وظایف مطبوعات و رسانه‌ها از منظر رهبر معظم انقلاب

17 مرداد هر سال در تقویم رسمی کشور به نام خبرنگار نامگذاری شده است ،17 مرداد سال 1377 محمود صارمی خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی به دست عوامل آمریکا در مزار شریف به شهادت رسید و به همین مناسبت، شورای فرهنگ عمومی کشور، هفدهم مرداد ماه هر سال را به عنوان «روز خبرنگار» نامگذاری کرد.

کد خبر: ۵۲۰۵۰

تاریخ: ۱۷ مرداد ۱۳۹۴ - ۲۲:۰۸

در چنین روزی فرصت مناسبی است که به رسالت خبرنگاران و رسانه‌ها توجهی ویژه داشته باشیم تا بدانیم یک خبرنگار برای آگاهی بخشی به جامعه که نقطه محوری وظایف او است، چه رسالتی بر دوش داشته و کدامین اصول را رعایت کند.
رهبر معظم انقلاب بارها در بیانات خود به رسالت رسانه‌ها پرداخته و منشور اخلاق رسانه‌ای را به صورت ویژه تبیین کرده‌اند، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای همچنین در «درس‌های خارج فقه » خود بارها در این باب سخن گفته‌اند که مطالعه و نیز پژوهش در اطراف آن می تواند خبرنگاران را در انجام هرچه بهتر وظایف خویش یاری کند.
«منشور اخلاق رسانه‌ای» از نگاه رهبر معظم انقلاب
رهبر معظم انقلاب در جمع اعضای مجلس خبرگان در سال 88 سلاح تبلیغات را موثرترین سلاح علیه دشمنان نامیده و می‌فرمایند  «مؤثرترین سلاح بین‏المللی علیه دشمنان و مخالفان سلاح تبلیغات است. سلاح ارتباطات رسانه‏ای است. امروز این قوی‏ترین سلاح است و از بمب اتم هم بدتر و خطرناک‏تر است.(پس باید مراقب بود).»
از این رو است که ایشان مطبوعات را پدیده‌ای ضروری و لازم برای جامعه می‌دانند ولی برای این پدیده ضروری و لازم الزاماتی را نیز قائل می‌شوند .
حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه صنعتی امیرکبیر در مورخه نهم اسفند 1379  برای مطبوعات هم سه وظیفه‏ عمده برشمرده و تاکید می‌کنند: [این سه وظیفه عبارت است از ]  وظیفه‏ نقد و نظارت، وظیفه‏ اطّلاع‏رسانی صادقانه و شفّاف، وظیفه‏ طرح و تبادل آراء و افکار در جامعه. ایشان ادامه می‌دهند‌: معتقدم که آزادی قلم و بیان، حقِّ مسلّم مردم و مطبوعات است. در این هم هیچ تردیدی ندارم و این جزو اصول مصرّحه‏ قانون اساسی است. معتقدم اگر جامعه‏ای مطبوعات آزاد و دارای رشد و قلم های آزاد و فهمیده را از دست بدهد، خیلی چیزهای دیگر را هم از دست خواهد داد. وجود مطبوعات آزاد، یکی از نشانه‏های رشد یک ملت و حقیقتاً خودش هم مایه‏ رشد است؛ یعنی از یک طرف رشد و آزادگی ملت، آن را به وجود می‏آورد؛ از طرف دیگر، آن هم به نوبه‏ خود می‏تواند رشد ملت را افزایش دهد.
رهبر معظم انقلاب در این نشست تاکید می‌کنند: البته معتقدم در کنار این ارزش، ارزش‌ها و حقایق دیگری هم وجود دارد که با آزادی مطبوعات و آزادی قلم، آن ارزش‌ها نباید پامال شود. هنر بزرگ این است که کسی بتواند هم آزادی را حفظ کند، هم حقیقت را درک کند، هم مطبوعات آزاد داشته باشد، هم آن آسیب‌ها دامنش را نگیرد. باید این‏گونه مشی کرد.
حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای نظارت بر مطبوعات را کاری اساسی دانسته و ادامه می‌دهند: من معتقدم که نظارت بر مطبوعات، یک وظیفه و یک کار لازم است. این مُرّ قانون اساسی و قانون مطبوعات و قانون عادی هم هست. بدون نظارت، یقیناً خواسته‏ها و مصالح ملی از مطبوعات تأمین نخواهد شد.
ایشان با تاکید بر این که افکار عمومی منطقه آزاد و بی قید و بند نیست اظهار می‌دارند: بعضی افراد خیال می‏کنند که افکار عمومی، منطقه‏ آزاد و بی‏قیدوبندی است که هر کار خواستند، با آن بکنند! افکار عمومی موش آزمایشگاهی نیست که هرکس هر کار خواست، بتواند با آن بکند. با تحلیل های غلط و شایعه‏سازی و تهمت و دروغ، به ایمان و عواطف و باورها و مقدّسات مردم آسیب می‏زنند. اینکه درست نیست. بنابراین نظارت لازم است تا این کارها نشود.
رهبر معظم انقلاب ادامه می‌دهند: این یک وظیفه است و اگر انجام نگیرد، جای سؤال دارد که چرا انجام نمی‏گیرد. چه کسی موظف است؟ در درجه‏ اوّل دستگاه‏های دولتی و بعد دستگاه‏های قضائی. اگر دستگاه‏های دولتی وظیفه‏ خود را انجام دهند، نوبت به دستگاه قضائی نمی‏رسد. اگر دستگاه‏های دولتی به هر دلیلی نتوانستند کاری را که بر عهده‏ی آن‏هاست، انجام دهند، قاضی باید وارد میدان شود.
از این منظر است که حضرت آیت الله‌العظمی خامنه ای تاکید می‌کنند: کسی که غیرمسئولانه می‏خواهد هدایت افکار مردم را به دست گیرد، صلاحیت این کار را ندارد. افکار عمومی باید با مطبوعات هدایت شوند. اگر کسی غیرمسئولانه و خدای نکرده مغرضانه بخواهد این هدایت را در دست گیرد، یقیناً خطا خواهد کرد. هیچ‏کس به راننده‏ مست و خواب‏آلوده اجازه‏ رانندگی نمی‏دهد. اگر اجازه‏ رانندگی هم بدهند، شما سوار ماشین او نمی‏شوید.