کوتاهی، کم‌خونی، و جنین ناقص نتیجه مصرف نمک ناخالص

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت به تشریح مشخصات نمک خوب پرداخت و گفت: مصرف نمک ناخالص عوارضی چون کم‌خونی، از بین رفتن قدرت تولید مثل، کوتاهی قد، نارسایی کلیه و شکل‌گیری جنین ناقص‌الخلقه در زنان باردار دارد.

کد خبر: ۴۳۱۶۱

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۲۰:۴۹

زهرا عبدالهی در گفت‌وگو با فارس، نسبت به مصرف زیاد نمک و تاثیر آن بر فشار خون هشدار داد و گفت: مصرف زیاد نمک یکی از مهم‌ترین دلایل فشار خون بالا در کشور است.
وی ادامه داد: فشار خون بالا از مهم‌ترین علل بیماری‌های قلبی عروقی است. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده مصرف نمک باید کمتر از 5 گرم (کمتر از یک قاشق چایخوری) باشد، در حالی که در کشور ما متوسط مصرف نمک 10-12 گرم در روز است.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت با بیان اینکه علاوه بر کاهش مصرف نمک، میزان ید موجود در نمک و کیفیت و سلامت نمک مصرفی نیز حائز اهمیت است، افزود: ید یکی از ریزمغذی‌های ضروری است که بدن برای ساختن هورمون‌های تیروئید به آن نیاز دارد. این هورمون‌ها برای تکامل و عملکرد طبیعی بدن، مغز و دستگاه عصبی، حفظ گرمای بدن و تولید انرژی ضروری هستند.
وی یادآور شد: از آنجا که منابع غذایی حاوی ید بسیار محدود هستند، مصرف نمک تصفیه یددار به منظور جلوگیری از عواقب وخیم و برگشت‌ناپذیر کمبود ید مانند گواتر، هیپوتیروئیدیسم، کرتینیسم، اختلال در تولید مثل، مرگ و میر دوران کودکی، سقط، مرده‌زایی، عقب‌افتادگی ذهنی و روانی، اختلالات حرکتی و... ضروری است.
عبداللهی در مورد بهترین نوع نمک گفت: بهترین نمک خوراکی محصولی است که دارای مشخصه تصفیه بلور مجدد باشد و رنگ آن کاملا سفید، دانه‌بندی آن کروی شکل، یددار و دارای مهر استاندارد، مجوز بهداشت و از کارخانجات معتبر باشد. این نوع نمک فاقد هرگونه ناخالصی است.
وی ساده‌ترین روش برای تشخیص نمک دارای ناخالصی را حل کردن یک قاشق غذاخوری نمک در یک لیوان آب دانست و گفت: در صورتی که در ته لیوان رسوبی تشکیل نشود می‌توان امیدوار بود که این نمک فاقد ناخالصی بوده و سالم است. البته روش کامل‌تر، آزمایش نمک در آزمایشگاه‌های مجهز است.
ناخالصی‌های موجود در نمک
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت در مورد ناخالصی‌های نمک افزود: ناخالصی‌های نامحلول نمک را می‌توان شامل شن، خاک، بقایای موجودات زنده و مواد آلوده‌‌کننده که به منظور استخراج نمک از معادن استفاده می‌شود، نام برد. به طور مثال گل و لای، یکی از ناخالصی‌های موجود در نمک به میزان 3 تا 8 درصد است.
وی ادامه داد: مصرف مستمر این میزان ناخالصی در نمک‌های غیرتصفیه، مشکلات و بیماری‌های جسمی را به همراه دارد.
به گفته عبدالهی ناخالصی‌های محلول نیز شامل سختی (کلسیم و منیزیم) سولفات و فلزات سنگین نظیر سرب، جیوه، آرسنیک، کادمیوم و سایر املاح سنگین است.
وی کادمیوم، مس و جیوه را از فلزات سنگین موجود در نمک غیرتصفیه عنوان کرد و یادآور شد: این مواد خاصیت سرطان‌زایی دارند و عوارضی نظیر کوتاهی قد، تهوع، استفراغ، کم‌خونی، ضایعات پوستی، آسیب‌دیدن مو، ناخن، استخوان‌ها، مراکز عصبی، کبد، غدد و طحال را به دنبال دارند.
به گفته مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، سرب، جیوه، آرسنیک، کادمیوم و سایر املاح سنگین بر اندام‌های داخلی بدن تاثیرات مخربی دارند.
وی عمده‌ترین ناخالصی موجود در نمک را سولفات کلسیم یا همان گچ معرفی کرد و ادامه داد: به دلیل سفید بودن، گچ قابل تشخیص از اصل نمک نیست و در صورت مصرف نمک غیرتصفیه این ماده به مقدار زیاد وارد بدن می‌شود.
به گفته عبداللهی، طعم نمک‌های غیرتصفیه هم به خاطر داشتن میزان قابل توجهی منیزیم که طعم تلخ دارد با نمک تصفیه‌شده متفاوت است.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت یکی از مشکلات اساسی در اثر مصرف نمک تصفیه‌نشده را اختلال در عملکرد کلیه‌ها دانست و افزود: کلیه‌ها مسئول دفع مواد سمی از بدن هستند و تجمع این مواد به مرور زمان، باعث ایجاد سنگ شده و به بافت کلیه آسیب می‌رساند.
وی تاکید کرد: جیوه باعث شکل‌گیری جنین ناقص‌الخلقه در زنان باردار می‌شود و از این لحاظ خطراتی را به همراه دارد.
وی یادآور شد: مس یکی از عناصر ضروری برای بدن انسان است، ولی باید توجه داشت که مقدار مس موجود در نمک‌ها به چه میزان است.اگر مس، بیش از حد نیاز به بدن انسان برسد با ایجاد اختلال در جذب آهن و روی، باعث کم‌خونی و فقر آهن شده و بر سلامتی غدد جنسی و باروری تاثیر می‌گذارد.
عبدالهی تاکید کرد: نمک‌هایی که با اسامی نمک دریا، نمک شفا و نمک طبیعی عرضه می‌شوند مجوز تولید و پروانه ساخت از وزارت بهداشت ندارند و فاقد استانداردهای لازم هستند، چرا که این نمک‌ها ید کافی ندارند و به هیچ‌وجه نمی‌توانند نیاز بدن به ید را تامین کنند. همچنین ناخالصی‌های زیادی دارند که سلامت مصرف‌کننده را به خطر می‌اندازد.