اجرای طرح خط سفید چه تحولی در فرهنگ ترافیکی ایجاد می‌کند؟( بخش دوم)

ایست؛ به احترام زندگی(گزارش روز)

کد خبر: ۴۸۵۷۴

تاریخ: ۰۷ تير ۱۳۹۴ - ۲۱:۲۸

برخی از خیابانهای شلوغ و پرتردد شهر، این روزها پیش از آنکه شبیه خیابان باشد و ما شاهد عبور و مرور خودروها در صفوف منظم باشیم بیشتر شبیه میدان جنگی است که نمی‌دانی هر لحظه ممکن است  از کدام طرف تیری به سویت شلیک شود، اگر کمی به راست برانی، شاید به ماشین کناری بزنی، اگر سرعتت را کم کنی شاید از عقب ماشینی به خودرویت بزند، اگر عابری جلوی ماشینت سبز شود نمی‌دانی باید توقف کنی تا او بدون توجه به چراغ قرمز رد شود، یا بوق بزنی و او را متوجه اشتباهش کنی و مهم‌تر آنکه حواسش را جمع کند تا مبادا با ماشین شما تصادف کند، اگر با موتورسواران برخورد کنید که دیگر باید خود و خودروتان را دست خود خداوند بسپارید چرا که متأسفانه، نه چراغ قرمز می‌شناسند و نه خط ویژه، نه قانون می‌دانند و نه خط عابرپیاده، نه پیاده‌ر‌و را می‌بینند و نه عابران پیاده.
استارت اجرای طرح خط سفید با تبلیغات ویژه از سوی مسئولان ذی‌ربط در شهرداری و سازمان ترافیک زده شد. شاید هر یک از شما کم و بیش بنرها و بیلبوردهای بزرگی که در سطح شهر و بزرگراهها و اتوبوس‌ها نصب شده است را دیده باشید و شاید هم این سؤال در ذهن شما هم مثل ذهن ما به وجود آمده باشد که طرح سفید دیگر چیست؟ و مگر رانندگان ما قبل از نشستن پشت رل با قواعد و قوانین رانندگی که الفبای آن خط و خطوط سفید در سطح شهرها و معابر است آشنا نمی‌شوند؟
برای آنکه بدانیم رانندگان و بخصوص رانندگان تاکسی تا چه حد با این طرح آشنا هستند از چند راننده که مشغول رانندگی در میدان امام خمینی هستند خواهش می‌کنم چند لحظه وقتشان را به ما بدهند تا بدانیم با این طرح چقدر آشنایی دارند و مهم‌تر از آن به این طرح توجه کرده و قوانین را رعایت می‌کنند؟
سیدسیروس مصطفوی از تاکسی پراید سبزرنگش با خواهش ما بیرون می‌آید و نظرش را در مورد پروژه خط سفید این طور بیان می‌کند: «از این طرح جدید خبری ندارم ولی همیشه سعی می‌کنم در لاین خودم حرکت کنم البته اگر رانندگان دیگر به من اجازه دهند.»
او که 29 سال سن دارد و 10 سال است با تاکسی کار می‌کند پیشنهاد می‌کند که اگر مسئولان سخت‌گیری بیشتری در مورد رعایت عبور و مرور از خط های سفیدو کلا خط‌کشی‌ها داشته باشند همه قانون را رعایت می‌کنند.
جعفر کولیوند کنار ماشینش که خاموش است و دوبله پارک کرده ایستاده و سرش گرم مطالعه روزنامه‌ای است که روی کاپوت پیکان سفیدی که کنار تاکسی او قرار دارد، رشته افکارش را با سلام و وقت به خیر گفتن پاره می‌کنم و نظرش را درمورد طرح خطوط سفید می‌پرسم، او که راننده قانونمداری به نظر می‌رسد، می‌گوید: اطلاع‌رسانی و تبلیغات برای رعایت قوانین رانندگی خیلی مهم است. هرچه اطلاع‌رسانی بیشتر باشد مردم و بخصوص رانندگان بهتر قوانین را رعایت می‌کنند. او اضافه می‌کند:‌ «این بنرهای وسط اتوبان حرکت خیلی خوبی است. گاهی که من از روی خط خودم عبور نمی‌کنم، فرزندانم دائم به من گوشزد می‌کنند و این هم به خاطر تبلیغاتی است که در سطح شهرها وجود دارد.
سفیران پیشتاز خط سفید
همایش «سفیران پیشتاز خط سفید» با محوریت الفبای ترافیک در بهمن سال قبل برای رانندگان تاکسی‌ها به عنوان امین مردم برگزار شد، امینانی که رنگ سبز و زرد نشانه اعتماد به آنهاست.
سیدجعفر تشکری هاشمی معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری با اشاره به تاکیدات رهبر معظم انقلاب مبنی بر اینکه نگذارید مشکلاتی مانند ترافیک انباشته شود و حل آن ممکن نباشد، توضیحاتی در مورد پروژه خط سفید می‌دهد و می‌گوید: «90 درصد تصادفات به علت قانون‌گریزی رانندگان صورت می‌گیرد و قطعا بی‌تفاوتی در رعایت قوانین حادثه‌ساز است. و رانندگان تاکسی به عنوان اشاعه‌دهندگان فرهنگ، باید به مسافران خود آموزش رعایت قوانین را منتقل کنند، باید چرخه معیوب عدم رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی از میان رانندگان تاکسی حذف شود.»
تشکری هاشمی در ادامه تاکید می‌کند: «اگر یک نفر از رانندگان در بین خطوط حرکت کند، دیگران نیز از آن به عنوان کنش متقابل نمادین تبعیت خواهند کرد. وضعیت رانندگی ما حرکت در بی‌نظمی است و قانون‌مندها همیشه در رنج هستند، برای نظم بخشیدن به رانندگی شاخص و معیار نیاز است و این شاخص خط سفید در رانندگی است.»
خط‌کشی‌های معابر
خط‌کشی و استفاده از آن در کنترل عبور و مرور کمتر مورد توجه قرار گرفته است و بین بعضی از شهروندان این گونه معمول است که گویا این خطوط، جنبه قانونی ندارد، این در حالی است که علائم افقی از جمله خط‌کشی‌ها از لحاظ مقررات عبور و مرور تفاوتی با علائم عمودی از جمله تابلوها ندارند، بنابراین لازم است مخاطبان این خطوط از جمله عابران و رانندگان نه به چشم علائم تزیینی بلکه درحد تابلوها و حتی چراغ‌های راهنمایی به کارکرد مثبت این هشدارها توجه داشته و آگاه باشند که استفاده از این خطوط دارای پشتوانه قانونی است.
دکتر علیرضا اسماعیلی نوری عضو مرکز تحقیقات و پیشگیری از مصدومیت دانشگاه شهید بهشتی در گفت‌وگو با گزارشگر کیهان با تاکید بر اینکه برقراری نظم و انضباط در عبور و مرور موجب روان‌سازی ترافیک و در نتیجه کاهش تصادفات و خسارات مالی و جانی ناشی از آن می‌شود، می‌گوید: «براساس آمار، حدود 42/3 درصد علت تصادفات، ناشی از بی‌توجهی به مقررات است. بنابراین قانون به منظور الزام رعایت رفتارهای صحیح ترافیکی و بازداری متخلفان از ارتکاب تخلفات رانندگی، قوانین و مقررات و به‌تبع آن جرایمی را پیش‌بینی نموده تا عابران پیاده و رانندگان با حفظ حریم یکدیگر و رعایت الزامات، نسبت به برقراری نظم اهتمام ورزند.»
وی به برخی از عناوین تخلفات مرتبط با خط‌کشی‌ها و حفظ متقابل حریم عابران و رانندگان که رعایت آنها در کلان شهرها و مراکز استان اجباری و قانونی تلقی می‌شود اشاره کرد و می‌گوید: «عدم حرکت وسایل نقلیه بین دو خط، عدم رعایت تقدم عابر یا تجاوز و توقف وسایل نقلیه درگذرگاه عابر پیاده عدم رعایت مسیرهای تعیین شده حرکت در معابر منتهی به تقاطع‌ها، عدم رعایت حق تقدم، حرکت به طور مارپیچ و... از جمله این تخلفات است..
خط سفید در عبور و مرور
«سالانه جمع نسبتا زیادی از شهروندان در تصادفات رانندگی کشته و مجروح و مصدوم می‌شوند، ضرورت افزایش ایمنی شهروندان امری حائز اهمیت است که به همین دلیل عبارت «خط سفید» به عنوان زبان هدایت عبور و مرور در شهر مورد توجه قرار گرفته تا عابران، راکبان موتورسیکلت و رانندگان، از طریق تمرکز و تاکید بیشتر بر خطوط سفید منقوش بر معابر شهر به ضرورت توجه و اهمیت بیشتر به نقش این خطوط در برقراری نظم و ایمنی عبور و مرور آگاه شوند.» این متن توضیح اسماعیلی نوری در مورد ضرورت وجود خط سفید در معابر شهری است.
وی اضافه می‌کند: «رنگ سفید در سیستم خط‌کشی استاندارد ایران برای نشان دادن مسیر حرکت، تفکیک خطوط حرکت در یک مسیر، محدوده گذرگاه خط‌کشی مسیر عابر پیاده و نظایر آن استفاده می‌شود.»
چرا عبور از روی خط؟
عبور از روی خط چه مزایایی دارد که این همه مسئولان و متخصصان امر ترافیک بر آن تاکید دارند؟
دکتر اسماعیلی نوری در پاسخ به این سوال با اشاره به اینکه برای رد شدن از خیابان، شهروندان باید به این مسئله توجه داشته باشند که عبور از عرض خیابان منوط به عبور از روی خط عابر پیاده است و گذر از بین خودروهای در حال تردد، نوعی تخلف رفتاری به شمار می‌رود، خاطرنشان می‌کند: «بیشتر اوقات عابران پیاده با بی‌توجهی به قوانین، باعث راهبندان و ترافیک می‌شوند و هیچ‌کس نیز پاسخگوی این اوضاع نیست. از زاویه دیگر اگر رفت‌وآمد عابران را از یک ارتفاع نگاه کنیم، یکی از بدترین جلوه‌های ترافیکی در کشور را شاهد خواهیم بود. با قدم زدن در سطح شهر و پرسش از چند راننده و عابر پیاده رابطه این دو گروه با تخلف‌های اجتماعی و فرهنگی پیش‌رو بیشتر نمایانگر خواهد شد.» وی در ادامه تصریح می‌کند: «در جوامع شهری همان‌قدر که عبور وسایل نقلیه دارای اعتبار و اهمیت می‌باشد به همان اندازه عابران، دوچرخه‌سواران و... نیز حق استفاده از معابر ویژه خود را دارند؛ به طوری که نمی‌توان حقوق هیچ‌کدام از گروه‌های یاد شده را فدای دیگری کرد. اما با این وصف در فرهنگ عبور و مرور ما، آنچه مورد توجه و عنایت بعضی از رانندگان قرار نگرفته است؛ حقوق عابرین پیاده می‌باشد. البته عده‌ای از عابرین نیز به حقوق خود واقف نیستند و به حقوق رانندگان هم کم توجه می‌باشند.»
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی در توضیح بیشتر این مسئله خاطرنشان می‌کند: «توقف روی خط‌کشی‌های ویژه عابران پیاده و درخواست رانندگان از عابران که حرکت خود را با شرط ایستادن وسایل نقلیه تطبیق دهند، نمونه بارز این مسایل است که مطمئنا با اصلاح نگرش و لحاظ شدن حقوق عابرین پیاده و فرهنگ‌سازی این پدیده توسط چنین طرح‌هایی در شهر دوست‌داشتنی ما تهران گذرگاه‌های مذکور جایگاه واقعی خود را پیدا خواهند کرد و عابران نیز ترغیب به عبور از آنها خواهند شد و البته آئین‌نامه راهنمایی و رانندگی نیز در گذرگاه پیاده حق تقدم عبور را به عابران پیاده داده است.»
اسماعیلی نوری در ادامه به دیگر مزایای خط‌کشی‌ها در عبور و مرور خودروها و وسایل نقلیه و حتی عابران پیاده می‌پردازد و می‌گوید: «خط‌کشی‌ها وظیفه هدایت وسایل نقلیه، تفکیک مسیر، مشخص نمودن مرزهای خطوط عبور، هشدار و هدایت رانندگان و عابران پیاده، افزایش ایمنی و نظم‌بخشی به تردد  وسایل نقلیه را برعهده دارند.»
به اعتقاد وی ارجحیت نقش خط‌کشی در مقایسه با سایر ابزار کنترل ترافیک این است که سطح معابر و علائم افقی در معرض دید مستقیم و بیشترین توجه رانندگان قرار دارد، دریافت پیام این علائم موجب انحراف دید و حواس رانندگان نمی‌شود و به عبارتی زبان هدایت آنان به شمار می‌رود.
فرهنگ‌سازی استفاده مردم از خطوط عابر پیاده، ترغیب کودکان به گذشتن از خطوط عابر پیاده، توجه ویژه عموم مردم جامعه به خطوط عابر پیاده، ترغیب عموم مردم به ارائه طرح‌های جدید، افزایش ضریب ایمنی عابران پیاده، جلوگیری از تداخل عابر پیاده خودرو  و به عبارتی کانالیزه نمودن ترافیک شهری هم از دیگر مزایا و فوائد اجرای طرح خط سفید است که دکتر اسماعیلی نوری به آن اشاره می‌کند.
تردد آسان با عبور از بین خطوط سفید
وقتی ما صحبت از رعایت مفاهیم مرتبط با انواع خط‌کشی‌ها در معابر را می‌کنیم در نگاه اول توجه‌ها بیشتر به سوی خط‌کشی‌های طولی در معابر معطوف می‌شود و کسانی که به درستی مفهوم خط مقطع، خطوط ممتد، و گاهی خط طولی در راه مثل خط ایستگاه اتوبوس، خطوط حاشور و زیگزاگ را براساس آئین‌نامه می‌شناسند و به درستی به آن عمل می‌کنند، می‌توانند از جریان ترافیک خودروها و وسایل نقلیه، تردد آسانی داشته باشند و همین مسئله باعث پیشگیری از توقف‌های بی‌‌مورد و جلوگیری از تصادفاتی که به دلیل عدم رعایت مقررات مربوط به خط‌کشی‌ها رخ می‌دهد، می‌شود.
سرهنگ عین‌الله جهانی معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور ناجا در گفت‌وگو با گزارشگر کیهان با بیان مقدمه‌ فوق و نکات مهم بالا خاطرنشان می‌کند: «یکی از اثرات مثبت و مهم خط‌کشی‌ها و بخصوص پروژه خط سفید، روان شدن ترافیک، کاهش میزان آلودگی و آلایندگی‌های ناشی از خودروهاست.
سرهنگ جهانی با اشاره به فواید رعایت پروژه خط سفید که البته نکته جدیدی نیست خاطرنشان می‌کند: «چنانچه خودروها بین خطوط حرکت کنند، قطعا شاهد تشکیل یک سری خطوط موازی از خودروها در سطح خیابان‌ها خواهیم بود که این خطوط موازی هرگز یکدیگر را قطع نمی‌کنند و به عبارت دیگر تصادف پهلو به پهلو بین وسایل نقلیه به حداقل می‌رسد و همچنین شاهد تردد آسان وسایل نقلیه خواهیم بود که این تردد آسان منجر به تخلیه سریع بار ترافیکی از معابر می‌شود و در نهایت در میزان مصرف سوخت، انرژی و حرکت مردم صرفه‌‌جویی شده و در کاهش آلودگی تاثیر بسیار خوبی برجای می‌گذارد.»