اخبار ویژه

کد خبر: ۵۱۹۶۹

تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۳۹۴ - ۲۱:۱۰

توافق موقت ژنو آینه عبرت توافق وین

رئیس جمهور در گفت‌وگوی تلویزیونی و در مورد نگرانی‌ها بابت پایبند بودن طرف مقابل به تعهداتش، گفت طرف غربی به تعهدات خود در توافق ژنو عمل کرده است و این نشانه مثبتی است برای اجرای بدون مشکل توافق جامع.
روحانی در این گفت‌وگو اظهار داشت: «در توافق ژنو طرفین به عمده توافقات عمل کردند و این تجربه نشان داد کار قابل پیشرفت است... ما در آن توافق موقت ژنو که مربوط می‌شود به اوایل آذر 92 تا امروز که هنوز هم ادامه دارد آن توافق موقت، ما در مقام عمل آزمایش کردیم یعنی ما عمل کردیم آنها هم عمل کردند. معلوم است که می‌شود. ما الان توافقی که با 5+1 انجام دادیم مگر پایانش چند ساله است یک توافق 10 ساله است. توافق گذشته سه ماه دیگر دو سال می‌شود بنابراین 5 برابر همان است. اگر ما یک پنجم مفاد توافق را امروز انجام دادیم می‌تواند علامتی باشد برای اینکه ما می‌توانیم کار را پیش ببریم.»
به گزارش خبرگزاری دانشجو در حالی روحانی از عمل طرف مقابل به تعهداتش سخن می‌گوید که وزیر امور خارجه بعد از بیانیه لوزان با حضور در برنامه تلویزیونی نگاه یک در همین زمینه از طرف غربی انتقاد کرد؛ «دیدیم که جان کری در صحبت‌های خود تأکید کرد در یکسال گذشته [اجرای توافق ژنو تا انعقاد توافق لوزان[ ایران به تمام تعهداتش عمل کرده است اما من نمی‌توانم چنین صحبتی را در مورد آمریکا بکنم.»
اما این مهمترین و محکم‌ترین موضع محمد جواد ظریف درباره عملکرد طرف غربی در توافق ژنو و کاهش تحریم‌ها نبود. وی یکسال بعد از توافق ژنو در نامه‌ای که به وزرای خارجه 5+1 فرستاد، به نکات مهمی در این باره اشاره کرده بود که متأسفانه در رسانه‌های داخلی بازتابی نیافت. وی در این نامه که به زبان انگلیسی منتشر شده بود، درباره تعهدات طرف غربی نوشت: «دومین هدف برنامه مشترک اقدام، رفع تمام تحریم‌هاست که جزء اساسی هر توافقی است اما برخی نسبت به دست کشیدن از این ابزار غیر انسانی، غیر قانونی و غیر سازنده حتی به بهانه مخاطره افکندن تمام فرایندی که ایجاد اطمینان کرده و شفافیت را تضمین می‌نماید، تردید دارند... در حالی که ایران حسن نیت خود را با انجام کامل تعهدات خود در توافق نشان داد، آمریکا و اتحادیه اروپا به جای پایبندی به تعهدات کاهش تحریم‌شان، اقدامات بیشتری را برای نگهداری و استحکام رژیم تحریم‌ها اتخاذ کردند.»
وزیر امور خارجه در این نامه که بعد از مدت کافی از اجرای توافق ژنو نگاشته شده، به صراحت می‌گوید غربی‌ها به تعهدات‌شان برای کاهش تحریم‌ها پایبند نبودند و حتی در همین مدت اقدامات بیشتری برای حفظ و تحکیم رژیم تحریم‌ها انجام دادند.
حال جای این پرسش باقی است که آقای روحانی چگونه مبنای اعتماد به طرف مقابل دراجرای تعهدات خود در توافق جامع را با توسل به توافق ژنو توجیه می‌کنند.
فارغ از میزان پایبندی طرف مقابل به تعهدات خود برای تخفیف در تحریم‌ها، عدم تأثیر توافق ژنو در بهبود فضای اقتصادی و ایجاد گشایش در رفع تحریم‌ها، موضوع دیگری است که پیش از این بسیاری از مسئولین دولتی از جمله وزیر نفت، مدیر عامل شرکت کشتیرانی، مسئولین صنایع هواپیمایی خودروسازان و... درباره آن سخن گفته‌اند. پژوهش‌های انجام گرفته در این خصوص نیز نشان می‌دهد که در حوزه‌های مختلف تحریم، توافق ژنو از ایجاد گشایش عاجز بوده است. جالب اینجاست که دولت نیز با وجود سپری شدن یکسال و نیم از اجرای توافق ژنو تاکنون هیچ گزارش رسمی و مشخصی از نتیجه این توافق و تأثیر آن بر اقتصاد کشور منتشر نکرده است این پرسش مطرح است که اگر توافق ژنو، اثرات بسیار مثبتی داشته چرا دولت از ارائه گزارش آن خودداری نموده است.
یادآور می‌شود آمریکا و غرب بعد از توافق ژنو، 130 مورد توافق جدید علیه کشورمان اعمال کردند که دست کم از سوی برخی مسئولان «مغایر با روح توافق» ارزیابی شد.

توافق وین بخش‌های محرمانه هم دارد؟!

اظهارات هاشمی درباره محرمانه بودن بخشی از توافق وین تامل‌برانگیز شد.
هاشمی رفسنجانی در جمع کارگزاران، محتوای «برجام» را به دو بخش محرمانه و غیرمحرمانه تقسیم کرده است. به گزارش روابط عمومی مجمع تشخیص مصلحت نظام، «وی با مهم دانستن متن برجام و متن توافق، به مدیران حزب کارگزاران سازندگی توصیه کرد که مطالب غیرمحرمانه این متن را در جلسات حزبی برای اعضا و مردم توضیح دهند.»
خالی‌بندی زیانبار درباره
اتاق بازرگانی مشترک با آمریکا
عضو اتاق بازرگانی تهران، خبر ثبت اتاق تجارت ایران و آمریکا در کشور آمریکا را خبری مخدوش و فاقد ارزش خواند.
مسعود دانشمند تصریح کرد: در اخبار آمده بود که «اتاق تجارت ایران و آمریکا» در کشور آمریکا ثبت شده است. این خبر به دلایل متعددی مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت اما حقیقت این بود که اهمیت واقعی این خبر بسیار کمتر از چیزی بود که برخی انتظار داشتند. اول اینکه خبر دارای محتوایی مخدوش بود، وزارت کشور اعلام کرد چنین نهادی با چنین مدیری در این مجموعه وجود خارجی ندارد و دوم اینکه راه افتادن اتاق تجارت ایران و آمریکا نیز اتفاق بزرگی نیست.
وی ضمن یادداشتی در روزنامه اعتماد می‌نویسد: یک بررسی ساده و اجمالی نشان می‌دهد که هیچ اتفاق خاصی نیفتاده است و اصل موضوع این است که شرکتی با این عنوان در آمریکا مجوز فعالیت گرفته است. هرچند بعدا مشخص شد که این خبر پایه و اساس درستی ندارد اما برخوردهایی که با این خبر شد، در جایگاه خود حایز اهمیت است. شاید اگر نام این شرکت هر چیز دیگری بود میزان توجه به این خبر نیز کمتر بود اما به واسطه مسائل و مناقشات سیاسی در دهه‌های اخیر بین دو کشور، قرار گرفتن نام این دو در کنار یکدیگر و داشتن عنوان «اتاق تجارت» برای برخی این شبهه را ایجاد کرد که گویا روابط اقتصادی ایران و آمریکا به زودی از سر گرفته می‌شود. این شرکت آن‌طور که گفته می‌شود با سرمایه‌گذاری چند ایرانی و آمریکایی تاسیس شده است و هدف آن جذب سرمایه برای سرمایه‌گذاری در ایران است. طبیعی است که چنین اتفاقی نقطه عطف مهمی تلقی نشود زیرا چنین تحولی با تاسیس یک شرکت، اجرایی نخواهد شد. چنین کاری توسط شرکت‌های مختلف انجام می‌شود و تا قبل از تحریم‌های هسته‌ای هم امکان آن وجود داشت ولی به هر دلیلی این کار انجام نشد.
دانشمند می‌افزاید: «موضوع اصلی حالا اینجاست. اول اینکه محتوای خبر دچار مشکلاتی اساسی بود، دوم اینکه خبر در جایگاهی غیرواقعی و با اهمیتی فراتر از اهمیت واقعی‌اش نمود پیدا کرد و سوم اینکه برخی این خبر را با برقراری رابطه اقتصادی ایران و آمریکا یا به عبارتی برداشته شدن گام اولیه برای برقراری رابطه ایران و آمریکا یکی دانستند که هر سه مورد نیز نقیضی در دل خود داشت. زمانی می‌توان درباره از سر گرفتن مراودات تجاری ایران و آمریکا صحبت کرد که یا دولتی‌ها اقدام به تجارت با آمریکا کنند، یا آنکه اتاق بازرگانی ایران و آمریکا در اتاق ایران یا آمریکا راه‌اندازی شود. اگر در اتاق بازرگانی آمریکا، اتاق ایران و آمریکا تاسیس شود. طبق قوانین، اتاق ایران هم موظف می‌شود ظرف دو ماه اقدام به تاسیس اتاق مشابه در ایران کند نکته اینجاست که هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
وی خاطرنشان کرد: مسئله‌ای که به آن توجه کافی نشده این است که به فرض تمایل به برقراری این رابطه اقتصادی باید از طریق ساز و کارهای مرسوم به آن دست زد اما چنین اراده‌ای تاکنون از فعالان اقتصادی دو طرف دیده نشده و طرفین با احتیاط به روند حوادث می‌نگرند. باید همواره این مسئله مورد توجه قرار بگیرد که قطع مراودات اقتصادی ایران و آمریکا به دلیل اختلافات سیاسی بود و طبیعتا حل آن هم نیازمند اراده سیاستمداران دو کشور است. به همین خاطر نمی‌توان از فعالان اقتصادی توقع داشت که خودسرانه دست به این کار بزنند. انتشار اخباری اینچنینی نیز می‌تواند در روند وقایع، تاثیر منفی به جای بگذارد و نوعی هیجان‌زدگی بیهوده را نمایش دهد که طبیعتا به سود هر کسی باشد، به سود ایران نیست.

هاشمی مقلد امام نیست که همچنان با کارگزاران است؟!

عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران می‌گوید با وجود جدا شدن محمد هاشمی دبیر سیاسی حزب از کارگزاران، هاشمی رفسنجانی همچنان پشت این حزب است.
یدالله طاهر‌نژاد در پاسخ این سؤال روزنامه آرمان که رفتن مهندس محمد هاشمی از حزب کارگزاران چه معنایی دارد؟ برخی اینگونه القاء می‌کنند که رفتن وی به این معنی است که حمایت آیت‌ا... هاشمی دیگر در پشت حزب کارگزاران نیست؟ گفت: این ادعا درست نیست. زیرا دو فرزند آیت‌الله در شورای مرکزی حزب حضور دارند. آقای محسن هاشمی، نایب‌رئیس شورای مرکزی است که عملاً در غیاب رئیس که آقای دکتر جهانگیری است، سیاستگذاری جلسات حزب را برعهده دارد و خانم دکتر فائزه هاشمی که عضو شورای مرکزی هستند و نزدیکی حزب به آیت‌الله هاشمی بیشتر از گذشته است. بنابراین به هیچ وجه چنین تعبیر و استنباطی درست نیست. آیت‌الله هاشمی کماکان به حزب عنایت دارند و توصیه‌های وی همچنان نصب‌العین برای همه اعضای شورای مرکزی است.
پیش از این محمد هاشمی برادر اکبر هاشمی رفسنجانی در مصاحبه با روزنامه اعتماد درباره علت جدایی‌اش از کارگزاران تصریح کرده بود: «اظهار نظری توسط یکی از بزرگان ]مرعشی[ حزب انجام شد که اعلام کرد حزب کارگزاران حزبی است لیبرال دموکرات مسلمان. ما در جامعه اسلامی هستیم و این واژه‌ها با هم نمی‌خواند. لیبرالیسم امروز در برابر اسلام قد علم کرده است. لیبرالیسم بااسلام قابل جمع‌نیست. به عنوان یک لفظ قشنگ است اما محتوای آن با محتوای حزب ما همخوانی نداشت. برخی واژه‌ها مطرح می‌شد که موضوع ملی‌گرایی را پررنگ می‌کرد. ما ملی‌گرا نیستیم. در مقطعی از مرحوم بازرگان پرسیدند فرق شما با امام چیست؟ او می‌گوید: «امام ایران را برای اسلام می‌خواهد و من اسلام را برای ایران می‌خواهم.» فرق این دو عبارت زیاد است. بنابراین ما در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی حزب تشکیل دادیم و یک حزب سیاسی مسلمان بودیم. آنجایی که تعارضی بین اسلام و مسائل دیگر پیش می‌آید ما موظف هستیم که اسلام را بپذیریم. ما باید تعهد خود را بپذیریم و مردم را فریب ندهیم. من دیدم که این نوع گفتمان‌ها و نگرش‌ها به ماهیت حزب لطمه می‌زند و به آرمانی که داشته صدمه می‌زند... جمله‌ای که آقای بازرگان گفته است صداقت او را نشان می‌دهد. ما با امام بودیم و از نظر سیاسی و نحوه زندگی پیرو او بودیم. امام مرجع تقلید من بوده است بنابراین نمی‌توانستیم چیزی را که عدول از خط امام باشد بگوییم.»
با این اوصاف جای سؤال است که چرا هاشمی رفسنجانی از میان خط امام و لیبرالیسم کارگزاران (اسلام آمریکایی)، دومی را انتخاب می‌کند؟
یادآور می‌شود اعضای حزب کارگزاران روز پنج‌شنبه به اتفاق هاشمی رفسنجانی در حسینیه جماران حضور پیدا کردند. در این گردهمایی برخی متهمان و محکومان جرایم اقتصادی و امنیتی و سیاسی نظیر عطریانفر، کرباسچی، محمد قوچانی، مهدی و فائزه هاشمی حضور داشتند. به استناد اظهارات صریح محمد هاشمی، حضور کارگزاران در حسینیه جماران (منزل حضرت امام رضوا‌ن‌الله تعالی علیه) جای تعجب و تامل است. پیش از این فائزه هاشمی تصریح کرده در دوره زندان با دوستان خوبی از جمله بهایی‌ها و سازمان مجاهدین خلق ]منافقین[ ارتباط برقرار کرده است.

آمانو بهانه‌تراشی را کلید زد

یوکیو آمانو کارشکنی در توافق هسته‌ای را از هم‌اکنون شروع کرد.
مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مدعی شد ایران همکاری لازم را ندارد. به گزارش وال‌استریت ژورنال، آمانو گفته است: ایران درباره گفت‌وگوی آژانس با دانشمندان و افسران نظامی این کشور همکاری نمی‌کند.
وی گفت: ایران تاکنون به بازرسان اجازه نداده به منظور بررسی اتهام‌های مربوط به اینکه تهران برنامه‌ای پنهان برای توسعه سلاح هسته‌ای داشته است، با دانشمندان و افسران گفت‌وگو کنند.
وال‌‌استریت ژورنال، همچنین مدعی شد موضع ایران تحقیق و تفحص آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را درباره برنامه نظامی- هسته‌ای تهران پیچیده‌تر می‌کند. نتایج بررسی آژانس قرار است اواسط دسامبر به پایان برسد. این تاریخ در توافق هسته‌ای بین قدرت‌های جهان و ایران در تاریخ چهارده ژوئیه در وین تعیین شد.

این ادبیات نسنجیده پرکردن جدول دشمن است

رئیس‌جمهور می‌گوید مشکل ما با دنیا فقط مشکل هسته‌ای نیست!
روحانی پس از سفر به اسلامشهر و رباط‌کریم و در جمع خبرنگاران گفت: روابط ما با دنیا باید روابط سالم و تعاملی باشد. بعضی‌ها فکر می‌کنند مشکل ما با دنیا فقط مشکل هسته‌ای بود و حالا که هسته‌ای حل شد، تمام شد.
وی با بیان این‌که ما باید با دنیا تعامل کنیم افزود: همان‌طور که در هسته‌ای تعامل کردیم در سایر مسائل هم باید با دنیا تعامل کنیم.
رئیس‌جمهور اظهار کرد: از طریق تعامل است که ما می‌توانیم فضای منطقه را درست و فضای جهانی را آماده کنیم و ان‌شاءالله بتوانیم به اهداف بزرگ ملت که در سیاست‌های اقتصاد مقاومتی هم مورد تاکید مقام معظم رهبری قرار گرفته دست پیدا کنیم.
آقای روحانی توضیح نداده که ما با دنیا چه مشکلی داریم؟
ضمن اینکه در چالش هسته‌ای نیز، مشکل ما با دنیا نیست بلکه طرف دعوا، چند کشور زورگو از جمله رژیم مستکبر آمریکاست که دست بر قضا تولیدکنندگان و استفاده‌کنندگان تسلیحات اتمی در جهان هستند.
رهبر انقلاب پیش از این تذکر و توجه داده‌اند که تحلیلگران و مسئولان در دام تبلیغات غربی مبنی بر القای اینکه مشکل ایران با جامعه جهانی است، نیفتند.