گزارش خبری – تحلیلی کیهان

ادامه تحریم‌ها و افزایش تهدیدها دستاورد است؟!

در حالی که انتظار می‌رفت پس از توافق هسته‌ای دیگر خبری از تهدیدها و تحریم‌ها نباشد مروری بر متن توافق و مواضع آمریکا نشان از آن دارد که نه تنها خبری از لغو تحریم‌ها نخواهد بود بلکه تهدیدات نیز افزایش یافته است!

کد خبر: ۵۲۰۶۶

تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۳۹۴ - ۰۰:۰۵

سرویس سیاسی -

منوط کردن رفع تحریم‌ها به گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یکی از نقاط تاریک توافق وین است. با توجه به نقش پررنگ آژانس در بحران ساختگی هسته‌ای، از هم اکنون می‌توان تصور کرد فرجام چنین شرطی چه خواهد بود!
یکی دیگر از اصلی‌ترین نقاط مشکل‌زا در توافق هسته‌ای، مکانیسم ماشه در قطعنامه 2231 شورای امنیت است. این مکانیسم که در بند 11 و 12 این قطعنامه گنجانده شده، موضوع رفع تحریم‌ها را مورد تردید جدی قرار می‌دهد. در دو بند مورد اشاره آمده است؛
11- در اقدام وفق ماده 41منشور ملل متحد، تصمیم می‌گیرد که ظرف 30روز از دریافت اعلامیه یکی از دولتهاي طرف برجام در مورد مساله‌اي که آن دولت طرف برجام اعتقاد دارد مصداق عدم پایبندي  اساسی در مورد تعهدات وفق برجام است، شورا باید در مورد پیش‌نویس یک قطعنامه براي ادامه يا اجراي لغوهاي مذکور در بند 7(الف) این قطعنامه رأي گیري نماید، مضافا تصمیم می‌گیرد که چنانچه، ظرف 10روز از اعلامیه فوق‌الذکر، هیچ طرفی از شوراي امنیت چنین پیش‌نویس قطعنامه‌اي را براي رأي‌گیري ارائه نکرد، این رئیس شوراي امنیت است که بایستی چنین پیش‌نویس قطعنامه‌اي را ارائه کرده و آن را ظرف 30روز از زمان اعلامیه فوق‌الذکر به رأي بگذارد، و شورا قصد خود براي در نظر گرفتن دیدگاههاي دولت‌هاي درگیر در موضوع و هر نظریه هیات مشورتی ایجاد شده در برجام در خصوص موضوع، را ابراز می‌دارد؛
12- دراقدام وفق ماده 41منشور ملل متحد، تصمیم می‌گیرد که اگر شوراي امنیت یک قطعنامه وفق بند 11براي ادامه اجراي لغوهاي بند 7(الف) تصویب نکرد، آنگاه با اثربخشی از زمان نیمه شب به وقت گرینویچ پس از سی امین روز متعاقب دریافت اعلامیه مورد اشاره در بند 11به شوراي 5امنیت، تمام مفاد قطعنامه‌هاي( 1696)2006(،1737)2006(،1747)2007، (1803)2008 (1835)2008 (و 1929)2010 که بر اساس بند 7(الف) لغو شده بوده‌اند، باید به همان نحوي که پیش از تصویب این قطعنامه اعمال می‌شدند، اعمال شوند و تدابیر مندرج در بندهاي 7، 8 و 16تا 20 این قطعنامه باید لغو شوند، مگر آنکه شوراي امنیت به گونه دیگري تصمیم بگیرد.
کمیسیون مشترک
نکته قابل دیگر که توافق را با ابهامات بیشتری مواجه می‌کند بحث کمیسیون مشترک پیش‌بینی شده در پیوست چهار برجام است. کمیسیون مشترک مرکب است از نمایندگان گروه 1+5 (دولتهای چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلستان و ایالات متحده، به همراه نماینده عالی اتحادیه اروپایی در امور خارجه و سیاست امنیتی) و ایران.
بر اساس متن توافق وظیفه کمیسیون از این قرار است؛ «جز در مواردی که قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که این برجام را تایید می‌نماید به گونه دیگری مقرر کرده باشد،کمیسیون مشترک، با هدف تاسیس یک کانال خرید، طرح‌های ارائه شده توسط دولتهایی که مایل به مشارکت در موارد زیر هستند را مرور و تصمیم‌گیری خواهد کرد:
6.1.1. عرضه، فروش یا انتقال مستقیم یا غیرمستقیم از سرزمین‌شان، یا توسط اتباع آنها یا با استفاده از کشتی‌ها یا هواپیماهای دارای پرچم آنها ، یا برای استفاده در یا به سود، ایران، خواه منشا آن در سرزمین آنها باشد یا نباشد، کلیه اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در سند
INFCIRC/254/Rev.12/Part 1، و چنانچه استفاده نهایی آن برای برنامه هسته‌ای ایران به نحو مندرج در این برجام و یا سایر استفاده‌های نهایی غیرنظامی غیرهسته‌ای باشد کلیه اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری مندرج در سند
INFCIRC/254/Rev.9/Part 2،)یا آخرین نسخه‌های این اسناد که توسط شورای امنیت روزآمد می‌شود) و همچنین اقلام دیگری که دولت مربوطه تشخیص دهد ممکن است به فعالیت‌های متعارض با این برجام کمک نماید؛ و،
6.1.2 . ارائه هرگونه کمک فنی یا آموزش، کمک مالی، سرمایه‌گذاری، واسطه‌گری یا سایر خدمات، و انتقال منابع مالی یا خدمات، در ارتباط با عرضه، فروش، انتقال، تولید، یا استفاده از اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری شرح داده شده در بند فرعی بالا.
حال باید پرسید چگونه می‌توان با کمیسیونی که ما تنها یکی از اعضای آن هستیم و اغلب اعضای آن جزو دشمنان ایران محسوب می‌شوند، وارد چنین تعهداتی شد؟!
تهدیدات برجام و قطعنامه
تحدید قدرت دفاعی کشور از دیگر تهدیدات توافق هسته‌ای است. در بند 5 پیوست B قطعنامه 2231 آمده است:
کلیه دولت‌ها می‌‌توانند در  فعالیت‌های ذیل مشارکت داشته و  اجازه  آنها را  صادر کنند، مشروط به اینکه شورای امنیت از قبل به صورت مورد به مورد تصمیم به تایید آنها گرفته باشد:
«عرضه، فروش و یا انتقال  مستقیم  یا  غیرمستقیم  هرگونه  تانک  جنگی، خودروهای رزمی زرهی،  سامانه‌های توپخانه‌ای سنگین، هواپیماهای رزمی، بالگردهای  تهاجمی، ناوهای  جنگی، موشک‌ها و یا  سامانه‌های  موشکی، آن گونه که در نظام ثبت سلاح‌‌های متعارف ملل متحد تعریف  شده  است، یا تجهیزات مرتبط، شامل  قطعات یدکی به ایران، یا برای استفاده در داخل ایران و یا در جهت منافع ایران، از داخل و یا از طریق قلمروهای تحت حاکمیت‌شان و یا  توسط اتباع آنها و یا افراد  تحت حاکمیت آنها، یا با استفاده از هواپیماها و یا کشتی‌های حامل پرچم‌های آنها، اعم از اینکه از قلمروشان نشأت گرفته یا خیر و ارائه آموزش فنی، منابع یا خدمات مالی، مشاوره، دیگر خدمات یا کمک‌های مرتبط با تأمین، فروش، انتقال، تولید، نگهداری و یا استفاده از سلاح‌‌ها و تجهیزات مرتبط مشروح در این  بند فرعی، به ایران توسط اتباع این دولت‌ها و یا از داخل یا از طریق قلمروهای تحت حاکمیت‌شان.
این  بند  تا تاریخ 5 سال  پس  از  «روز  قبول  توافق برجام» یا تا تاریخی که آژانس گزارشی در تأیید نتیجه‌گیری گسترده‌تر ارائه دهد، هرکدام زودتر حادث شود، اعمال خواهد شد.»
در حالی که توافق چنین تهدیدی را متوجه قدرت دفاعی کشور می‌کند، از سوی دیگر نیز بلوف تهدید نظامی ایران که همواره از سوی مقامات آمریکایی به عنوان یکی از گزینه‌های روی میز مطرح می‌شده امروز نه تنها پایان نیافته بلکه بیشتر و شدیدتر مطرح می‌شود!
این همه در شرایطی است حتی اگر برداشته شدن و رفع تحریم‌های هسته‌ای را نیز مفروض بدانیم - که بر اساس برجام چیزی شبیه محال است!- واشنگتن تصمیم دارد تحریم‌های برداشته شده و یا معلق را با تحریم‌های حقوق بشری و با بهانه‌های متنوع جایگزین کرده و جبران نماید!
ادامه روند تهدید و تحریم از سوی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در حالی است که دولت در دوران مذاکرات وعده‌های بسیاری درباره دستاوردهای ریز و درشت توافق احتمالی داده و پس از حصول توافق نیز آن را تاریخی و بی‌نظیر قلمداد کرده بود.
در این زمینه نمایندگان مجلس در گفت و گو با کیهان ضمن اشاره به تداوم ادبیات تهدید و تحریم آمریکا تاکید کردند: اگر قرار بود ادبیات تحریم و تهدید در دوران پسا توافق همچنان ادامه یابد پس چرا مذاکره و توافق کردید؟!
مشکل اصلی آمریکا با ایران
اسلام ناب محمدی است نه هسته‌ای
اسماعیل کوثری نماینده تهران و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نیز در گفت و گو با کیهان اظهار داشت: از مدت‌ها پیش منتقدان و در راس همه رهبر معظم انقلاب بر غیر قابل اعتماد بودن آمریکا تاکید داشتند و معتقد بودند که مشکل آمریکا با ایران نه بر سر موضوع هسته‌ای که در واقع اسلام ناب محمدی (ص) است.
وی ادامه داد‌: حتی اگر موضوع هسته‌ای با قبول و امضای ما خاتمه یابد آن ها موضوعات دیگری چون حقوق بشر و ... را پیش خواهند کشید چرا که شیطان به تعهدات خود پایبند نیست .
کوثری گفت‌: احتمال بسیاری وجود دارد که آنان تحریم‌هایی که آن هم احتمالا برخواهند داشت به بهانه‌های دیگر وضع کنند و در نتیجه ما باید راه خودمان را که همان حرکت در چارچوب قانون و عمل به سیاست‌های اقتصاد مقاومتی است را طی کنیم .
دولت باید به صورت جدی با آمریکا اتمام حجت کند
مهرداد بذرپاش نماینده تهران نیز در گفت‌و‌گو با کیهان اظهار داشت‌: دولت باید به صورت جدی با طرف آمریکایی اتمام حجت کند که وضع تحریم‌ها و یا تهدید به تحریم‌های دیگر با بهانه‌های واهی گذشته منجر به لغو توافق خواهد شد .
وی ادامه داد : نباید عرصه را رها کرد تا به بهانه‌های واهی و ثابت نشده همانند گذشته آن هم توسط بزرگترین ناقضان حقوق بشر دنیا هر روز ایران را دچار فشارهای مختلف کنند .
بذرپاش گفت : همه دنیا به حمایت سرتاپای رژیم آمریکا از آدم‌کش‌های منطقه بخصوص داعش واقف شده‌اند، ایران در برابر مجمع‌الجزایر آدم‌کشان طرف مظلوم را گرفته است و در برابر ظالمان و آدمکشان قد علم کرده و بدون هیچ چشم‌داشتی تا آنجا که توانسته است از مردم مظلوم عراق، غزه، بحرین، سوریه و ... در برابر این آدمکشان دفاع کرده و با این وجود از سوی رژیمی که به وجودآورنده و تولیدکننده گروه‌های تروریستی وحشی در منطقه است متهم به دفاع از تروریسم می‌شود.
نماینده تهران در این گفت و گو تاکید کرد: باید با آمریکا اتمام حجت کرد و گرنه تولید بهانه برای این بهانه‌جویان بی‌منطق امری عادی است چرا که به هیچ کسی در دنیا پاسخگو نیستند.
وی با اشاره به غائله پارچین که از سوی آمریکا در روزهای گذشته مطرح شده است ادامه داد: اگر باب بهانه‌جویی را با اتمام حجت نبندیم مطمئن نباشیم که اندک تخفیفی که آن هم به شرط اجرا در تحریم‌ها داده خواهد شد با بهانه‌های جدید و به صورت چندین برابر وضع نشود.
بذرپاش با اشاره به این که «آمریکا سال آینده درگیر رقابت‌های انتخاباتی میان جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها است» گفت:  نباید اجازه داد هزینه این رقابت‌ها بر دوش مظلومین منطقه و ملت ایران سنگینی کند .
وی همچنین تاکید کرد: راه مقابله با تحریم‌های احتمالی آینده ایستادن بر مواضع اصولی و اتمام حجت با طرف آمریکایی است نه برخورد شدید با منتقدان و تهدید آنها.
مکانیسم پیچیده و زمانبر برداشته شدن تحریم‌ها
سید حسین نقوی حسینی نماینده ورامین و عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس در گفت‌و‌گو با کیهان در پاسخ به این سوال که «آمریکا تهدید کرده است تحریم‌های برداشته شده بر اساس توافق را تحت عناوین دیگری مانند حقوق بشر و ...اعمال خواهیم کرد، آیا این تهدیدات جدی است ؟» گفت: سوال اساسی این است که مگر قرار است تحریمی برداشته شود که این تحریم‌های برداشته شده جای دیگری جبران شود؟!
وی ادامه داد : مکانیزم لغو تحریم‌ها در برجام و نیز قطعنامه شورای امنیت فرایند پیچیده‌ای است که عبور از این مکانیزم سخت و زمانبر و منوط به یک سری اقدامات محدودکننده از سوی ایران است .
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در ادامه افزود : در حالی که قرار بود با توافق صورت گرفته به دوران پساتحریم برسیم آمریکایی‌ها از همان ادبیات پیشاتوافق استفاده می‌کنند و اگر قرار است همچنان از همان شیوه‌ها و ادبیات بهره گرفته شود چرا مذاکره کردیم؟
وی همچنین گفت: دولت، رئیس‌جمهور و وزیر خارجه باید یک بار و برای همیشه تکلیف خود را با چنین ادبیاتی از سوی طرف آمریکایی روشن کنند .
دولت محکم، روشن و قاطع پاسخ دهد نه انفعالی
محمد سلیمانی نماینده تهران نیز در گفت و گو با کیهان اظهار داشت: دولت باید در برابر تهدیدهای آمریکا بسیار محکم ، روشن و با قاطعیت پاسخ دهد نه دیروقت و انفعالی.
وی با اشاره به پرونده سیاه آمریکا درباره حقوق بشر گفت : باید دولت در این زمینه فعالیت کرده و نشان دهد که آمریکا صلاحیت سخن گفتن درباره مقوله حقوق بشر را ندارد .
نماینده تهران در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو اظهار داشت: در برابر این تهدیدها ایران باید خودش را تقویت کند ولی متاسفانه نه دولت و نه مجلس اقتصاد مقاومتی را جدی نگرفته‌اند.
سلیمانی گفت: باید با ایجاد کمیسیون ویژه اقتصاد مقاومتی در مجلس بر صادرات و واردات نظارت داشته و صادرات کشور از نفت به سوی تولیدات دیگر از جمله محصولات کشاورزی و... سوق داده شود.
نماینده تهران تاکید کرد: صنعت نفت و گاز کشور پیچیده‌تر از ماهواره و تولید موشک نیست، می توانیم با جذب 50 هزار دانشجو از میان 4 میلیون و 500 هزار دانشجوی موجود در صنعت نفت و گاز تحولی در این صنعت به وجود آورده و با تهدیدها مقابله جدی داشته باشیم.