کاسه‌اي زير نيم‌کاسه بيانيه است؟!(خبر ويژه)

قبل از انتشار متن توافق 1+5 و ايران در مورد مسائل هسته‌اي، کاخ سفيد متني منتشر کرد که در آن توافق مذکور را توضيح داده بود.

کد خبر: ۳۸۹

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۳۹۲ - ۱۰:۴۳

به گزارش «الف» در اين متن که با عنوان برگه اطلاعات (Fact sheet) منتشر شده، آمده بود که ايران و گروه 1+5 به مجموعه‌اي از درک‌هاي اوليه رسيدند که پيشرفت برنامه هسته‌اي ايران را متوقف مي‌کند و آن را از نظر جنبه‌هاي کليدي عقب مي‌راند. در نگاه اوليه و با توجه به متن جانبدارانه متن، به نظر مي‌رسد که متن منتشر شده کاخ سفيد صرفا تفسيري بر توافقي که در ژنو انجام شده، يا مثلا خلاصه‌سازي و شفاف کردن متن منتشر شده براي افکار عمومي است. اما نگاهي دقيق‌تر به متن منتشر شده کاخ سفيد نشان مي‌دهد که اين متن، «کمي بيشتر از يک تفسير» است و نشان‌دهنده جزئياتي است که در قالب تفسير نمي‌گنجد. مثلا در متن کاخ سفيد آمده است« گروه 1+5 متعهد شده است که 400 ميليون دلار به صورت کمک‌هاي تحصيلي دولتي از صندوق‌هاي ايراني محدودي مستقيما به موسسات آموزشي شناخته شده در کشورهاي ثالث انتقال يابد تا هزينه‌هاي تحصيلي دانشجويان ايراني تسويه شود.»
الف مي‌افزايد: اين را مقايسه کنيد با بخش متناظر در بيانيه رسمي؛ «پرداخت مستقيم شهريه به دانشگاه‌ها و دانشکده‌ها براي دانشجويان ايراني شاغل به تحصيل در خارج از کشور تا مبلغ توافق شده براي يک دوره شش‌ ماهه.»
به عبارت ديگر، در حاليکه متن رسمي بيانيه صرفا بر رقم«رقم توافق شده» تصريح مي‌کند اما متن کاخ سفيد مشخصا اين رقم را 400 ميليون دلار اعلام مي‌کند.
متن کاخ‌سفيد همچنين نشان‌دهنده اعداد و ارقام ديگري است. مثلا: «در مدتي که ايران به تعهداتش عمل مي‌کند، 2/4 ميليارد دلار از فروش‌هاي نفت اجازه پيدا مي‌کند به صورت اقساط به ايران انتقال يابد.» از اين‌گونه اعداد و ارقام، چه در زمينه مشوق‌هاي اقتصادي و چه در زمينه جزئيات تکنيکي موارد متعدد ديگري نيز در متن کاخ‌سفيد وجود دارد که برخي از آنها البته مشخصا از جنس تفسير است، اما بعضي ديگر نيز در قالب تفسير نمي‌گنجد و اشاره به يک توافق دارد. براي مثال مشخص است که اعدادي از جنس 400 ميليون دلار نمي‌تواند صرفا يک «تفسير» ساده باشد و در واقع اشاره به آن چيزي است که در متن رسمي، تحت عنوان «آنچه توافق شده» آمده است. به نظر مي‌رسد متن رسمي منتشر شده خلاصه شده يک متن توافق کامل‌تر با حذف جزئيات است.
در ادامه اين نوشته آمده است: انتظار مي‌رود اگر بقيه بندهاي توافق نيز همانند اين موارد اشاره به «آنچه توافق شده است» دارد، دولت محترم جزئيات آن توافق ديگر را اعلام و براي ارزيابي دقيق‌تر سياسي و اقتصادي کارشناسان از ابعاد توافقات انجام شده منتشر کند. «الف» معتقد است در نقطه تناقض ميان گفتار نمايندگان کشورمان و طرف غربي - مانند آنچه در مورد اختلاف‌نظر آقاي ظريف و جان کري در موضوع درج حق غني‌سازي در سند ژنو رخ داد - بدون هر گونه شک و شبهه‌اي بايد به نمايندگان ديپلماتيک کشورمان اعتماد و اتکاء کرد، اما شفاف‌سازي و توجيه افکار عمومي به رفع سوءتفاهم‌ها و شبهات ايجاد شده از سوي رسانه‌هاي غربي و صهيونيستي کمک مي‌کند. رسانه‌ها در اين عرصه نبايد تنها بمانند و يا در مواجهه با اسناد و مطالب جديد طرف غربي «رودست» بخورند. انتظار همراهي از رسانه‌ها جز با شفافيت ممکن نيست.