نگاهی به منویات رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی سال جدید (بخش پایانی)

تدبیر و امید با همدلی دولت و ملت (گزارش روز)

کد خبر: ۴۱۶۸۷

تاریخ: ۲۳ فروردين ۱۳۹۴ - ۱۸:۴۰

گالیا توانگر

رهبر معظم انقلاب  اسلامی سال 94 را این‌گونه نامگذاری و معرفی فرمودند: «دولت، کارگزار ملّت است؛ و ملّت، کارفرمای دولت است. هرچه بین ملّت و دولت صمیمیّت بیشتر و همکاری بیشتر و همدلی بیشتری باشد، کارها بهتر پیش خواهد رفت. باید به یکدیگر اعتماد کنند؛ هم دولت، ملّت را به معنای واقعی کلمه قبول داشته باشد و ارزش و اهمیت و توانایی‌های ملّت را بدرستی بپذیرد، هم ملّت به دولت که کارگزار کارهای او است به معنای حقیقی کلمه اعتماد کند. من در این زمینه هم حرفهایی دارم و توصیه‌هایی دارم که ان‌شاءالله در سخنرانی به آنها اشاره خواهم کرد. لذا به نظر من امسال را باید سال همکاری‌های گسترده‌ی دولت و ملّت دانست؛ من این شعار را برای امسال انتخاب کردم: «دولت و ملّت، همدلی و هم‌زبانی». امیدواریم این شعار در عمل تحقّق پیدا کند و هر دو کفّه‌ی این شعار، یعنی ملّت عزیزمان، ملّت بزرگمان، ملّت با همّت و با شجاعتمان، ملّت بصیر و دانایمان، و همچنین دولت خدمتگزار بتوانند به این شعار به معنای حقیقی کلمه عمل بکنند و آثار و نتایج آن را ببینند.»
نامگذاری سال 94 به عنوان سال «دولت و ملت؛ همدلی و همزبانی» واجد پیام بسیار مهمی برای آحاد ملت و دولتمردان است که وظایف و حقوق بین دولت و ملت را مسئولیتی دوطرفه و تعاملی ترسیم می‌کند.با گذری بر جایگاه دولت در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)، مهم‌ترین صفات یک دولت اسلامی عبارتند از: خدمتگزار نه فرمانروا، قانونمدار، امانتدار و رابطه دولت و ملت در اندیشه ایشان؛ رابطه مستقیم دولت و مردم، رابطه تفاهمی، نظارت متقابل و اخوت و برادری است. در اندیشه امام خمینی (ره) عمده‌ترین وظایف دولت در برابر مردم، احترام به آرای ملت، تامین استقلال و آزادی، احقاق حقوق و برقراری عدالت اجتماعی است و از طرفی حقوق دولت بر مردم عبارتند از: حمایت و پشتیبانی، نظارت و مشورت و حضور و مشارکت عمومی در برنامه‌های سیاسی.
ضرورت اعتماد دولت به پتانسیل‌های مردمی داخل کشور
برخی از سال‌ها به دلیل تکریم نام خاصی را به خود گرفته اند؛ مثل سال پیامبر اعظم (ص) و برخی نامگذاری‌ها بر ترمیم یک موضوع صحه گذار بوده اند؛ مثل سال پرهیز از اسراف و یا جهاد اقتصادی و ... به نظر می‌رسد نامگذاری سال 94 به نام سال همدلی دولت و ملت از این رو صورت گرفته باشد که نام گذار با هوشمندی هر چه تمام‌تر به دنبال ترمیم و اصلاح یک خلأ بوده است.
حمید رسایی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در باب دلایل نامگذاری سال جاری به نام سال همدلی توضیح می‌دهد: «روشن است که اگر همدلی بین دولت و ملت نباشد، فرصت‌ها را تبدیل به تهدید می‌کند. از نگاه رهبری دولت باید تقویت شود، یعنی در حال حاضر خلاهایی وجود دارد که باید آن را جبران کرد. چنانچه بین این دو عنصر ملت و دولت مواردی از عدم تطابق وجود نداشت، ضرورتی هم برای نامگذاری ایجاد نمی‌شد. دولت کارگزار ملت و ملت کارفرمای دولت است. دولت باید خود را با مطالبات مردمی تطبیق دهد. مردم نیز به نوبه خود باید به دولت اعتماد کنند و صبر بیشتری در برنامه‌های دولت برای تحقق آنها داشته باشند. واضح است که 57 درصد مردم به آقای روحانی رای دادند، مابقی نیز اگرچه رای ندادند،اما نتیجه انتخابات را پذیرفته و آشوبی هم رقم نزدند. بنابراین چه آنها که به آقای روحانی رای دادند و چه آنها که رای ندادند، همگی با دولت همدلی و همزبانی داشته اند. الان دیگر نوبت انجام وظیفه و رسالت دولت در برابر ملت است.»
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در پاره‌ای از موارد به عملکرد دولت انتقاداتی داشته و مصادیقی از موارد محل انتقاد را این‌گونه یادآور می‌شود: «برای مثال اینکه در دولت قبل مسکن مهر طرحی رهگشا در برابر قشر مستضعف برای برخورداری از مسکن بوده و در حال حاضر طرحی نا کارآمد توصیف می‌شود،از مصادیق رد همدلی به حساب می‌آید. در مورد دیگری حمایت از بورس جزو شعارهای انتخاباتی آقای روحانی بوده که در حال حاضر به ورطه فراموشی سپرده شده است. در مورد اختلاس‌ها مردم نباید نامحرم تلقی شوند و باید دقیقا شفاف‌سازی شود که چه رخ داده است. توهین و تحقیر منتقدین خلاف همدلی بین دولت و ملت محسوب می‌شود.»
رسایی در تکمیل صحبت هایش در گفت و گو با گزارشگر کیهان می‌گوید: «متاسفانه این نقد وارد است که دولت به جای اینکه بیشتر هم و غم خود را معطوف به پیگیری مطالبات مردمی کند، بیشتر تلاش خود را برسر مذاکرات هسته‌ای گذاشته است.در نتیجه به دلیل اینکه اقدامات جدی در قلب استان‌ها برای پاسخ به مطالبات مردمی صورت نگرفته نمایندگان مردم شهرستان‌ها با وجود خیل مشکلات در منطقه شان خود را منطبق با دولت نمی‌دانند.این یک آسیب جدی محسوب می‌شود. دولت محترم باید برنامه‌ریزی کند و اعتماد به مردم و داخل کشور داشته باشد. بر این باوریم که اعتماد برمیز مذاکره غلط است. میز مذاکره نباید جایی برای سوء استفاده دشمنان قرار گیرد. بنابراین نامگذاری سال جاری به نام همدلی دولت و ملت بسیار سنجیده و هوشمندانه بوده است.»
دشمن مترصد کمرنگ شدن همدلی هاست
مهدی عباسی مهر یک فعال سیاسی معتقد است که برای پی بردن به اهمیت همدلی بین دولت و ملت ابتدا باید بررسی داشته باشیم که علل سقوط نظام‌های سیاسی مختلف در دنیای امروز چه بوده است؟ برخی از کارشناسان علل سقوط نظام‌های سیاسی مختلف در دنیای امروز را نبود مدیریت جامع در قلب این قبیل نظام ها،ضعف حکام،وجود فساد دربطن آنها و... دانسته اند، اما عباسی مهر مهمترین دلیل سقوط نظام‌های سیاسی در کشورهای مختلف را نبود اعتماد مردم به حکومت و بر عکس عنوان کرده و می‌گوید: «بزرگ‌ترین شاخصه نظام مقدس جمهوری اسلامی نسبت به سایر نظام‌های سیاسی دنیا این است که مردم به آن اعتماد داشته و دارند.»
این کارشناس مسائل سیاسی رمز اجرایی و عملی شدن برنامه‌ریزی‌های کوتاه مدت و بلند مدت دولت را همدلی بین دولت و ملت دانسته و می‌گوید: «زمانی برنامه‌های دولت اجرایی و عملی خواهند شد که مردم نیز شانه به شانه دولت قدم زده و به آن برنامه‌ریزی‌ها پایبند باشند. در واقع تحقق برنامه‌ریزی‌های مسئولین کشور در گرو عمل کردن مردم به آنها ست. اگر دولتی بخواهد بدون همدلی ملت به پیش رود قطعا شکست خواهد خورد.جالب اینجاست که رهبر انقلاب حتی در صحبت هایشان به همزبانی نیز اشاره داشته‌اند. مطمئنا دشمنان و ایادی استکبار در برابر ساز و کارهای ما قرار گرفته و می‌گیرند.الان به این نتیجه رسیده‌اند که مهم‌ترین اصلی که می‌تواند به نظام جمهوری اسلامی ضربه وارد کند،اصل کمرنگ کردن اعتماد مردم نسبت به نظام است، بنابراین یکی از حربه‌هایی که آنها را به هدفشان می‌رساند،تفرقه افکنی و دامن زدن به اختلافات است. اگر همدلی و همزبانی بین دولت و ملت خدشه دارشود، دشمنان راحت‌تر به مقاصد خود دست خواهند یافت.»
عباسی مهر معتقد است که نقدهای سازنده و منصفانه نسبت به عملکرد مسئولان و دولت باید از زبانی بر آید که همدل باشد.
وی در ادامه می‌گوید: «نباید به هیچ وجه اجازه داد که شاهد چند دستگی بین مردم و در بدنه دولت باشیم. برنامه‌ریزی مجدانه دشمنان بر این اصل استوار است که این چند دستگی را در دل ملت و نیز بین مسئولان ایجاد کنند.حتی در برخی موارد برخی تحلیل گران آمریکایی در جریان مذاکرات هسته‌ای صراحتا این‌طور عنوان کردند که زمانی ما به اهداف خود دست می‌یابیم که شاهد دو دستگی در جامعه ایرانی و حاکمیت باشیم. بنابراین یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌های جمهوری اسلامی همدلی و اعتماد متقابل مردم و دولت خدمتگزار است.»
همدلی و همزبانی سه قوه با ملت
یکی از دلایل نامگذاری امسال به نام همدلی و همزبانی دولت وملت بدون شک نیاز به انسجام و اتحاد ملی در شرایط حساس مذاکرات است.
در کنار این مهم حبیب الله ترکاشوند مدیر کل سیاسی خبرگزاری فارس دلیل محکم دیگری برای نامگذاری امسال مطرح می‌کند.
وی در گفت و گو با گزارشگر کیهان می‌گوید: «مقصود از همدلی ملت با دولت صرفا همدلی بین ملت و قوه مجریه نیست،بلکه منظور همدلی بین همه دستگاه‌ها با ملت و بالعکس است.ارتباط بین ملت با نظام و همسویی دستگاه‌های مختلف با مطالبات اصلی ملت نیازی است که امسال باید نسبت به آن اهتمام و توجه بیشتری داشته باشیم.»
این کارشناس مسائل سیاسی در ادامه  می‌گوید: «در ماه‌های پیش رو اتفاقات مهمی در جریان است. مذاکرات هسته‌ای که در تیرماه انجام می‌شود به پایان ماراتن خود نزدیک‌تر می‌شود. در انتخابات خبرگان و مجلس در پایان اسفند 94 این همدلی بیشتر احساس می‌شود.بنابراین باید درون نظام ما صدای واحدی به گوش جهانیان و دشمن ما برسد و این نکته‌ای است که رهبری به آن تاکید دارند. واضح است که چنانچه دشمن اختلاف مواضعی را بین دولتمردان ببیند،سوءاستفاده کرده و اختلاف افکنی دو چندان خواهند داشت. اگر دولتمردان نگاه‌های متفاوتی نسبت به برخی مسائل دارند باید زمانی که پای منافع ملی به میان می‌آید،این اختلافات را کنار گذاشته و همدلی را پررنگ‌تر کنند.»
نقش رسانه در تحقق شعار سال 94
دکتر جعفر عبدالملکی کارشناس مسائل سیاسی و رسانه در باب چرایی نامگذاری سال 94 به نام سال همدلی و همزبانی دولت و ملت توضیح می‌دهد: «در سال‌های اخیر جمهوری اسلامی در شرایط حساس و پیچیده تری در عرصه‌های بین‌المللی قرار گرفته و به عنوان منادی گسترش اسلام و تبدیل شدن به قدرت موثر منطقه ای، به انحای مختلف مورد هجمه و شیطنت بین‌المللی قرار گرفته و دشمنان نقطه هدف خود را تقابل دولت و ملت و تضعیف بنیه درونی نظام دانسته‌اند و تمام قوای رسانه‌ای خود را در این عرصه بسیج کرده‌اند؛زیرا می‌دانند مهم‌ترین عناصر قدرت آفرین جمهوری اسلامی، ساختار حکومت مردم سالار، مشارکت سیاسی مردم در انتخاب‌های مختلف، ثبات سیاسی نظام، انسجام ملی و همبستگی اجتماعی، رهبری کارآمد و اثربخش، قدرت بازدارندگی نظامی، اعتماد به نفس ملی، هویت دینی، ظرفیت تمدنی، روحیه شهادت طلبی و... است. رهبر معظم انقلاب در مناسبت‌های مختلف بر ضرورت استحکام ساخت درونی نظام به عنوان یک ضرورت تاریخی و رسالت همگانی تاکید داشته‌اند. ایشان اعتماد مردم به نظام را رمز موفقیت در امور می‌دانند و هدف دشمن را امنیت‌زدایی، جنگ تمام عیار اقتصادی علیه کشور و انزوای بین‌المللی جمهوری اسلامی می‌دانند لذا با تدبیر و هوشمندی رمز قدرت درونی و اقتدار بین‌المللی کشور را در سایه همدلی و همزبانی دولت و ملت می‌دانند.»
وی ادامه می‌دهد : «هرچند در اصول متعدد قانون اساسی وظایف دولت و ملت نسبت به یکدیگر به صراحت بیان شده است، اما ملاحظات رهبری برای تحقق این مهم عبارتند از:
1ـ اهمیت و اولویت همدلی و همزبانی در نظام اسلامی.
2ـ رسیدن به اقتدار ملی در سایه تعامل سازنده ملت و دولت.
3ـ توجه اساسی به سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و رویکرد مدیریت جهادی به عنوان ابزار تحقق همدلی و همزبانی دولت و ملت.
4ـ نیاز به درک ضرورت ایجاد عزم ملی برای تحقق همدلی و همزبانی دولت و ملت.
5 ـ توجه به کارکرد تلاش مجاهدانه مسئولان و نهادهای حاکمیتی برای تحقق همدلی و همزبانی دولت و ملت.
6 ـ توجه به مفهوم زنجیره دستیابی به تمدن نوین اسلامی و نقش دولت‌سازی و ملت‌سازی اسلامی در تحقق آن.
7ـ نقد منصفانه و دلسوزانه عملکرد دولت و رعایت آداب انتقاد در مواجهه دولت و نخبگان با یکدیگر.
8 ـ ضرورت فرهنگ‌سازی و گفتمان‌سازی برای حل مسائل و مشکلات گوناگون اقتصادی و اجتماعی.
9ـ حفظ وحدت کلمه بین مردم و مسئولان.
این کارشناس سیاسی در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید:«با گذری بر دیدگاه‌های مختلف در خصوص کار ویژه‌های دولت از منظر جامعه‌شناسی سیاسی و بررسی وظایف رسانه‌ها در قبال این کار ویژه نتایج خاصی حاصل می‌شود.بنابر دیدگاه صاحب نظران قدرت سیاسی، عمده‌ترین کار ویژه‌ها و وظایف دولت عبارتند از: وظایف استخراجی، تنظیمی، توزیعی و پاسخگویی و متناظر با هرکدام از این وظایف، رسانه‌ها به نمایندگی از افکار عمومی رسالتی دارند که به طورکلی به صورت حمایتی، نظارتی و مطالبه‌گری آشکار می‌شوند. لذا نقش رسانه‌ها به عنوان میانجی و تسهیل‌گر تحقق شعار سال بسیار مهم و اثرگذار است. فعالیت دولت در اکثر موارد بایستی مورد حمایت و پشتیبانی رسانه‌ای قرار گیرد. در برخی موارد، رسانه‌ها نقش نظارتی و تعدیلی خواهند داشت و در مواقعی نقش مطالبه‌گری ایفا خواهند کرد چرا که دولت و ملت دارای حقوق و وظایف متقابل هستند و هرگونه اهمال یا یک جانبه گری ممکن است عواقب دیگری داشته باشد.»