چین 40 نهاد ژاپنی را طی یک روز تحریم کرد

کد خبر: ۳۳۳۶۵۸

تاریخ: ۱۰ تير ۱۴۰۵ - ۲۱:۳۴

سرويس خارجي-
دولت پکن در ادامه تشدید تنش‌ها با توکیو، طی فقط ۲۴ ساعت ۴۰ نهاد ژاپنی را به اتهام فعالیت در زمینه‌های نظامی‌ مورد تحریم و کنترل نظارت صادراتی خود قرار داد.
تنش‌های اخیر میان چین و ژاپن ریشه در رقابت‌های عمیق استراتژیک، تاریخی و امنیتی در منطقه شرق آسیا دارد. دو کشور همسایه از دهه‌ها پیش بر سر مسئله جزایر مورد مناقشه سنکاکو/دیائویو در دریای شرق چین، ادعاهای ارضی، و به‌ویژه وضعیت تایوان اختلاف‌نظر جدی داشته‌اند. ژاپن که متحد نزدیک آمریکا است، در سال‌های اخیر با افزایش قدرت نظامی و اقتصادی چین، نگرانی‌های امنیتی خود را بیشتر ابراز کرده و در چارچوب سیاست‌های دفاعی‌اش، همکاری‌های امنیتی با شرکای منطقه‌ای را گسترش داده است. از سوی دیگر، چین هرگونه دخالت خارجی یا حمایت از تایوان را نقض اصول «چین واحد» و تهدیدی مستقیم برای حاکمیت و امنیت ملی خود می‌داند. این تضادهای ساختاری، که با رقابت بر سر نفوذ منطقه‌ای و کنترل منابع دریایی همراه است، زمینه را برای تشدید تنش‌ها فراهم کرده است.
نقطه عطف اصلی در موج جدید تنش‌ها، اظهارات نخست‌وزیر ژاپن، سانائه تاکائیچی، در نوامبر ۲۰۲۵ (آبان ۱۴۰۴) بود که یک درگیری احتمالی نظامی چین بر سر تایوان را «تهدیدی برای بقای ژاپن» توصیف کرد. این موضع‌گیری، که از دیدگاه پکن عبور از خطوط قرمز محسوب می‌شد، واکنش شدید چین را به دنبال داشت؛ از جمله محدودیت‌های گردشگری، ممنوعیت واردات برخی کالاها و افزایش فعالیت‌های نظامی در اطراف ژاپن. این رویدادها، ریشه در ترس متقابل از «بازگشت به نظامی‌گری» (از دید چین) و «توسعه‌طلبی منطقه‌ای» (از دید ژاپن) دارند و به تدریج به حوزه اقتصادی و کنترل صادرات اقلام دومنظوره کشیده شد. در نهایت، این زنجیره از اقدامات متقابل، روابط دوجانبه را به یکی از پایین‌ترین سطوح تاریخی خود رساند.
تحریم گسترده
به گزارش روز چهارشنبه ایرنا، خبرگزاری آسوشیتدپرس با انتشار این خبر افزود: «چین با توجه به افزایش تنش‌ها با توکیو، تحریم و کنترل‌های صادراتی جدیدی را علیه ۴۰ نهاد ژاپنی اعمال کرد.» وزارت بازرگانی چین ابتدا ۸ تیرماه ۱۴۰۵، ۲۰ نهاد ژاپنی، از جمله چندین شرکت تابعه شرکت «میتسوبیشی الکتریک» و صنایع سنگین «میتسوبیشی» را در فهرست کنترل و محدودیت صادراتی خود قرار داد. وزارت بازرگانی چین صادرکنندگان چینی و خارجی را از فروش اقلام دومنظوره ساخت چین که در صنایع نظامی می‌تواند کاربرد داشته باشند، به نهادهای ژاپنی منع کرد. اقلام دومنظوره می‌توانند هم برای اهداف غیرنظامی و هم نظامی مورد استفاده قرار گیرند.
وزارت بازرگانی چین سپس ظرف ۲۴ساعت بعد، ۲۰ نهاد دیگر ژاپنی را به فهرست نظارت برای اقلام دومنظوره اضافه کرد که این فهرست شامل شرکت «میتسویی ای‌انداِس» (Mitsui E&S)، تولیدکننده موتور و سایر تجهیزات برای کشتی‌ها، و همچنین بخش‌هایی از شرکت‌های فوجیتسو (Fujitsu) و کوماتسو (Komatsu) می‌شود. شرکت‌های چینی که به شرکت‌ها ژاپنی، لحاظ شده دراین فهرست، اقدام به صادرات کنند، ملزم به درخواست مجوزهای ویژه، ارائه گزارش‌های ارزیابی ریسک در مورد شرکت‌های ژاپنی و تعهد کتبی مبنی بر عدم استفاده از اقلام دومنظوره برای اهداف نظامی شده‌‎اند.
چرخه بی‌اعتمادی
در پایان گفتنی است، تاریخ امپریالیستی ژاپن در نیمه اول قرن بیستم، یکی از تلخ‌ترین فصل‌های روابط دو کشور است. حمله ژاپن به چین در سال ۱۹۳۱ با اشغال منچوری، و سپس جنگ تمام‌عیار از ۱۹۳۷ که با جنایات وحشتناکی مانند کشتار نانجینگ همراه بود، میلیون‌ها چینی را به کام مرگ کشاند، شهرها را ویران کرد و زخم‌های عمیق تاریخی بر جای گذاشت. این دوره از تجاوز، اشغال و استثمار اقتصادی، پایه‌ای محکم از بی‌اعتمادی عمیق در ذهنیت جمعی چینی‌ها ایجاد کرد که تا امروز هم به عنوان «دیوار بی‌اعتمادی» شناخته می‌شود. ژاپن پس از جنگ جهانی دوم بازسازی شد و سال‌هاست که به نظر می‌رسد که تغییر ماهیت داده است، اما خاطره آن مصیبت‌ها هرگز در چین پاک نشده و همچنان در دیپلماسی، آموزش و رسانه‌های چینی زنده نگه داشته می‌شود.
در مقابل، توسعه سریع و سرسام‌آور چین در دهه‌های اخیر که با رشد اقتصادی خیره‌کننده، پیشرفت و تقویت قدرت نظامی همراه بوده و توازن قدرت در شرق آسیا را به هم زده، ژاپن را به‌شدت نگران کرده است. این عظمت نوظهور چین، که آن را به دومین اقتصاد جهان تبدیل کرده، برای توکیو تهدیدی استراتژیک است و باعث شده ژاپن در جهت تقویت اتحادهای امنیتی (به‌ویژه با آمریکا) و افزایش بودجه دفاعی حرکت کند که همین مسئله هم باز چین را نگران کرده است! این چرخه ترس متقابل- بی‌اعتمادی ریشه‌دار چینی‌ها از گذشته امپریالیستی ژاپن و وحشت ژاپن از قدرت‌گیری چین و نگرانی مجدد چین از نظامی‌شدن ژاپن و...- دیوار بی‌اعتمادی را هر روز ضخیم‌تر و بلندتر کرده و هر تنشی را به سرعت به سطوح بحرانی می‌رساند.