استقبال مردم از بازار داغ خوراکی‌های نوروزی (بخش نخست)

از شمال تا جنوب سر سفره شب عيد (گزارش روز)

کد خبر: ۳۹۶۵۲

تاریخ: ۱۷ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۹:۱۲

گروه گزارش
تقريبا ديگر حالا مي توان با اطمينان گفت چيزي به آمدن عيد نمانده.شهر با همان تكاپو و شور و شوق هميشگي روزهاي آخر سال را پشت سر مي گذارد.روزهايي كه هميشه براي ما با صحنه هاي آشنا و نوستالژيك همراه است.ازخيابان‌ها وپياده رو‌ها و مغازه‌ها و مراكز خريد شلوغ گرفته تا درختكاري و گلكاري معابر شهري و جوانه زدن و شكوفه هاي نوپاي درختان و بادهاي گاه و بي گاهي كه به خوبي خبر از تغيير فصل مي دهد همه و همه براي ما خاطره انگيز است و آشنا.اين روزها صحنه هايي بيشتري مثل بساط سبزه و ماهي قرمز و خريد هفت سين و البته خريد خوراكي هاي معمول اين ايام هم مثل همه صحنه هاي خاطره انگيز ديگر به خوبي جلب توجه مي كند .
آرام آرام كه به روزهاي سال نو نزديك مي‌شويم جداي از همه شلوغي هاي شهر كه به بهانه خريدهاي مختلف است ،برخي خريدهاي معروف اين ايام سال اختصاص دارد به خوراكي‌هايي كه بيشتر خانواده‌ها و شهروندان براي اين ايام آنها را تهيه مي كنند.بازار برخي اقلام مثل ماهي سفيد، سبزي پلو معروف شب عيد ،ميوه،شيريني و آجيل و خشكبار اين روزها حسابي داغ است. شاید تا سالها قبل برای خریدن هر کدام از این اقلام باید مسیرهای طولانی طی می‌شد تا به بورس اصلی و جداگانه هر کدام از اینها رسید اما این روزها ماجرا کمی فرق کرده است.از شمال شهر گرفته تا جنوب و از شرق تا غرب تقریبا محله و منطقه‌ای نیست که نتوان آنجا ردی از بازار روز یا میوه فروشی‌ها و شیرینی وخشکبار فروشی معروف و نام آشنایی پیدا نکرد. پیدا کردنشان یک گشت کوتاه می‌خواهد و کمی هم پرس و جو از محلی‌های همان منطقه .اما این پاتوق‌های همیشگی و خوشمزه آن‌قدر زیاد هستند که شاید در یک و حتی چند صفحه گزارش هم نگنجد .ما در اين سلسله گزارش‌ها سری زده ایم به بورس‌های اصلی و پر رونق این خوراکی‌های سنتی شب عید و اینکه در کجاهای  تهران می‌شود با بهترین کیفیت و مناسب‌ترین قیمت آجیل و میوه و شیرینی و ماهی تازه شب عید را تهیه کرد و نظرات و حال و هواي شهروندان در اين مركز خريد اقلام خوراكي را نيز جويا شده ايم .
امگاسه سر سفره شب عيد
فرقي نمي كند اهل كجا باشيد و چه سنت‌هايي را دنبال كنيد .تقريبا براي همه هموطن‌هاي ما غذاي شب سال نو يك غذاي واحد است.همان سبزي پلو با ماهي معروف كه البته با تفاوت هاي كم و بيشي در بيشتر نواحي ايران به يك صورت تهيه مي شود.بنابراين اگر بگوييم يكي از جاهايي كه معمولا در اين ايام غرق مشتري مي شود و عده زيادي براي تهيه ماهي مناسب اين غذاي لذيذ راهي آنجا مي شوند بورس‌ها و مغازه هاي فروش ماهي تازه است .ماهي تازه شب عيد يكي از اين خوراكي هايي است كه اين روزها طرفداران و خريداران زيادي دارد و تقريبا جزو اقلام فراگير اين ايام محسوب مي شود.هر چند اين روزها در هر محله و بازار روز و تره بار و فروشگاه زنجيره‌اي مي‌توان انواع ماهي منجمد و ماهي تازه را پيدا كرد اما با اين وجود برخي جاها هستند كه از قديم الايام تا امروز به عنوان بورس ماهي تازه شناخته شدند.جاهايي مثل سرچشمه ،چهارراه استانبول ،ميدان امام حسين ،بازار تجريش ،بازار ماهي خيابان آبان و حتي فروشگاه هاي زنجيره اي مثل شهروند و رفاه و .... مي توان ماهي تازه تهيه كرد.
اينجا بازار ماهي فروشان روز سرچشمه است.جايي كه با همان اولين قدم‌ها هم از بوي نه چندان خوشايند ماهي به خوبي مي توان فهميد كه آدرس را درست آَمده ايم .از ازدحام جمعيت و صف هايي كه مقابل مغازه‌ها تشكيل شده به خوبي مي توان نزديك شدن به روزهاي پاياني سال را احساس كرد. تا چشم كار مي كند جمعيت مقابل پيشخوان مغازه‌ها جمع شده اند.مغازه هاي ماهي فروشي كه اكثرا بدون در يا شيشه فقط به كمك يك كركره سراسري از خيابان جدا مي شود.روي پيشخوان‌هاي كوتاه يك تكه كف مغازه‌ها هم انواع اقسام ماهي هاي بزرگ و كوچك با رنگ هاي مختلف و ميگو ديده مي شود.آن‌قدر تنوع ماهي‌ها زياد است كه واقعا ممكن است هر كسي براي انتخاب يك ماهي مناسب و لذيذ مردد شود.
مرد نسبتا جوانی در صف دیده می‌شود.او 43 ساله است و ساکن منطقه تهرانپارس تهران او درباره علت آمدنش به اينجا به خبرنگار كيهان  می‌گوید:« الآن چندین سال است که برای خرید ماهی شب عید به اینجا می‌آیم چون هم تازه‌تر است و هم با قیمت مناسب تری ماهي تازه را عرضه می‌كنند. خب ما به رسم معمول و البته به خاطر علاقه همه افراد خانواده معمولا براي شب عيد ماهي سفيد تهيه مي کنیم اما قصد دارم علاوه بر آن چند كيلو ماهی سالمون و ماهی شیر هم تهیه کنم چون به خاطر طعم خاصي كه دارند خيلي خوش خوراك هستند.»
ماهی پر خاصیت اما گران
خانم نسبتا مسني كه مشغول انتخاب ماهي قزل آلاي زنده است خودش را مسلم پور معرفي مي كند.او كه ساكن همين نزديكي و ميدان بهارستان است در گفت و گو با کیهان كمي از قيمت هاي امسال گله مي كند ومي گويد :» راستش ما به خاطر بيماري هايي كه به دليل كهولت  سن داريم به توصيه پزشك مجبور هستيم در هفته چند بار ماهي تهيه كنيم. جداي از آن به خاطر آنكه شب عيد همه بچه‌ها و نوه‌ها به سنت هميشه در منزل ما جمع مي شوند بايد به تعداد همه تدارك سبزي پلو شب عيد را ببينيم .اما وقتي به فروشگاه رسيدم واقعا ديدم توان خريد چند كيلو ماهي سفيد را ندارم.الان ماهي شده كيلويي 24 هزار تومان خب حتي اگر چند كيلو هم بخواهم بايد فقط 200 هزار تومان پول ماهي را بدهم حالا جداي از بقيه هزينه‌ها مثل عيدي براي بچه‌ها و نوه‌ها.همين شد كه نظرم عوض شد و تصميم گرفتم ماهي قزل آلا انتخاب كنم.خب خدا رو شكر تنوع ماهي اينجا خوب است و هيچ كم وكسري هم براي عرضه ندارند و هر چقدر كه بخواهيم مي توانيم بخريم.ماهي قزل‌آلا هاي درشت و خوبي هم دارند و كيلويي 14 هزار تومان مي دهند كه خب باز هم نسبت به ماهي هاي ديگر مقرون به صرفه‌تر است.»
يخ زده‌ها همچنان درسبد خريد
هرچند با چرخ کوتاهی در این فروشگاه‌ها و مراکزفروش ماهي تازه به خوبی می‌توان تنوع گسترده ماهی و البته تقاضای بالا برای این تنوع را دید.در این فصل معمولا ماهی سفید،کفال،شوریده،حلوا،ماهی آزاد پرورشی،کپور،سالمون و .... .در بازار ماهی فروشان دیده می‌شود.اما جداي از اين بازار هاي پر طرفدار نبايد فروشگاه هاي بزرگ زنجيره اي كه در غرفه هاي مواد پروتئيني به عرضه ماهي هاي منجمد مي پردازند را ناديده گرفت چرا كه به راستي در اين ايام غرق مشتري هستند و ماهي‌هاي متنوعي نيز عرضه مي كنند.
در يكي از اين فروشگاه هاي بزرگ واقع در ميدان آرژانتين هستيم .پيدا كردن غرفه ماهي‌ها كار سختي نيست و ازازدحام جمعيت اطراف آن به راحتي مي توان غرفه را يافت.درون يخچال هاي غرفه تا چشم كار مي كند بسته هاي انواع ماهي ديده مي شود. فيله ماهي هوكي ،بچه شير،حلوا، حلوا سياه ،شوريده ،قزل آلا،تيلا پيا،سالمون،كوسه ماهي ،ماهي آزاد،سنگسر،كپور و .... . بيشتر اين ماهي‌ها هم به صورت برش خورده و فيله است .البته انواع ميگو هاي متنوع هم در اين بين به وفور وجود دارد.
داخل چرخ خريد يك زوج جوان تعداد زيادي بسته هاي وكيوم شده ماهي منجمد ديده مي‌شود.نزديك‌تر مي روم و از آنها درباره رضايتشان از خريد ماهي شب عيد از اين فروشگاه سوال مي پرسم.آنها هم با روي گشاده درباره خريدشان به خبرنگار كيهان مي گويند :»ما به دليل اينكه كارمند هستيم و صبح‌ها نمي توانيم به بازار روز برويم و از آنجا ماهي تهيه كنيم، چند سالي است كه به اين فروشگاه‌ها مي آييم و ماهي هاي مصرفي را ازاينجا تهيه مي كنيم. واقعا از تنوع اين ماهي‌ها خيلي راضي هستيم ضمن اينكه تمام اين ماهي‌هاي منجمد به صورت فيله و قطعه قطعه بسته بندي شده‌اند و ديگر نياز به وقت صرف پاك كردن ماهي نيست.خب معلوم است كه طعم ماهي تازه به طبع بهتر است اما واقعا بي انصافي است اگر بگوييم اين ماهي هم خوب يا مناسب نيستند.ما از الآن آمده ايم تا ماهي هاي مورد نيازمان هم براي شب عيد و هم براي طول ايام تعطيلات تهيه كنيم ضمن اينكه خيلي از اين فروشگاه‌ها در اين ايام تخفيف هاي مناسبي مي گذارند و فرصت بهتري براي خريد شهروندان است.»
به لذيذي ماهي به تازگي دريا
اين بار سري زديم به بازار روز ماهي فروشان ميدان امام حسين.جايي كه معمولا گذشته از شب‌هاي عيد در بيشتر ايام سال غرق در مشتريان پر و پا قرص ماهي تازه است.
اينجا هم جلوي مغازه‌ها ازدحام جمعيت زيادي است و خيلي‌ها براي خريد ماهي تازه شب عيد صف كشيده اند.گذشته از اينكه حرف‌هاي مردم و شهروندان در اين بين شنيدني است ،فروشنده هاي ماهي تازه نيز حرف هاي جالبي براي گفتن دارند.
به سراغ يكي از فروشنده هاي قديمي يكي از مغازه هاي ماهي فروشي مي رويم، شنيدن حرف هاي او و اطلاعاتي كه درباره خريد يك ماهي تازه مي دهد خالي از لطف نيست. .او كه نزديك به 30 سال است در اين مغازه به مردم ماهي تازه عرضه مي كند ،درباره تقاضای بالا در این ایام برای خرید ماهی تازه به خبرنگار كيهان می‌گوید :« خب ماهی به خاطر خاصیت‌هایی که دارد در تمام سال مشتری‌های خاص خودش را دارد اما  شب عید تقریبا بیشتر مردم دوست دارند به سنت قدیمی سبزی پلو با ماهی درست کنند و به همین دلیل ازدحام جمعیت برای خرید ماهی بیشتر می‌شود.اما خدا رو شکر به خاطر موقعیت جغرافیایی ما و دسترسی به دریا ما هیچ کمبودی برای عرضه ماهی نداریم.اما با اين وجود چون بيشتر مردم درست در چند شب آخر براي خريد ماهي مي ايند طبيعي است كه بعضي از انواع ماهي در همان شب هاي آخر زود‌تر از بقيه تمام شود.»
هر چند او گله‌ای ندارد اما به این واقعیت اعتراف می‌کند که از وقتی پای ماهی‌های وارداتی و آزاد به فروشگاه‌ها باز شده کمی مشتری‌های ثابت ماهی سفید ریزش کرده‌اند اما هنوز هم برای این روزها و مخصوصا شب عید بیشترین مشتری‌ها برای ماهی سفید هستند. او می‌گوید :« راه‌های مختلفی برای انتخاب یک ماهی خوب و تازه وجود دارد.مثلا رنگ چشم و تن ماهی ،سفت بودن بدن،نریختن پولک‌ها ،آبشش‌های قرمز یا صورتی و .... .بیشترین فروش ما برای شب عید ماهی سفید و قزل آلاست .ماهی سفید که به خاطر گوشت لذیذ و نرمش است اما ماهی قزل آلا به خاطر تیغ کم و قیمت مناسب‌تر مشتری‌های بیشتری دارد.اما ماهي هاي جنوب هم هميشه طرفداران خاص خودش را دارد مثل شوريده، حلوا و شير.در كل نمي شود گفت كه بيشترين ماهي مصرفي چه نوع ماهي است چون ذائقه‌ها متفاوت است اما شايد از روي سنت و عادت فروش ماهي سفيد هميشه از ديگر انواع ماهي كمي بيشتر است.»
با چرخ كوتاهي در بازار مي توان به خوبي فهميد كه قيمت ماهي‌ها در محل هاي مختلف متفاوت است كه مي تواند دلايل مختلفي داشته باشد مثل، درشتي ماهي يا كيفيت هاي مختلف ماهي هاي دريايي يا پرورشي. اما در مجموع مي‌توان گفت بطور ميانگين مي شود با اين قيمت‌ها ماهي تهيه كرد ؛ كپور پرورشي كيلويي از 10 هزار تا 15 هزار تومان، ماهي سفيد دريايي كيلويي از 17 هزار تا 28 هزار تومان، ماهي كفال كيلويي 18 تا 20 هزار توما ن،قزل آلاي پرورشي كيلويي  10 هزار تومان، قزل آلاي درجه يك رنگين كمان كيلويي 13 تا 16 هزار تومان ،فيله سالمون ( ماهي نروژي ) كيلويي 22 تا 29 هزار تومان ( بسته به كيفيت و درشتي فيله‌ها )، فيله تيلاپيا كيلويي 19 تا 26 هزار تومان .