در عراق چه خبر است؟

موج بزرگ بازداشت مقامات سابق و چهره‌های سیاسی در عراق

کد خبر: ۳۳۳۴۶۶

تاریخ: ۰۷ تير ۱۴۰۵ - ۲۲:۱۴

سرویس خارجی-
منابع عراقی از «موج گسترده دستگیری برخی سیاستمداران و تاجران عراقی در ارتباط با پرونده‌های فساد» خبر دادند و اعلام کردند این عملیات تحت نظارت دولت در جریان است و تعداد افراد بازداشت‌شده روند صعودی دارد.
در فضای سیاسی پیچیده عراق که در میدانِ کشمکش‌های داخلی و خارجی در تلاطمی دائمی به سر می‎برد، موج جدید «عملیات مبارزه با فساد» را می‌توان از زوایای متعددی تحلیل کرد. برخی ناظران آن را ادامه‌ای طبیعی از وعده‌های دولت جدید برای پاکسازی نهادها و بازگرداندن اعتماد عمومی می‌دانند، اما عده‌ای دیگر آن را ابزاری برای تسویه‌حساب‌های سیاسی یا تقویت موقعیت جناح‌های حاکم تفسیر می‌کنند. احتمال دیگری که مطرح است، تلاش برای ایجاد تعادل در میان جریان‌های مختلف قومی و مذهبی با هدف جلوگیری از تشدید تنش‌های داخلی است. در این میان، یکی از محتمل‌ترین سناریوها این است که علی الزیدی، نخست‌وزیر جدید عراق، با این بازداشت‌های گسترده قصد دارد پیش از سفر آتی خود به واشنگتن، به کاخ‌سفید نشان دهد که از توانایی کنترل و فرمانروایی بر جریانات سیاسی گوناگون عراق برخوردار است و می‌تواند ثبات لازم را برای همکاری‌های دوجانبه و بین‌المللی فراهم کند. این دستگیری‌ها در هر صورت، فارغ از انگیزه‌های پشت‌پرده، تأثیر قابل‌توجهی بر معادلات قدرت در بغداد خواهند گذاشت و می‌توانند مسیر تحولات آتی را شکل دهند.
آغاز موج دستگیری‌ها
به گزارش روز یکشنبه ایرنا، «عملیات مبارزه با فساد در عراق که از بامداد یکشنبه آغاز شد، بزرگ‌ترین عملیات در نوع خود از سال ۲۰۲۳ به‌شمار می‌آید و شمار زیادی از چهره‌های سیاسی سرشناس عراق از جمله تعدادی از نمایندگان پارلمان و تاجران این کشور را شامل شده است.» خبرنگار تلویزیون العربی در گزارشی ضمن اشاره به تدابیر شدید امنیتی در چند نقطه از بغداد به‌ویژه منطقه سبز (الخضراء) و شهرک صدر گفت: نهاد مبارزه با فساد عراق، نیروهای خود را در اطراف میدان «حمزه» در شهرک صدر واقع در شرق بغداد مستقر کرده است و علاوه بر این، تعدادی نیروی امنیتی در میدان «الخلانی» در مرکز پایتخت مستقر هستند. این رسانه افزود که تدابیر امنیتی بسیار سختگیرانه‌ای برای ورود و خروج به شهرک صدر در جریان است. همچنین ورودی‌های منطقه سبز که یک منطقه دولتی است، شاهد ترافیک سنگین بوده و فقط به خودروهای کارمندان و کارکنان اداره‌های دولتی اجازه ورود داده می‌شود. شبکه‌های اجتماعی عراق نیز تصاویری از حرکت تانک‌ها و خودروهای نظامی در خیابان‌های منطقه سبز و استقرار تعداد زیادی از نیروهای مبارزه با تروریسم و یگان ویژه در این محل منتشر کردند.
دستگیری‌ها و افراد درگیر
برخی وزیران، نمایندگان پارلمان و مدیران کل در فهرست افراد دستگیرشده قرار دارند. تاکنون نام بسیاری از دستگیرشدگان به‌طور رسمی اعلام نشده است، اما گزارش‌ها حاکی از دستگیری تعداد زیادی از مسئولان بلندپایه، مشاوران، مدیران کل، وزیران سابق، نمایندگان پارلمان و تعدادی از تاجران عراقی است. بنابر آخرین گزارش‌ها و تا لحظه تنظیم این گزارش 47 نفر از جمله شماری نماینده مجلس دستگیر شده‌اند و این تعداد نهایی نبوده و در حال افزایش است؛ کانال تلگرامی خبرگزاری المعلومه عراق نیز اعلام کرد که نیروهای امنیتی «مثنی السامرایی» رهبر ائتلاف سنی «عزم» را به همراه محافظانش در داخل منطقه سبز دستگیر کردند. گزارش‌های امنیتی حاکی از محاصره منزل یکی از چهره‌های سیاسی سرشناس عراق در محله المنصور در بغداد است و دستوراتی مبنی بر ممنوعیت خروج تعدادی از سیاستمداران و تاجران عراقی تا پایان تحقیقات صادر شده است. منابع کرد عراق نیز از دستگیری طیف سامی وزیر دارایی سابق عراق خبر دادند.
هماهنگی‌ها و ابعاد قضایی عملیات
این عملیات در این حجم گسترده مبتنی بر هماهنگی بسیار عالی دولت عراق با نهاد قضایی و نیز دفتر مرکز تحقیقات آمریکا (اف‌بی‌آی) در حال انجام است و استرداد اموال غارت‌شده، بازگرداندن افراد تحت تعقیب از خارج و بلوکه‌کردن برخی اموال منتقل‌شده به خارج از عراق را شامل می‌شود. دستگیری‌ها براساس احکام قضایی صورت می‌گیرد و شامل افراد، مقامات و نیروهای حامی آنان است که نام‌شان در پرونده‌های مربوط به فساد مالی و سوءاستفاده از قدرت وجود دارد. این عملیات با نظارت علی الزیدی نخست‌وزیر عراق و در راستای گشودن پرونده‌های فساد و بازخواست مسئولان و چهره‌های سیاسی مرتبط با این پرونده‌ها انجام می‌شود. فهرست افراد دستگیرشده شامل چهره‌های سیاسی سرشناس از جمله دست‌کم یک مقام بلندپایه است، اما هویت دقیق افراد و ماهیت اتهام‌های واردشده هنوز به‌طور کامل اعلام نشده است.
مصادره اموال
موج دستگیری‌ها در ارتباط با پرونده‌های فساد مالی و براساس اعتراف‌های «عدنان الجمیلی» سرپرست بازداشت‌شده وزارت نفت عراق صورت گرفته است و شامل شماری از اعضای پارلمان می‌شود که مصونیت پارلمانی آنان برداشته شده است. این دستگیری‌ها به دستور ضیاء جعفر قاضی دادگاه مبارزه با فساد انجام می‌شود. نهاد قضایی عراق هفته گذشته اعلام کرده بود که در ارتباط با پرونده فساد عدنان الجمیلی که ماه گذشته در استان صلاح‌الدین دستگیر شد، بیش از ۸۵میلیون دلار که در حفره‌هایی در چند منزل مسکونی جاسازی شده بود، مصادره شد. در پی اعترافات الجمیلی، رائد الجبوری مدیر اداره بهداشت استان صلاح‌الدین نیز دستگیر شد. براساس این پرونده، ۷۰ ملک، ۲۱ دستگاه خودرو و سه کیلو طلا نیز مصادره شده است. پرونده الجمیلی تازه‌ترین پرونده فساد در عراق است که تعجب و شوک شهروندان این کشور را به‌دنبال داشته است.
تأکید دولت جدید بر مبارزه با فساد
دولت جدید عراق به ریاست علی الزیدی بر تصمیم خود برای مبارزه با فساد مالی تأکید کرده است. اسکای‌نیوز عربی به نقل از یک منبع عراقی بلندپایه اعلام کرد که نخست‌وزیر از پیگیری فاسدان و افرادی که در سوءاستفاده از اموال دولتی دست داشتند، کوتاهی نخواهد کرد. بنابر اعلام این منبع، نیروهای ویژه عراق، منطقه سبز بغداد را بسته‌اند و این منطقه شاهد دستگیری تعدادی از چهره‌های سیاسی و نظامی بوده است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که محافل سیاسی عراق تکاپوی دولت جدید را در پرونده مبارزه با فساد زیر نظر گرفته‌اند. بدبینی نسبت به انگیزه‌های این اقدام و یا کارآمد بودن آن، در فضای سیاسی پیچیده عراق، کاملاً طبیعی می‌نماید. به نظر می‌رسد گذشت زمان نشان خواهد داد که این اقدامات برای چه بود و یا اثربخش بوده است یا نه.