بانک مرکزی قطر:

تأثیر بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد جهان طولانی‌مدت است

کد خبر: ۳۳۴۰۱۷

تاریخ: ۲۱ تير ۱۴۰۵ - ۲۱:۳۱

بانک مرکزی قطر هشدار داد که مخازن نفت جهان روز به روز خالی‌تر می‌شود اما نه به دلیل کاهش تولید و نه افزایش مصرف؛ بلکه به این خاطر که کلید ورود و خروج نفت در یک گذرگاه باریک قفل مانده است.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ بانک مرکزی قطر در تازه‌ترین گزارش هفتگی خود هشدار داده است که آنچه در هفته‌های اخیر در تنگه هرمز گذشت، فقط یک بحران زودگذر نبوده، بلکه زخمی عمیق بر پیکره تأمین انرژی آسیا وارد کرده که حتی با امضای هر توافق سیاسی و پایان تنش میان واشنگتن و تهران، ماه‌ها زمان می‌برد تا التیام یابد.
بر اساس این گزارش، بسته شدن تنگه هرمز به عنوان شاهرگ حیاتی حمل‌ونقل انرژی، یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های عرضه در تاریخ صنعت نفت را رقم زد. نزدیک به یک پنجم از کل نفت و گاز مایع جهان در این تنگه گرفتار شد. قیمت نفت برنت در روزهای اوج تنش تا مرز ۱۱۸ دلار برای هر بشکه بالا رفت اما با نشانه‌های آتش‌بس، قیمت‌ها به کمتر از ۸۰ دلار در نیمه خرداد سقوط کرد. با این حال، مخازن نفتی کشورهای مصرف‌کننده روز به روز خالی‌تر می‌شود و این خطر، دوباره قیمت‌ها را افزایش خواهد داد.
آسیا بیش از هر منطقه دیگری از این بحران آسیب دیده، چرا که 80 درصد از نفت خام و 90 درصد از گاز طبیعی مایع وارداتی این قاره از تنگه هرمز عبور می‌کند. با بسته شدن این مسیر، کشورهای آسیایی به اقدامات اضطراری روی آوردند؛ از جمله چهار روزه کردن هفته کاری، بازگشت به نیروگاه‌های زغال‌سنگ و برداشت از ذخایر استراتژیک نفت.
بانک مرکزی قطر، کشورهای آسیایی را به دو دسته تقسیم کرده است؛ ژاپن و کره جنوبی با ذخایر نفتی معادل 30 هفته، وضعیت بهتری دارند. چین نیز با استفاده از مسیرهای جایگزین و اتکا به زغال‌سنگ داخلی، خود را تا حدی از گردنه نجات داده است؛ اما در سوی مقابل، هند، ویتنام، سنگاپور، بنگلادش، پاکستان و سریلانکا با ذخایر نفتی تنها بین 30 تا 90 روز، در وضعیت بسیار شکننده‌ای قرار دارند.
این کشورها علاوه‌ بر ذخایر ناچیز نفت، با محدودیت شدید ذخایر ارزی و کسری بودجه مواجه هستند که هرگونه افزایش قیمت را برای آنها غیرقابل مهار می‌کند.
بحران اقتصادی جهانی در پیش است
این گزارش سه کانال انتقال شوک انرژی به اقتصاد آسیا را هم تشریح کرده است؛ نخست، افزایش قیمت سوخت و حمل‌ونقل که قیمت تمام کالاها را بالا می‌برد. دوم، اختلال در زنجیره تأمین پتروشیمی و کودهای شیمیایی است که به افزایش قیمت مواد غذایی منجر می‌شود. سوم هم افزایش هزینه واردات نفت و خروج سرمایه است که باعث سقوط ارزش پول‌های محلی و تشدید تورم وارداتی می‌گردد.
بانک مرکزی قطر پیش‌بینی کرده است که متوسط نرخ تورم در آسیا در سال جاری میلادی به پنج و دو دهم درصد برسد، در حالی که سال گذشته این رقم سه درصد بود. این جهش دو درصدی به معنای به هم ریختن برنامه‌های اقتصادی، کاهش قدرت خرید مردم و عمیق‌تر شدن فاصله طبقاتی است.
در پایان این گزارش تأکید شده که با وجود نشانه‌های کاهش تنش، نباید به بازگشت سریع شرایط عادی امید بست. میادین نفتی تعطیل شده باید دوباره راه بیفتند، بیمه‌ها و شرکت‌های کشتیرانی باید اعتماد خود را بازیابند، تجهیزات لجستیکی باید مرتب شوند و انبارهای خالی نفت باید پر شوند. همه این موارد هم‌ زمانبر است و انتظار می‌رود که تا اوایل سال آینده میلادی، شرایط به روزهای پیش از بحران برنگردد. بنابراین آنچه امروز در بازارهای آسیایی می‌گذرد، فقط یک تلاطم زودگذر نیست، بلکه تغییری اساسی در معادلات انرژی و اقتصاد این قاره است که حداقل تا بهار سال آینده، سایه سنگین خود را بر زندگی مردم و کسب و کارها حفظ خواهد کرد.
گفتنی است، پیش‌بینی تاثیرات منفی بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی تا بهار آینده، به شرط حصول توافق است اما اگر حملات آمریکا ادامه یابد و تنگه هرمز بسته بماند؛ زمان بحران تا چند سال افزایش خواهد یافت. البته این بحران صرفاً برای آسیا نیست. اروپا در آستانه نابودی قرار می‌گیرد و همان‌گونه که ترامپ اعتراف کرد؛ کاهش ذخایر سوخت، می‌تواند آمریکا را به یک تیمارستان بزرگ تبدیل کند.