دبیر انجمن کشتیرانی ایران تأکید کرد

پایان انحصار امارات در تجارت خارجی ایران راهبرد اساسی برای افزایش امنیت اقتصادی کشور

کد خبر: ۳۳۳۷۴۸

تاریخ: ۱۳ تير ۱۴۰۵ - ۲۱:۱۰

دبیر انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران تصریح کرد: راهبرد آینده تجارت خارجی ایران، پایان دادن به انحصار امارات در تجارت منطقه‌ای ایران است؛ راهبردی که می‌تواند امنیت اقتصادی کشور را در سال‌های آینده افزایش دهد.
مسعود پل‌مه در گفت‌و‌گو با خبرگزاری فارس با اشاره به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، گفت: پس از حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، فعالیت‌های حمل‌ونقل دریایی در خلیج‌فارس، دریای عمان و آب‌های آزاد با اختلالات جدی مواجه شد.
او افزود: در مرحله نخست، هزینه‌های جنگی و بیمه‌های ویژه موسوم به «ریسک جنگ» به کشتی‌ها تحمیل شد که به شکل قابل توجهی کرایه حمل دریایی را افزایش داد. بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی بین‌المللی نیز برای کاهش ریسک، کالاهایی را که مقصد نهائی آن‌ها ایران یا کشورهای جنوبی خلیج‌فارس بود، در بنادر امن و واسطه تخلیه کردند.
دبیر انجمن کشتیرانی ایران اضافه کرد: در ادامه و با تشدید تنش‌ها، شرایط به سمت محدود شدن عبور و مرور در تنگه هرمز حرکت کرد و در نهایت آمریکا با استقرار در تقاطع دریای عمان و اقیانوس هند، نوعی خط حائل و محاصره دریایی ایجاد کرد که عملاً بخش عمده‌ای از فعالیت‌های دریایی منطقه را مختل کرد. در واقع فعالان حوزه حمل‌ونقل دریایی در آن مقطع با شرایطی بی‌سابقه مواجه شدند؛ شرایطی که نه تنها هزینه‌ها را افزایش داد، بلکه برنامه‌ریزی‌های لجستیکی و زنجیره تأمین را نیز تحت تأثیر قرار داد.
پل‌مه در پاسخ به اینکه آیا شرایط به حالت عادی بازگشته است، گفت: بازگشت فعالیت‌ها آغاز شده اما هنوز فاصله زیادی تا شرایط پیش از جنگ وجود دارد. فعالان اقتصادی و شرکت‌های حمل‌ونقل نیازمند اعتماد و اطمینان هستند. طبیعی است که پس از وقوع جنگ و اعمال محدودیت‌های گسترده، صاحبان کالا و شرکت‌های کشتیرانی با احتیاط بیشتری تصمیم‌گیری کنند.
او در پاسخ به اینکه آیا کشتی‌هایی که پس از رفع محدودیت‌ها به ایران بازگشتند، عمدتاً از امارات می‌آمدند؟ توضیح داد: خیر! همه کشتی‌ها الزاماً از امارات نمی‌آمدند. فعالیت لجستیکی ایران در منطقه محدود به یک کشور نیست و شرکای متعددی در این حوزه وجود دارد. کشتی‌ها از کشورهای جنوبی خلیج‌فارس مانند امارات، قطر و عمان و همچنین از کشورهایی مانند هند، پاکستان و سایر مقاصد بین‌المللی و منطقه‌ای به سمت ایران تردد می‌کنند. البته امارات همچنان سهم بسیار بزرگی در این میان دارد که دلایل آن بیشتر به ساختار و جایگاه لجستیکی این کشور بازمی‌گردد.
درسی که باید گرفت
دبیر انجمن کشتیرانی ایران در پاسخ به اینکه چرا ایران نتوانست در دوران جنگ از مسیرهایی مانند گوادر پاکستان یا ام‌القصر عراق برای دور زدن محدودیت‌ها استفاده بهتری بکند؟ گفت: باید توجه داشت که مسئله صرفاً رسیدن کشتی به یک بندر واسطه نبود، بلکه موضوع اصلی محاصره دریایی مسیر تردد کشتی‌ها و محموله‌هایی بود که مقصد نهائی آن‌ها ایران محسوب می‌شد. به عبارت دیگر اگر مشخص می‌شد کالایی در نهایت قرار است وارد ایران شود، صرف‌نظر از اینکه مقصد اولیه آن عراق، پاکستان یا هر بندر دیگری باشد، همچنان با محدودیت مواجه می‌شد.
پل‌مه ادامه داد: از سوی دیگر، بندر گوادر خود در محدوده‌ای قرار داشت که تحت تأثیر مستقیم محاصره دریایی بود و پاکستان نیز به دلیل ایفای نقش میانجی در مذاکرات، تمایلی به ورود به موضوع و اتخاذ موضع جانبدارانه نداشت. بنابراین استفاده از این مسیرها در عمل آن‌گونه که در نگاه اول به نظر می‌رسد امکان‌پذیر نبود.
او درباره اینکه بازگشت بازرگانان ایرانی به سمت امارات با توجه به سابقه این کشور در مشارکت با آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران، نگران‌کننده نیست؟ تصریح کرد: اتفاقاً یکی از مهم‌ترین درس‌های جنگ اخیر این بود که ایران نباید تمام ظرفیت تجاری خود را بر یک مسیر یا یک کشور متمرکز کند. وابستگی بیش از حد به هر مسیر تجاری، اقتصاد کشور را در برابر بحران‌ها و تحولات سیاسی آسیب‌پذیر می‌کند.
راهکار برای وابسته نبودن به امارات چیست؟
دبیر انجمن کشتیرانی ایران افزود: راه‌حل، تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری و توزیع هوشمندانه کالاها میان کشورهای مختلف منطقه است. برای مثال، کالاهایی مانند برنج که مبدأ اصلی آن‌ها پاکستان است نباید الزاماً از امارات وارد ایران شود. همچنین کالاهایی که از هند تأمین می‌شوند نیز می‌توانند از مسیرهای مستقیم‌تری به کشور وارد شود. به همین ترتیب می‌توان برای بخشی از کالاها از ظرفیت عمان، عراق و حتی سایر همسایگان منطقه استفاده کرد تا تجارت خارجی ایران از وابستگی به یک مسیر خارج شود.
پل‌مه درباره چگونگی اجرای این راهکار گفت: بخش مهمی از این مسئله به سیاست‌های دولت و نظام ثبت سفارش بازمی‌گردد. کالایی که در پاکستان یا هند تولید می‌شود؛ منطقی است که ثبت سفارش آن نیز از مبداء همان کشور انجام شود و نیازی به عبور از امارات وجود نداشته باشد. اجرای چنین سیاستی به مرور زمان موجب تقویت روابط تجاری مستقیم با کشورهای مبدأ و کاهش نقش واسطه‌ها خواهد شد.
او تصریح کرد: امارات همچنان مهم‌ترین ‌هاب لجستیکی منطقه است و نادیده گرفتن این واقعیت امکان‌پذیر نیست اما این به معنای وابستگی کامل به این کشور هم نیست. تجربه جنگ اخیر نشان داد که اقتصاد ایران برای افزایش تاب‌آوری و امنیت تجاری خود نیازمند تنوع‌بخشی به مسیرها، شرکای تجاری و بنادر واسط است.
دبیر انجمن کشتیرانی ایران افزود: ایران باید ظرفیت‌های کشورهای دیگری مانند عمان، پاکستان، عراق و سایر همسایگان را نیز فعال کند تا در صورت بروز بحران یا محدودیت، تجارت کشور دچار انسداد و توقف نشود.
پل‌مه ادامه داد: در واقع راهبرد آینده تجارت خارجی ایران، پایان دادن به انحصار امارات در تجارت منطقه‌ای ایران است؛ راهبردی که می‌تواند امنیت اقتصادی کشور را در سال‌های آینده افزایش دهد.
او افزود: تجربه جنگ اخیر نشان داد که وابستگی بیش از حد به یک مسیر یا یک ‌هاب تجاری، می‌تواند اقتصاد کشور را در شرایط بحران با شوک‌های سنگین مواجه کند. تکیه انحصاری بر مسیر امارات، امنیت تجاری کشور را کاهش می‌دهد.