرده و به دنیا نشان دهیم.
هدف نهایی؛ اقتصاد مقاومتی
رئیس جمهوری با بیان این که هدف ما در نهایت تحقق اقتصاد مقاومتی است، تصریح کرد: قطعاً شرایط پساتحریم برای تحقق اقتصاد مقاومتی بهتر از قبل است و در کنار این شرایط جدید باید فضای مناسب اجتماعی و سیاسی را نیز فراهم کنیم.
بهترین مجلس بدون شورای نگهبان!
روحانی در توضیح الزامات فضای مناسب اجتماعی و سیاسی برای پیشرفت سریع کشور تأکید کرد: هیچ حزب، جناح و گروه قانونی در کشور نباید احساس یأس کنند.
رئیس جمهوری با بیان این که مجلس شورای اسلامی آینده متعلق به یک حزب و جناح نخواهد بود، افزود: این نظر مقام معظم رهبری و گفته قانون اساسی ماست و مگر می‌شود جناحی بگوید که من یک خم رنگرزی پیدا کرده‌ام که می‌توانم آنجا را به هر رنگی که بخواهم درآورم؛ اینگونه نیست.
روحانی با بیان این که «اینجا جمهوری اسلامی ایران است و قانون اساسی در آن حاکم است»، اظهار داشت: ما جایی را در کشور نداریم که بخواهد افراد صالح و دلسوز را که می‌خواهند با استفاده از تجربیاتشان به کشور خدمت کنند حالا از هر جناحی که باشند رد صلاحیت کند. تمام گروه‌ها و دسته‌جات سیاسی قانونی مورد احترام هستند. همه از نظر دولت برابرند و آن جایی که باید بگوید فردی برای شرکت در انتخابات صالح است یا نه هیئت‌های اجرایی هستند و ما هیئت اجرایی نداریم که یک جناح را تأیید صلاحیت کند و یک جناح دیگر را تأیید صلاحیت نکند.
رئیس جمهوری تأکید کرد: شورای محترم نگهبان ناظر است نه مجری. مجری انتخابات دولت است. دولت مسئول برگزاری انتخابات است و دستگاهی هم پیش‌بینی شده که نظارت کند تا خلاف قانون صورت نگیرد. شورای نگهبان چشم است و چشم نمی‌تواند کار دست را بکند، نظارت و اجرا نباید مخلوط شوند باید به قانون اساسی کاملاً توجه کرده و عمل کنیم.
روحانی با اشاره به این که امام راحل معتقد بود میزان رأی ملت است، اظهار داشت: ما فقط باید زمینه را برای برگزاری یک انتخابات سالم و باشکوه آماده کنیم. مگر مجلس اول پس از انقلاب اسلامی که در آن زمان حتی شورای نگهبان نیز وجود نداشت و همه حتی گروهک‌های مخرب در آن حضور داشتند بهترین مجلس تاریخ این کشور نبود؟ ملت ایران ملتی بالغ، باتجربه و بزرگ است که به خوبی برای آینده خود تصمیم می‌گیرد.
درباره این بخش از اظهارات جناب روحانی باید گفت:
1- درباره نقش و جایگاه شورای نگهبان در برگزاری انتخابات باید گفت بر اساس اصل 99 قانون اساسی اعلام نظر درباره صلاحیت نامزدها برعهده این نهاد است و این نظارت نیز از نوع استصوابی است. وظیفه نظارتی هیئت‌های اجرایی نیز در طول وظیفه شورای نگهبان و زیرمجموعه آن است.
2- دولت و هیچ نهاد دیگری نمی‌تواند خود را مفسر قانون اساسی بداند چرا که این وظیفه براساس اصل 98 قانون اساسی برعهده شورای نگهبان است.
3- برخلاف اظهارات رئیس جمهور درباره دوره اول مجلس شورای اسلامی، این دوره نیز بدون نظارت تشکیل نشده بود. اگر چه در آن زمان هنوز نهاد شورای نگهبان شکل نگرفته بود اما اعضای شورای انقلاب که منصوبین حضرت امام(ره) بودند بر چگونگی و روند انتخابات برگزاری آن نظارت داشتند.