ضرورت گسترش تفکر بسیجی در جامعه اسلامی(بخش نخست)

هدفمندی در سایه ولایتمداری بسیج(گزارش روز)

کد خبر: ۴۲۷۱۰

تاریخ: ۰۲ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۱۹:۱۷

گروه گزارش

این روزها حتی در خارج از مرزهای کشورمان تفکری با برند ایرانی خوش می‌درخشد و مسبب دستیابی برخی از کشورها به موفقیت‌های بسیار می‌شود. این تفکر تفکر بسیجی است، تفکری برگرفته از انقلاب اسلامی ایران که هرچند در مواردی در داخل و حتی در خارج از مرزهای کشورمان توجه به آن زمینه‌ساز کسب توفیق شده است اما  درکشور خودمان همچنان شاهد کم توجهی و یا ضعف در عمل به این تفکر و یا به عبارتی دیگر کم توجهی به این سرمایه هستیم.
پیروزی انقلاب اسلامی ایران همراه با خود برکاتی داشت که یکی از آنها تشکیل نهاد  بسیج بود. پنجم آذر سال 58 بود که حضرت امام(ره) در فرمانی تاریخی دستور ایجاد بسیج را صادر کردند. اما اکنون و پس از گذشت چند دهه از عمر انقلاب نه تنها نقش بسیج در ایران کم رنگ نشده است بلکه این روزها بسیج دیگر مرزی برای خود نمی‌شناسد و فرهنگ انقلاب درقالب بسیج در حال صدور به سراسر جهان است. آنچه که در این میان نقش برجسته‌ای را ایفا می‌کند تفکر حاکم بر بسیج است. بسیج همچون هر نهادی با اهداف مشخص و ابعاد فکری خاصی پا به عرصه گذاشت و گذر روزها این موضوع را ثابت کرد که تفکر بسیجی و به تبع آن مدیریت بسیجی می‌تواند زمینه ساز شکوفایی کشور باشد. جایی که اعتماد به تفکر بسیجی از جنگ تحمیلی تا جنگ اقتصادی را با شکست مواجه کرد و روحیه برگرفته از این تفکر زمینه ساز دستیابی به دست نیافتنی‌ها شد. برای روشن‌تر شدن موضوع با رحیم قربانی همکلام می‌شویم.
تفکر بسیجی برگرفته از قرآن است
قربانی مسئول مرکز قرآن و عترت سازمان بسیج دانشجویی کل کشور است. او در این خصوص به گزارشگر کیهان می‌گوید: حضرت امام در تعریفی از بسیج می‌فرمایند: «بسیج شجرة طیبّه و درخت تناور و پرثمری است که شکوفه‌های آن بوی بهار وصل و طراوات یقین و حدیث عشق می‌دهد» و اگر ما به آیات سوره ابراهیم نیز مراجعه کنیم می‌توانیم ارتباط میان کلام حضرت امام در خصوص بسیج و آیات قرآن را بیابیم. ما این جمله امام را زیاد شنیده ایم اما زیاد روی آن تامل نکرده ایم.
وی می‌افزاید: هر فردی که خود را منتسب به بسیج می‌کند باید دارای ویژگی‌هایی باشد.نخستین ویژگی این است که شخص بسیجی باید همچون شجره طیبه پایه و ریشه‌ای ثابت داشته باشد و همان‌طور که وقتی یک شخص قصد ایجاد یک آسمان خراش را دارد باید پایه محکمی برای آن ایجاد کند. یک بسیجی نیز باید پایه و اساس اخلاقی و اعتقادی خود را محکم و استوار کند. راه رسیدن به این استحکام در اخلاق و اعتقادات ارتباط با اهل بیت علیهم السلام و قرآن است زیرا قرآن انسان را به بهترین و محکم‌ترین راه‌ها هدایت می‌کند.
قربانی پس از گذر از نخستین خصوصیت و لازمه یک بسیجی جهت اجرای تفکر بسیجی در جامعه، در ادامه به دیگر موارد اشاره می‌کند و می‌گوید: در گام بعدی شاخه‌های شجره طیبه باید در همه جهات در اوج حرکت کند یعنی بسیجیان باید در تمامی زمینه‌ها در عالی‌ترین حد رشد کنند. این بدان معناست که اگر فردی بخواهد در هر زمینه‌ای مثال بزند مثالش بسیج و بسیجیان باشند و همه آرزوی حرکتی همچون حرکت بسیجیان را داشته باشند.
مسئول مرکز قرآن و عترت سازمان بسیج دانشجویی کل کشور می‌افزاید: درخت طیبه درختی است که در هر فصل میوه آن فصل را می‌دهد و نفعش علاوه بر خودش به دیگران نیز می‌رسد. برای این درخت شرایط نامساعد و تحریم‌ها معنایی ندارد و در هر فصلی میوه آن فصل را داده و دچار سستی نمی‌شود.
چگونگی تبیین تفکر بسیجی
در زمان فعلی
آنچه که مسلم است تفکر بسیجی نقش بی‌بدیل خود در دستیابی به اهداف بلند و کوتاه مدت را نشان داده است اما نکته حائز اهمیت در این میان نحوه بهره گیری از این تفکر توسط بسیجیان است.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب در این خصوص می‌فرمایند: «احساس مسئولیت انسانی و الهی و بصیرت دو پایه اصلی تفکر منطقی بسیج است. همراه شدن فکر، علم و منطق با عشق و انگیزه‌های درونی، رمز حضور موفق بسیج در میدان‌های متنوع و گسترده است و اولین و اصلی‌ترین پایه تفکر بسیجی که برگرفته از مبانی مستحکم دینی است، احساس مسئولیت انسانی و الهی در قبال خود و خانواده و جامعه و بشریت است. دومین پایه تفکر بسیجی که تکمیل‌کننده پایه اول و شرط لازم آن است، بصیرت و روشن بینی به معنای شناخت زمان و اولویت‌ها، شناخت دوست و دشمن و شناخت ابزار مقابله با دشمن است.»
همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب نیز بر لزوم شناخت زمان و اولویت‌ها تاکید کرده‌اند همواره و در هر زمانی برای یک بسیجی باید چگونگی انتقال فرهنگ و تفکر بسیجی در اولویت باشد و بسیجیان با به کارگیری بهترین روش‌ها به تبیین این اندیشه در جامعه بپردازند.
رحیم قربانی پس از برشمردن این ویژگی‌ها و لازمه‌های یک بسیجی برای عملی کردن تفکر بسیجی در جامعه می‌گوید: یک بسیجی باید در تمام شرایط مسیر پیشرفت خود را با علم روز تطبیق دهد. پیامبران نیز برای هدایت دیگران با زبان عصر خودشان سخن می‌گفتند و نمی‌توان برای تاثیرگذاری در زمان حاضر زبان بیست سال پیش را استفاده کرد و باید شیوه‌ها و روش‌های جدیدی مورد استفاده قرار گیرد. بسیجیان همچنین در مسیرشان نباید هراسی داشته باشند و در این مسیر داستان حضرت موسی و قومش نمونه خوبی است که اثبات می‌کند ولایتمداری و تبعیت از ولایت  به ویژه در شرایط سخت باعث باز شدن مسیرها می‌شود. البته توصیه همیشگی شهدای ما به بسیجیان نیز  اطاعت از رهبری بوده است.
وی تصریح می‌کند: پیوند عمیقی میان سخن امام و قرآن وجود دارد و بسیجیان نیز باید توجه بیشتری به قرآن داشته باشند و یک بسیجی باید در درجه اول به تهذیب نفس و خودسازی خود فکر کند و پایه‌های اعتقادی و رفتاری او آنقدر قوی شود که پیش از امر به معروف دیگران خود آن امر را عملی کرده باشد. اگر در درجه اول اشخاص به خودسازی بپردازند خود به خود تاثیر خود را خواهند گذاشت.
مسئول مرکز قرآن و عترت سازمان بسیج دانشجویی کل کشور همچنین توجه به نیروی انسانی در کشور را از شاخصه‌های اصلی تبیین تفکر بسیجی در جامعه برشمرده و اظهار می‌کند: مهمترین سرمایه ما نیروی انسانی ما می‌باشد و همواره شاهد بوده ایم که توجه به نیروی درونی مد نظر رهبر معظم انقلاب نیز بوده است. تکیه بر همین موضوع می‌تواند استحکام ما را بالا ببرد و رشد همه جانبه این نیروها عوامل دیگر را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. البته می‌توان روحیه صبر و تحمل، شکست ناپذیری، جهاد و شهادت طلبی را نیز در دل‌های بسیجیان دید که ظهور این عوامل نیز می‌تواند گام مثبت دیگری در جهت بیمه شدن آینده کشور باشد.
قربانی در پایان خاطرنشان می‌کند: دانشگاه‌های ما مجموعه مدیریتی و کادرهایی دارند که باید در جهت حاکم شدن خصوصیات بسیجی در لایه‌های مختلف نظام آموزشی ما بکوشند. صرف توجه به اسم بسیج و بسیجی کافی نیست و باید تفکر بسیجی بطور عملی در دانشگاه‌های ما طنین انداز شود تا در مسیر اصلی مورد نظر امام و رهبری هدف ایجاد دانشگاه اسلامی محقق شود. اما چیزی که در حال حاضر می‌توان برای دانشگاه‌های ما به خصوص در حوزه علوم انسانی متصور شد این است که دانشگاه‌های ما همچون قطاری هستند که در داخل واگن‌های آن از جهت دینی و مذهبی برنامه‌های خوبی دارد، در حالی که ریل این قطار خود در حال حرکت در مسیر درستی نیست.
احساس مسئولیت شاخصه‌ای
در دل تفکر بسیجی
بار دیگر به بیانات رهبر انقلاب اشاره داشته باشیم. ایشان در صحبت هایشان از «احساس مسئولیت انسانی و الهی در قبال خود و خانواده و جامعه و بشریت» به عنوان یکی از پایه‌های اصلی تفکر بسیجی یاد می‌کنند. جنگ تحمیلی هشت ساله کشورمان با رژیم صدام و هم پیمانانش هرچند نمایشی از اقتدار و اتحاد ملت ایران بود اما نباید از این نکته بگذریم که این جنگ آسیب‌های بسیاری را نیز بر کشور ما وارد کرد، حال آسیب‌هایی در حوزه صنعت و یا آسیب‌هایی به بخش اعظمی از نیروی‌های انسانی ما که هر کدام می‌توانستند نقش بسزایی در رشد کشور ایفا کنند. این آسیب‌ها اما یک شاخصه مثبت نیز با خود به همراه داشت و آن توجه بیشتر به توان داخلی در شرایط سخت کشورمان بود، جایی که دشمن به‌طور مستمر در سال‌های اخیر کشور ما را تحت فشار قرار داده است و در همین حین نیز کشور باید در مسیر رو به تعالی خود پیش می‌رفت. در این مسیر بار دیگر بسیج وارد میدان شد تا رسالت و مسئولیت موجود در تفکر حاکم بر خود را عملی کند.
مصطفی صادق نیا جهادگر برتر کشور در سال 91 در این خصوص به گزارشگر کیهان می‌گوید:
شاخصه تفکر بسیجی این است که یک بسیجی نمی‌تواند دغدغه خدمت رسانی و جهاد نداشته باشد و نمی‌تواند ببیند در اطرافش نفراتی مشکل دارند اما بی‌اعتنا باشد.
صادق نیا تصریح می‌کند: بسیج امروز نسبت به سال‌های گذشته هدفمندتر شده است و این موضوع در بحث کیفی و خدمات ارائه شده در بسیج آشکار است و قطعا این قدرتمندی در رسیدن به اهداف تحت تاثیر تفکر بسیجی و ولایتمداری است. ما می‌بینیم که با وجود اینکه بسیج خدمات مادی آنچنانی برای افرادی که جذب آن می‌شوند ندارد اما این نفرات واقعا مخلصانه وارد این فضا می‌شوند. البته نباید از این موضوع نیز گذشت که جامعه در خصوص مجموعه بسیج اعتماد ویژه ومحکمی دارد. گاهی ما می‌بینیم که خانواده‌ها خوشان دست به کار می‌شوند و فرزندانشان را به مجموعه بسیج می‌آورند.
وی در ادامه می‌گوید:  یک بسیجی قبل از ورود به جامعه و انجام دادن کاری ابتدا باید خود‌ش را آماده کرده باشد و با یک خودسازی قوی به میدان عمل بیاید تا اگر زمانی جایگاهی پیدا کرد دلش نلرزد. لازمه انجام دادن کار تاثیرگذار در تفکر بسیجی کار جمعی است و البته ما شاهد این تاثیرگذاری نیز بوده‌ایم و تقریبا همه به این نتیجه رسیده‌اند که لازمه انجام یک کار تاثیرگذار در جامعه حضور بسیجیان در میدان است.
این جهادگر خاطرنشان می‌کند: مسئولان باید سعی کنند تا روز به روز تفکر بسیجی در جامعه گسترش یابد و گسترش این تفکر می‌تواند زمینه شکوفایی استعدادها را فراهم آورد که البته در زمان کنونی نیز حلقه‌های صالحین فضای مناسبی برای این کار است.
پس از تشریح شاخصه‌های نیروی انسانی بکارگیری شده در بستر بسیج برای تبیین و گسترش تفکر بسیجی در جامعه در گزارش‌های بعدی به بیان نقش موثر تفکر بسیجی در عرصه‌های مختلف کشور خواهیم پرداخت.