حقوق بی‌بشر!(نگاه)

کد خبر: ۴۴۳۸۱

تاریخ: ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۱۹:۳۸

محمدرضا مرادی
«سازمان‌های بین‌المللی و به اصطلاح مدافع حقوق بشر در خواب زمستانی به سر می‌برند.» این گویاترین وضع این روزهای مجامع بین‌المللی در مواجهه با تجاوز عربستان به یمن است. سران آل سعود که سرمست از دلارهای بادآورده نفتی، سال‌ها است انبارهای سلاح خود را با پیشرفته‌ترین تسلیحات غربی‌ها پر کرده‌اند گویا متوهمانه به این نتیجه رسیده‌اند که می‌توانند با استفاده از «سلاح» بر «اراده» غلبه کنند. بیش از چهار هفته است که عربستان آنچه را که  در انبارهای تسلیحاتی خود داشته بر سر مردم یمن ریخته است اما نتوانسته است به نتیجه‌ برسد.
گویا خشم سعودی‌ها از مقاومت انصارالله و انقلابیون یمنی، آنها را به جنون رسانده است. جنون یا سایکوز نوعی قطع ارتباط با واقعیت است، که به طور مشخص شامل هذیان و توهم می‌باشد. نتیجه این جنون، رفتارهای بچه‌گانه و دیوانه وار سعودی‌ها در یمن است که تنها ظرف دو ساعت160 بار صعده را موشکباران کردند. «احمدالعسیری» سخنگوی ائتلاف ضد یمنی نیز از بمباران تمامی اهداف نظامی و غیر نظامی در صعده خبر داده است. اوضاع در یمن روز به روز وخیم‌تر می‌شود و در این میان سکوت مجامع بین‌المللی درد این تجاوز را چند برابر می‌کنند.
مجامع بین‌الملل همانند کسانی که در خواب طولانی به سر می‌برند و هر ازچندگاهی برای اقدامی موقتی و کوتاه بلند می‌شود و دوباره سر بر بالین می‌گذارد، در شش هفته تنها چند بیانیه‌ آن هم غیرالزام‌آور علیه تجاوز عربستان به یمن صادر کرده‌اند. این سکوت مرگبار جامعه جهانی آنچنان طنزی تلخ بوده است که حتی اعتراض نویسنده صهیونیست روزنامه واشنگتن پست را نیز به دنبال داشته است. در مطلب واشنگتن پست به قلم «الیوت آبرامز» آمده است: «وقتی اسرائیل غزه را بمباران می‌کرد، با محکومیت جهانی مواجه شد، در صورتی که جنایات سعودی‌ها در یمن تحت سکوت جهانیان ادامه دارد.» البته این نویسنده برای مردم یمن دلسوزی نکرده و سعی کرده از میزان جنایت اسرائیل در غزه بکاهد، چرا که کاملا آشکار است که مجامع بین‌المللی در برابر بحران غزه نیز فقط بیانیه دادند و در عمل کاری انجام ندادند.
اما چرا نهادهای بین‌المللی به «کما »رفته‌اند و تنها نظاره‌گر ماجرا هستند. مگر نه این است که سکوت در برابر ظالم، همراهی کردن ظالم در ظلم است. شاید دلیل این موضوع را باید در میزان استقلال نهادهای بین‌المللی جستجو کرد.
نهادهای بین‌المللی در دوران فعالیت خود تنها با کمک دلارهای کشورهای غربی و برخی از محافظه‌کاران عربی توانسته‌اند به حیات خود ادامه دهند. فلسفه وجودی برخی از نهادها به ویژه سازمان‌های حقوق بشر صیانت و دفاع از حقوق مردم در همه ابعاد آن است. اما در مسئله یمن و بسیاری موضوعات شبیه به یمن، این سازمان‌ها به تنها چیزی که توجه نداشته‌اند مسئله حقوق بشربوده است. حقوق بشر اساسی‌ترین و ابتدایی‌ترین حقوقی است که هر فرد به طور ذاتی، فطری و به صرف انسان بودن از آن بهره‌مند می‌شود. این تعریف ساده عواقب و بازتاب اجتماعی و سیاسی مهمی را برای مردم و حکومت‌ها به دنبال دارد. مطابق اعلامیه جهانی حقوق بشر و سایر اسناد بین‌المللی این حقوق ویژگی‌هایی همچون جهان شمول بودن، سلب ناشدنی، انتقال‌ناپذیری، تفکیک‌ناپذیری، عدم تبعیض و برابری طلبی، به هم پیوستگی و در هم تنیدگی را دارا است. از این رو به تمامی افراد در هر جایی از جهان تعلق دارد و هیچ‌کس را نمی‌توان به صرف منطقه جغرافیایی که در آن زیست می‌کند، از حقوق بشر محروم کرد. ضمن اینکه همه افراد فارغ از عواملی چون نژاد، ملیت، جنسیت و غیره در برخورداری از این حقوق با هم برابر و یکسانند و در این خصوص کسی را بر دیگری برتری نیست. با این تعریف از حقوق بشر حال سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا مردم یمن شامل این موارد نمی‌شوند؟ تنها توجیهی که برای این سکوت خفت‌بار می‌توان آورد این است که از نظر غربی‌ها، مردم یمن اساسا انسان نیستند وگرنه چگونه می‌توان در برابر سلب زندگی و ارتکاب جنایات فجیع در یمن ساکت نشست.
از سوی دیگر باید به نقش کشورهای غربی و حامیان نهادهای به اصطلاح مدافع حقوق بشر در جنگ‌افروزی در یمن اشاره داشت. زمانی که سفیر وقت عربستان روز ششم فروردین ماه از واشنگتن خبر حمله به عربستان را  برای اولین بار اعلام کرد مفاهیم زیادی را با این اقدام خود منتقل کرد. بارزترین مفهوم منتقل شده این بود که آمریکا با این حمله موافق است و در پشت پرده از آن حمایت می‌کند. تنها چند روز از حمله به یمن نگذشته بود که این نقش پنهان، آشکار شد و مقامات مختلف آمریکا اعلام کردند که در تجاوز عربستان به یمن، همراه و حامی عربستان هستند. در بارزترین موضع‌گیری «اشتون کارتر»، وزیر دفاع آمریکا در هفته چهارم جنگ، در گفت‌وگویی تلفنی با «محمد بن سلطان»، وزیر دفاع رژيم سعودی، حمایت واشنگتن را از حملات هوایی عربستان در یمن اعلام کرد.
اکنون شاید چرایی سکوت نهادها و مجامع بین‌المللی را در برابر بحران یمن به خوبی بتوان درک کرد. از یک طرف این نهادها هیچ استقلالی از خود ندارند و تنها به صورت ابزاری دوگانه در خدمت منافع غربی‌ها هستند. از سوی دیگر تجاوز سعودی‌ها به یمن با چراغ سبز، آمریکا و در ادامه با حمایت آشکار این کشور صورت گرفت. بنابراین نباید از این سکوت زیاد متعجب بود. شاید عبارتی که در ابتدای این متن با عنوان «سازمان‌های بین‌المللی و به اصطلاح مدافع حقوق بشر در برابر بحران یمن در خواب زمستانی به سر می‌برند.» را بتوان اینگونه تصحیح کرد: «سازمان‌های بین‌المللی در برابر تجاوز عربستان به یمن، خود را به خواب‌زده‌اند.» بنابراین تلاش برای بیدار کردن آنها بی‌فایده است.