سوریه در انفجار و خون

کد خبر: ۳۳۳۶۶۱

تاریخ: ۱۲ تير ۱۴۰۵ - ۲۰:۲۷

سرویس خارجی-
طی روزهای گذشته، سوریه درگیر خشونت‌های نظامی، انفجارهای تروریستی و کشتار مردم بی‌دفاع بود، اتفاقاتی که پس از رفتن بشار اسد به امری عادی در این کشور تبدیل شده است.
پس از فتنه‌انگیزی‌های پیچیده غرب، رژیم صهیونیست، ترکیه و برخی مرتجعین عرب در سوریه، گروه‌های افراطی، با سابقه تروریستیِ معلوم، به رهبری احمد الشرع معروف به جولانی، با شتابی غیرمنتظره بر دمشق و بخش‌های عمده این کشور مسلط شدند. این نیروها که ریشه در شبکه‌های القاعده‌ای و فعالیت‌های مسلحانه گذشته داشتند، با بهره‌گیری از خلأ قدرت، شکاف‌های قومی و مذهبی، و حمایت‌های  اطلاعاتی و لجستیکی پنهان و آشکار، دمشق را اشغال کردند. آن‌چه به عنوان «انقلاب» یا «آزادی» تبلیغ می‌شد، در عمل به سلطه یک جریان بدسابقه تندرو و دیوانه انجامید که سابقه‌اش پُر از عملیات انتحاری، سرکوب اقلیت‌ها و ایجاد ناامنی و کشتار بود. جولانی و هم‌پیمانانش، با تغییر ظاهر و شعارهای میانه‌رو و حمایت‌های خاص انگلیس برای فریب افکار عمومی، توانستند بر خرابه‌های سوریه چنگ بیندازند و ساختارهای امنیتی و اداری را تحت نفوذ خود درآورند.
غرب که سال‌ها این گروه‌ها را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داده بود و بارها بر خطر رادیکالیسم آنها تأکید کرده، در عمل فرش قرمز را برای ورودشان پهن کرد. تغییر لحن رسانه‌های غربی، دیدارهای دیپلماتیک سریع، وعده‌های کمک و به رسمیت شناختن باعجله، نشان از محاسبات ژئوپلیتیک و اولویت‌های کوتاه‌مدت داشت که بر واقعیت‌های میدانی غلبه کرد. نتیجه این رویکرد، ورود سوریه به دور جدیدی از هرج‌‎و‌مرج فراگیر بود: انفجارهای پی‌درپی در مراکز شهری، درگیری‌های خونین در استان‌هایی مانند سویداء، فعال‌شدن دوباره نیروهای گریز از مرکز در میان کردها، دروزها و اقلیت‌های دیگر، و تشدید تنش‌های فرقه‌ای که کشور را به سمت تجزیه و ناامنی دائمی سوق می‌دهد. آن‌چه قرار بود «ثبات پس از اسد» باشد، به سرعت به صحنه‌ای از بی‌قانونی گسترده، انتقام‌گیری‌های خونین و تضعیف بیشتر وحدت ملی تبدیل شد و سوریه را در موقعیت آسیب‌پذیرتری نسبت به گذشته قرار داد. مهم این بود که رژیم صهیونیستی، ترکیه و آمریکا بر نقاط استراتژیک این کشور مسلط شوند که شده بودند.
درگیری در سویداء
در همین جو مسموم، به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از الجزیره،‌ یک منبع وابسته به رژیم جولانی در سوریه، دیروز، اعلام کرد که درگیری‌های خونینی در اطراف منطقه «تل حدید» در استان السویداء در جنوب این کشور پس از حمله افراد مسلح به مراکز امنیت داخلی رخ داد. منبع مذکور ضمن اعلام این خبر افزود که در درگیری بین نیروهای امنیتی وابسته به رژیم حاکم بر سوریه و افراد مسلح، دو نفر از مهاجمان کشته و ۱۶ نفر زخمی شدند. گفتنی است، رژیم آپارتاید اسرائیل هم در این میان خود را حامی دروزی‌ها معرفی می‌کند. البته دیروز، همزمان با همین اوضاع آشفته، رژیم صهیونیستی جنوب سوریه را نیز بمباران کرد.
انفجار در دمشق
تشدید تنش‌ها در منطقه السویداء سوریه در شرایطی است که روز پیش از آن هم وزارت بهداشت این کشور از افزایش شمار کشته‌شدگان انفجار در کافه‌ای واقع در منطقه «الحجاز» دمشق به ۹ نفر و شمار زخمی‌ها به ۲۰ نفر خبر داده بود. وزارت کشور سوریه با اشاره به وقوع این حادثه بر اثر انفجار یک بمب دست‌ساز در یک کافه در نزدیک قصر العدلی، از اعزام فوری نیروهای امنیتی و تیم‌های امدادی به محل حادثه برای انتقال مجروحان و ایمن‌سازی اطراف منطقه انفجار خبر داده بود. تاکنون هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این اقدام تروریستی را بر عهده نگرفته است. وزارت دفاع این کشور اعلام کرده بود که انفجار همزمان با عملیات یکی از گروه‌های ارتش برای خنثی‌سازی یک بمب رخ داده است.
گفتنی است، در کشاکش پیچیده قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، آینده سوریه در هاله‌ای از ابهام و خطر فرو رفته است. رژیم جولانی با ریشه‌های تروریستی عمیق، اکنون در مقام حاکم بر دمشق، میان فشارهای داخلی از یک‌سو و مداخلات خارجی از سوی دیگر گرفتار آمده است. ترکیه به عنوان حامی اصلی این جریان، با نفوذ نظامی در شمال سوریه، حمایت لجستیکی پیشین از  گروه تروریستی «هیئت تحریرالشام» و تلاش برای یکپارچه‌سازی تحت نفوذ خود، به دنبال تأمین منافع امنیتی‌اش در برابر کردها و جلوگیری از موج پناهندگان است. در مقابل، رژیم آپارتاید اسرائیل با صدها حمله هوایی پس از سقوط دمشق، اشغال بخش‌هایی از جنوب و ارتفاعات نزدیک جولان، و هدف قرار دادن تأسیسات نظامی سوریه، عملاً سیاست تضعیف هرگونه تهدید بالقوه را پیگیری می‌کند و این اقدامات را با نگرانی از نفوذ «افراطیون» توجیه می‌کند. آمریکا اما با محاسبات متفاوتی وارد میدان شده؛ هرچند تحت دولت ترامپ تحریم‌های گسترده را کاهش داد، دیدارهایی ترتیب داد و در برخی موارد از ثبات تحت حاکمیت جدید حمایت مشروط کرد، اما حضور نظامی محدود در شرق، تعهد به امنیت اسرائیل و اختلافات با ترکیه بر سر کردها، منافع واشنگتن را اغلب در تعارض با محور آنکارا-دمشق قرار می‌دهد. این بازی چندجانبه، سوریه را به صحنه‌ای برای رقابت‌های نیابتی تبدیل کرده که خطر تجزیه، درگیری‌های فرقه‌ای و هرج‌ومرج پایدار را تقویت می‌کند.
در این دورنمای تاریک، مردم سوریه بیش از هر زمان دیگری به‌مثابه قربانی کشمکش‌های خارجی و ناتوانی داخلی نمایان است. نیروهای گریز از مرکز در مناطق دروزی‌نشین سویداء، کردستان سوریه و نواحی ساحلی علوی همچنان فعال‌اند و هرگونه تلاش برای تحمیل حاکمیت مرکزی را با مقاومت مواجه می‌کنند. ترکیه با تکیه بر نفوذ خود بر جولانی به دنبال مهار این گریزها از مسیر آنکارا است، اسرائیل با عملیات نظامی و حمایت انتخابی از اقلیت‌ها (مانند دروزها) عملاً به دنبال ایجاد مناطق حائل و تضعیف دمشق است، و آمریکا، با سیاست «ثبات مشروط»، گاهی حامی و گاهی مانع این روندها می‌شود. نتیجه این تقابل، تداوم ناامنی، انفجارهای پراکنده، درگیری‌های محلی و کندی بازسازی اقتصادی است که میلیون‌ها سوری را در ناامیدی قرار داده است. بدون توافق واقعی میان بازیگران و تمرکز بر وحدت درونی به جای رقابت خارجی، سوریه همچنان در باتلاق هرج‌ومرج و وابستگی دست‌وپا خواهد زد و چشم‌انداز صلح پایدار و حاکمیت ملی واقعی، دورتر از همیشه خواهد ماند.