راغفر:

دولتمردان طرفدار اقتصاد آزاد به دنبال منافع شخصی هستند

یک اقتصاددان اصلاح‌طلب از عملکرد و تفکر عده‌ای از دولتمردان حامی اقتصاد آزاد انتقاد کرد.

کد خبر: ۴۲۶۳۶

تاریخ: ۰۱ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۲۱:۰۲

حسین راغفر در تبیین شرایط حاکم بر اقتصاد دنیا بیان کرد: آنچه در دنیای امروز با آن رو به رو هستیم اقتصاد آزاد نیست، بلکه ما با اشکال و درجات مختلف انحصار رو به رو هستیم، بنابراین رقابت کامل و اقتصاد باز یا آزاد در هیچ جای دنیا وجود ندارد.
این عضو هيئت علمی دانشگاه الزهرا(س) به نقش دولت در اقتصادهای دنیا اشاره و تصریح کرد: در خیلی از جاها دولت‌ها سعی می‌کنند در نظام قیمت‌گذاری به نفع عموم مردم و به نفع اقتصاد دخالت کنند، زیرا در این‌صورت اگر قرار باشد در اقتصادی مانند اقتصاد ما که انحصارهای پیدا و پنهان و شبه انحصارهای گسترده‌ای وجود دارد، همه چیز به دست بنگاههای اقتصادی سپرده شود، آنها هر روز مردم را استثمار خواهند کرد.
راغفر ادامه داد: هزینه این استثمار بر دوش دولت خواهد بود،‌ زیرا مردم از دولت انتظار دارند با ابزارهایی که در اختیار دارد برای کنترل تورم استفاده کند.
وی گفت: در شرایط فعلی گروه‌های پایین جامعه از وجود تورم آسیب می‌بینند و برخی از گروه‌ها از آن منتفع می‌شوند، بنابراین انتظار کنترل قیمت‌ها، انتظاری طبیعی است که از سوی مردم وجود دارد و دولت ناگزیر به پاسخگویی به انتظارات مردم است.
این اقتصاددان با اشاره به اندیشه‌های اقتصادی معاون اول رئیس جمهور خاطرنشان کرد: جهانگیری از حامیان جدی اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد است، اما واقعیت‌های سیاسی اجتماعی با این شعارها تأمین نمی‌شود و فشارهای سیاسی اجتماعی ناشی از تورم متوجه دولت می‌شود.
راغفر با بیان مثالی در خصوص افزایش قیمت نان یادآور شد: به عنوان مثال افزایش قیمت نان واکنش گسترده‌ای در توده‌های مختلف مردم و گروه‌های درآمدی مختلف داشت و مردم این سؤال را مطرح کردند که در افزایش قیمت، دولت چه نقشی را دارد و یا اصطلاحاً دولت چه کاره است که قیمت‌ها این گونه افزایش می‌یابند.
وی تصریح کرد: حتی اگر مسئولان دولت به آموزه‌های اقتصاد آزاد اعتقاد داشته باشند، اما واقعیت‌های جامعه متفاوت است و مسئولان باید در قبال چیزی که در زندگی مردم ملموس است پاسخگو باشند.
عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا(س) افزود: دولتمردان به دلیل سیاست‌گذاری در جهت بهبود معیشت مردم در رأس کار هستند و اگر اقتصاد آموزه‌های بازار آزاد در شرایط فعلی پاسخگوی نیازهای جامعه نیست، دولت باید از هرج و مرج در قیمت‌گذاری‌ها جلوگیری کند زیرا آسیب‌های ناشی از آن گریبان‌گیر خودش خواهد شد.
راغفر با انتقاد از وزارت صنعت عنوان کرد: به خصوص این که در ماههای پایانی سال گذشته وزارت صنعت رسماً اعلام کرد که در خصوص برخی از کالاها قصد قیمت‌گذاری ندارد و قصد دارد آن را به بازار بسپارد که اگر این اتفاق بیفتد خیلی‌ها از این فرصت به نفع خودشان و به زیان مردم استفاده می‌کنند،‌ بنابراین این سؤال مطرح می‌شود که چه کسی باید از منافع مردم دفاع کند؟
وی با اشاره به طریقه اجرای اقتصاد مبتنی بر آموزه‌های بازار آزاد در دنیای امروز بیان کرد: اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد در هیچ کجای دنیا به این شکل نیست و اینها تصورات کاملاً غلطی است که برخی‌ها دارند، زیرا در خیلی از کشورها دولت‌ها رفتار بازیگران اقتصادی را براساس شرایط بازار و نیاز مردم تنظیم می‌کنند.
این اقصاددان افزود: دولت‌ها مستقیماً در شرایط بازار و نظام قیمت‌ها دخالت نمی‌کنند ولی از طرق مختلف نظارت می‌کنند و گاهی اوقات در صورت لزوم دخالت می‌کنند و این مسئله در آن کشورها طبیعی و نهادینه شده است.
راغفر با انتقاد از حامیان اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد در کشور خاطرنشان کرد: در کشور ما عده‌ای به دلیل منافعشان و ناآشنایی که با تحولات دنیا دارند،‌فکر می‌کنند اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد یعنی این که هر کس هر کاری دلش می‌خواست انجام دهد و با هر کیفیتی که خواست کالاها را به مردم عرضه کند و دولت هم هیچ کاری با آنها نداشته باشد.
وی گفت: در هیچ جای دنیا چنین وضعیتی تحقق پیدا نکرده است، وقتی مصرف کننده شما گزینه دیگری ندارد و به طور مثال تنها می‌تواند این خودروی ایرانی را با انحصارهای موجود استفاده کند و یا تولید کننده برق در کشور تنها دولت است و آن را با یک نوع قیمت به مردم می‌دهد، مگر مصرف کننده ایرانی گزینه دیگری هم دارد که بتواند از آن استفاده کند؟
این کارشناس اقتصادی افزود: مصرف کننده وقتی گزینه دیگری نداشته باشد در معرض استثمار تولید کننده قرار می‌گیرد و طبیعی است که دولت باید در چنین شرایطی برای حفظ منافع عمومی مداخله کند، بنابراین این مسئله خیلی روشن و بدیهی است و در همه جای دنیا این اتفاق می‌افتد و تنها کشور ما چنین وضعیتی را ندارد.
زاغفر با بیان این مسئله که «کسانی در دولت که براساس آموزه‌های بازار آزاد عمل می‌کنند خودشان باید پاسخ مردم را بدهند» توضیح داد: تجربه نشان می‌دهد که افراد از موضع اقتصادی و اجتماعی خودشان تصمیم می‌گیرند و از آن متأثر هستند بنابراین، عده‌ای از دولتمردان به این دلیل از سیاست‌های آموزه‌های اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد دفاع می‌کنند که منافعشان در گرو این مسئله است.
وی گفت: آنها منافع شخصی را به منافع ملی ترجیح می‌دهند، یا جایی مشاوره می‌دهند و یا به وسیله عده‌ای که از طریق همین نوع اقتصاد پول‌های هنگفتی به دست آورند، ارتزاق می‌کنند.
عضو هيئت علمی دانشگاه الزهرا(س) تصریح کرد: عده‌ای از آنها خودشان در فعالیت‌های واردات و صادرات فعال هستند، بنابراین طبیعی است که از موقعیت اجتماعی اقتصادی که در آن قرار دارند به مسائل نگاه کنند.
راغفر خاطرنشان کرد: درست و غلط بودن مواضع برخی از دولتمردان حامی اقتصاد مبتنی بر آموزه‌های بازار آزاد براساس علم و یا واقعیت‌های جامعه نیست بلکه براساس منافع شخصی آنها است و طبیعتاً چیزی را می‌گویند که منافع آنها حکم می‌کند حتی اگر با منافع و مصالح عمومی و اجتماعی در تضاد و تعارض باشد.