اندیشه‌های اقتصادی رهبر شهید نقشه راه امروز و فردای کشور

کد خبر: ۳۳۳۸۴۶

تاریخ: ۱۷ تير ۱۴۰۵ - ۲۱:۴۱

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با اشاره به تأکید همیشگی رهبر شهید انقلاب بر تولید، بر ضرورت بازخوانی اندیشه‌های اقتصادی ایشان تأکید کرد.
سیدطه حسین مدنی در گفت‌و‌گو با ایرنا به بازخوانی منظومه فکری رهبر شهید انقلاب در حوزه‌های اقتصادی پرداخت و اظهار داشت: بازخوانی دیدگاه‌های رهبر شهید انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که از منظر ایشان، رشد تولید، مهار تورم و پیشرفت اقتصادی کشور بدون مشارکت واقعی مردم و هدایت هدفمند سرمایه‌ها به سمت بخش‌های مولد امکان‌پذیر نخواهد بود. از همین رو، استفاده از ابزارهای نوین تأمین مالی و ایجاد مسیرهای مطمئن برای ورود سرمایه‌های خرد به پروژه‌های ملی و تولیدی، می‌تواند گامی مؤثر در تحقق این اهداف باشد.
وی ادامه داد: توجه خاص و کلی ایشان به موضوع اقتصاد را می‌توان در نام‌گذاری سال‌های اخیر مشاهده کرد؛ ایشان علاوه‌بر تأکید کلی به موضوع اقتصاد، در مسائل جزئی هم فرمایشات مهمی داشتند که توجه به آنها می‌تواند برای کشور راهگشا باشد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: ضرورت مشارکت مردم در اقتصاد یکی از موضوعاتی است که همواره در بیانات رهبر شهید انقلاب برجسته بود. ایشان در همین چارچوب به طور مستقیم به مشارکت مردم و ضرورت هدایت نقدینگی به سمت تولید، تسهیل و رفع موانع سرمایه‌گذاری مردم، معرفی محل مناسب سرمایه‌گذاری از منظر سودآوری برای مردم و سودمندی برای اقتصاد کشور و جلوگیری از سرازیر شدن سرمایه‌ها به بخش‌های غیرمولد اشاره داشتند.
مدنی ادامه داد: به عنوان نمونه، ایشان در ۲۴ تیر ۱۳۹۷ از دولت خواستند تا برای مسئله نقدینگی، یک کارگروه «دانا، حسّاس، پُرکار، خطرپذیر و شجاع» تشکیل دهد تا با کار شبانه‌روزی برای مسئله بانک‌ها و نقدینگی با «یک برنامه‌ کاری روشن» چاره‌اندیشی کند و «بلافاصله مشغول عمل بشوند.»
وی افزود: ایشان شهریور ماه همان سال با تأکید بر امکان مدیریت نقدینگی با کار جهادی، اعلام کردند که «اینکه ما این‌جوری فرض کنیم که «نه، کاری‌اش نمی‌شود کرد نقدینگی را»، نه، این‌جوری نیست؛ نقدینگی را می‌شود کنترل کرد، می‌شود مدیریّت کرد؛ البتّه احتیاج دارد به یک مجموعه‌ تمام‌وقت فعّال؛ یک مجموعه‌ تمام‌وقت... یک مجموعه‌ فعّال شبانه‌روزی از عناصری که اهل کار جهادی باشند، یعنی واقعاً بخواهند کار بکنند، شب و روز نشناسند، اهل ابتکار و مانند اینها هم باشند، دنبال این قضیّه بگذارید و بگویید نقدینگی را مدیریّت کنند.»
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: ایشان
۲۴ تیر ۱۳۹۷ درباره اهمیت مدیریت نقدینگی عنوان کردند که «نگذاریم که این نقدینگی سرازیر بشود به طرف ارز و به طرف طلا و به طرف مسکن و به طرف کالاها، که خب تبعاً به هرجا که این نقدینگی رو کند و هجوم بیاورد، پدر آن منطقه درمی‌آید...» شهریور ۱۳۹۹ هم به این موضوع اشاره و اعلام کردند که «نقدینگی زیاد، این نقدینگی که امروز وجود دارد، خطر بزرگی است، این را اقتصاددان‌ها بهتر از ما می‌دانند که این، هر طرف رو کند ویرانگر است؛ خب می‌آید یک‌وقت طرف سکّه، می‌آید طرف ارز -[مثل] همینی ‌که اتّفاق می‌افتد و شما می‌بینید- یک‌وقت می‌رود طرف مسکن یک‌جور دیگر می‌شود. نباید بگذارید، باید این مدیریّت بشود؛ یعنی رها نمی‌شود گذاشت نقدینگی را. نمی‌شود گفت که حالا این اضافه شده و هیچ کاری‌اش نمی‌شود کرد؛ نه نخیر، این را می‌شود کنترل کرد،‌ می‌شود مهار کرد و این باید مهار بشود.» «نقدینگی موجود را به سمت تولید هدایت کنیم.»
تأکید رهبر شهید انقلاب بر سرمایه‌گذاری مردمی
مدنی اظهار کرد: موضوع دیگری که در ارتباط با موضوع اقتصاد و مشارکت مردم با سرمایه‌های خرد در امور اقتصادی در اندیشه‌ها و بیانات رهبر شهید انقلاب به چشم می‌خورد؛ موضوع تسهیل و رفع موانع سرمایه‌گذاری مردم است. به عنوان نمونه، ایشان در پیام نوروزی سال ۱۴۰۴، فرمودند که «یکی از مسائل مهمّ اقتصاد در کشور سرمایه‌گذاری‌های تولیدی است. تولید آن وقتی جهش پیدا می‌کند که سرمایه‌گذاری انجام بگیرد. البتّه سرمایه‌گذاری عمدتاً از سوی مردم باید انجام بگیرد - و دولت شیوه‌های مختلفش را برنامه‌ریزی کند - لکن در آن جایی که مردم یا انگیزه‌ای ندارند یا توانایی سرمایه‌گذاری ندارند، دولت هم می‌تواند در این میدان وارد بشود؛ نه به عنوان رقابت با مردم، بلکه به عنوان جایگزین مردم؛ آنجایی که مردم نمی‌آیند، دولت وارد میدان بشود و سرمایه‌گذاری کند...بایستی حتماً هم دولت و هم مردم با عزم و انگیزه‌ فراوان، سرمایه‌گذاری برای تولید را جدّی بگیرند و دنبال کنند. کار دولت، فراهم کردن زمینه‌ها است، برداشتن موانع تولید است؛ کار مردم هم این است که سرمایه‌های خُرد و سرمایه‌های بزرگ خود را بتوانند در راه تولید به کار ببرند.»
بدون مشارکت مردم، موتور اقتصاد حرکت نمی‌کند
او افزود: ایشان در اردیبهشت ۱۳۹۹ در ارتباط تصویری که با مجموعه‌های تولیدی کشور داشتند، عنوان کردند که «بدون مشارکت مردم هیچ دولتی نخواهد توانست اقتصاد کشور را سامان بدهد و موتور اقتصاد را [راه بیندازد]. بنابراین یکی از مسائل مهمّ ما باید این باشد که استعدادهای مردم، ابتکارهای مردم، ظرفیّت‌های گوناگون مردم را وارد میدان اقتصاد کشور بکنیم.»
وی اضافه کرد: ایشان در ابتدای سال ۱۴۰۲ هم یکی از اشکالات مهم کشور را فکر نکردن روی راه‌های مشارکت مردم دانستند و گفتند: «به مسئولین محترم، به صاحب‌نظران اقتصادی، به کسانی که علاقه‌مند به سرنوشت کشورند توصیه می‌کنم بنشینند راه‌های مشارکت عموم مردم در مسائل اقتصادی را پیدا کنند. هر جا مردم وارد شده‌اند ما پیشرفت کرده‌ایم. در دفاع مقدّس مردم وارد شدند، ما پیروز شدیم؛ در مسائل سیاسی کشور مردم هر جا وارد شدند ما پیروز شدیم؛ در مسائل اقتصادی هم همین جور است؛ [اگر] مردم وارد بشوند، آحاد مردم وارد بشوند، ما پیروز خواهیم شد، موفّق خواهیم شد؛ منتها مردم چه جور وارد بشوند؟ باید نقشه‌ ورود مردم در حوزه‌ اقتصادی را به مردم نشان داد. من البتّه در سال‌های گذشته بر روی [ایجاد] شرکت‌های کوچک و کمک به شرکت‌های کوچک تکیه کرده‌ام، توصیه کرده‌ام؛ تجربه‌های ناموفّقی هم در این مورد وجود داشت؛ کارهایی انجام گرفت که کارهای کامل و سنجیده‌ای نبود؛ باید از این قبیل کارها انجام بگیرد.»
مردم چگونه و کجا باید مشارکت کنند؟
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: رهبر شهید انقلاب ۱۵ فروردین ۱۴۰۲ در دیدار با مسئولان نظام مجدداً فراهم کردن زمینه مشارکت مردم در امور اقتصادی را مورد تأکید قرار دادند و فرمودند: «آن چیزی که قطعاً رشد تولید را به وجود می‌آورد، حضور مردم در تولید است؛ در بخش‌های مختلف، و از تولیدات اندک و کوچک تا تولیدات بزرگ به وسیله‌ مردم [انجام شود]. خود همین رشد تولید، تأثیر می‌گذارد در مهار تورّم؛ ‌یعنی روی آن هم اثر می‌گذارد. خب، با حرف و شعار نمی‌شود؛ صِرف اینکه ما حرفش را بزنیم که «مردم! بیایید شرکت کنید»، کسی [نمی‌آید]، اصلاً این حرف معنی ندارد؛ محصَّلی ندارد که به مردم بگوییم بیایید شرکت کنید. چه‌جوری شرکت کنند؟ کجا شرکت کنند؟ باید زمینه‌ی مشارکت فراهم بشود.
مدنی اظهار کرد: در این بیانات رهبر شهید انقلاب، ضمن اینکه نکات مهمی درباره مشارکت مردم در امور اقتصادی وجود دارد؛ بر ضرورت آموزش شیوه‌های این مشارکت و فراهم کردن شرایط نیز تأکید شده است.
وی افزود: در این ارتباط، ایشان همچنین اردیبهشت سال ۱۴۰۳ در دیدار کارگران در این خصوص گفتند که «مسئله‌ مشارکت مردم در تولید [مهم] است که خب ما گفتیم «جهش تولید با مشارکت مردم». «مشارکت مردم» چه جوری [حاصل] می‌شود؟ این سؤال است دیگر. حالا یک نفری فرض کنید که مایل است در جهش تولید شرکت کند؛ چه جوری شرکت کند؟ چه کسی باید به او یاد بدهد؟ حرف من این است. یکی از وظایف مهمّ مسئولین این است که بنشینند زمینه‌های حضور مردم و مشارکت مردم در تولید را، در کار تولیدی را تبیین کنند و زمینه‌ها را آماده کنند. حالا مثلاً یکی‌اش تعاون است - ایجاد شرکت‌های تعاونی تولید - یکی‌اش کمک به کارهای خانگی است؛ یکی کمک به کارهای دستی است؛ یکی کمک به ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان است.»
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند ادامه داد: ایشان در همان دیدار به دولت توصیه کردند تا از دیدگاه افراد خارج از دولت استفاده کند و فرمودند که «دولت می‌تواند از صاحب‌نظران اقتصادی که در دولت بحمدالله هستند و در خارج دولت هم هستند، استفاده کند؛ اینها می‌توانند راه‌های فراوان دیگری را ارائه بدهند که [موجب] مشارکت مردم باشد؛ مشارکت در زمینه‌ی مسائل صنعتی، مسائل خانگی، صنایع دستی، مسئله‌ کشاورزی، مسئله‌ دامداری؛ در همه‌ اینها مردم می‌توانند مشارکت کنند؛ راهش باید به مردم نشان داده بشود، زمینه‌ مشارکت مردم فراهم بشود، بحث مشارکت مردم آسان‌سازی بشود.»
مدنی تصریح کرد: موضوع معرفی محل مناسب سرمایه‌گذاری از منظر سودآوری برای مردم و سودمندی برای اقتصاد کشور در اندیشه رهبر شهید انقلاب در سال‌های دورتر هم مطرح شده بود. ایشان در مرداد ۱۳۹۰ عنوان کردند که «معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری کشور به بخش خصوصی را بایستی جدی بگیریم. یعنی بایستی فعالان بخش خصوصی بدانند فرصت‌های سرمایه‌گذاری کجاهاست، کدام‌هاست؛ همه مطلع باشند، استفاده‌های ویژه‌خوارانه نشود. محصور بودن اطلاعات، محدود بودن اطلاعات به بعضی از افراد، دون بعضی، موجب ویژه‌خواری‌های عجیبی می‌شود...اطلاعات باید عمومی بشود. باید شفاف‌سازی اطلاعات صورت بگیرد.»
مردم نیروگاه بسازند
وی گفت: رهبر شهید انقلاب در بیانات شهریور سال ۱۳۹۷ مصادیقی از سرمایه‌گذاری مولد برای هدایت مردم را هم ذکر کرده بودند. ایشان در این خصوص اعلام کرده بودند که «ما به قولی چهارصد هزار میلیارد تومان، به قولی ششصد هزار میلیارد تومان، پروژه‌ نیمه‌تمام داریم؛ خب جاذبه درست کنید برای بخش خصوصی که این نقدینگی به این طرف هدایت بشود؛ می‌شود این کارها را کرد؛ امتیاز بدهید، جاذبه درست کنید. ما برای فروش نفتمان یک مواردی اتّفاق افتاده که برای اینکه بتوانیم کار را پیش ببریم یک مسامحه‌ای در قیمت کرده‌ایم، مثلاً فرض کنید که یک تخفیفی به یکی دادیم؛ خب این کار را در داخل انجام بدهیم؛ بخش خصوصی را وادار کنیم، کارهای مهمّی می‌شود انجام داد. آن روز به‌نظرم در همین جلسه‌ دولت بود که گفتم، فرض بفرمایید که همین الان این نیروگاه‌های 30 مگاواتی را که گفتند روسیه می‌سازد - بنده خیال می‌کردم کمتر از 100 مگاواتی نداریم؛ معلوم شد نه، 50 مگاواتی و 30 مگاواتی [هم] داریم- خیلی خب، اینها قیمتش هم نباید خیلی بالا باشد، این درآمدزاست؛ بخش خصوصی را تشویق کنید، تحریص کنید بروند از اینها 10 تا، 20 تا، بگیرند بیاورند و جاهای مختلف نصب بکنند؛ هم انرژی است، هم جذب نقدینگی است، هم آب‌شیرین‌کن است و فواید فراوانی از این قبیل دارد.»