ادامه واکنش‌ها به پیروزی تاریخی ایران

فوکویاما: ترامپ تسلیم شد

کد خبر: ۳۳۳۲۲۵

تاریخ: ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۲:۰۴

«فرانسیس فوکویاما» اندیشمند برجسته آمریکایی با انتقاد شدید از تفاهم‌نامه امضاء‌شده از سوی ترامپ نوشته است ترامپ کاملاً مقابل ایران تسلیم شد.
واکنش‌ها به امضای تفاهم‌نامه بین ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد. واکنش غالب کارشناسان، اندیشکده‌ها و رسانه‌ها در غرب این بوده است که ترامپ در جنگ شکست خورد و در تفاهم‌نامه امضاء‌شده نیز تحقیر شد و نتوانست خواسته‌های خود را به کرسی بنشاند، بسیاری از کارشناسان در اروپا و آمریکا از قبیل جان مرشایمر، استفان والت، جفری ساکس، تاکر کارلسون و... بر این باور هستد که شروع جنگ از سوی ترامپ و ادامه آن اشتباه بود. آنها تفاهم‌نامه کنونی را نیز بهترین دلیل برای شکست ترامپ می‌دانند. در ادامه این موضع‌گیری‌ها «فرانسیس فوکویاما»، فلیسوف و نظریه‌پرداز برجسته آمریکایی در تحلیلی یادداشت تفاهم دونالد ترامپ، با ایران برای پایان دادن به جنگ را «تسلیم کامل آمریکا در برابر ایران» دانسته و گفت که این سند نشان می‌دهد ترامپ با ناتوانی از تحقق اهدافی که جنگ غیرقانونی علیه ایران را توجیه کرده بود، صرفاً ناچار به عقب‌نشینی و بازگشت به وضعیت پیش از جنگ شده است.
هنر بی‌توافقی!
وی در یادداشتی با عنوان «هنرِ بی‌توافقی» در نشریه «پرسوئیشن» آورده است: تفاهم‌نامه امضاء‌شده اساساً ساعت را به ماه فوریه(اسفند) و پیش از آغاز جنگ تحمیلی سوم علیه ایران بازگرداند؛ زمانی که تنگه هرمز باز بود و آمریکا و اسرائیل هنوز بمباران ایران را آغاز نکرده بودند.به گفته او، این تفاهم‌نامه صرفاً مشکلی را حل کرد که خود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی با شروع جنگ غیرقانونی علیه ایران آغاز کرده بودند. فوکویاما در این یادداشت می‌افزاید: این تفاهم‌نامه اهدافی را که ترامپ آغاز این جنگ را با آن توجیه کرد به مذاکرات آینده موکول می‌کند؛ هیچ تغییر رژیم یا «تسلیم بی‌قید و شرطی» رخ نداده است، ‌تعهدی برای تحویل ذخایر اورانیوم غنی‌شده یا توقف غنی‌سازی، پایان حمایت از متحدان منطقه‌ای ایران مانند حوثی‌ها (انصارالله یمن) و متوقف کردن سرکوب معترضان انجام نگرفته است.
در ادامه این مطلب آمده است: تمام مسائل اختلاف‌برانگیز به مذاکرات آتی در طول آتش‌بس ۶۰ روزه موکول شده است، در حالی که بعید به‌نظر می‌رسد ایران در این مدت کوتاه در مورد مسائلی که نمایانگر هویت اصلی آن است، تغییری ایجاد کند. به گفته وی ترامپ تهدید کرده که در صورت دست نیافتن به توافقی نهائی، جنگ را از سر گرفته و احتمالاً آمریکا را با دریافت ۲۰درصد از درآمدهای منطقه به آنچه «نگهبان خاورمیانه» خوانده، تبدیل کند؛ تهدیدی که هم برای کشورهای منطقه و هم برای افکار عمومی آمریکا که مایلند هرچه زودتر کار آمریکا در این منطقه تمام شود، مضحک و غیرقابل‌قبول است.
به گزارش ایسنا فوکویاما با اشاره به انتقادهای مکرر ترامپ از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ که در دولت باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا انجام شد و مقایسه آن با توافقی که با ایران انجام شد، بیان کرد: توافق ترامپ به مراتب ضعیف‌تر از توافق سال ۲۰۱۵ اوباما است که غنی‌سازی ایران را به ۳.۶۷ درصد محدود و نظارت بازرسان خارجی را تضمین می‌کرد و ایران تا زمان خروج ترامپ از این توافق در سال ۲۰۱۸ به آن پایبند بود. این نظریه‌پرداز مدعی شد که تفاهم‌نامه ترامپ هیچ محدودیتی بر توان هسته‌ای ایران، نیروهای نیابتی و اعمال تحریم‌ها در صورت کوتاه نیامدن ایران اعمال نمی‌کند و به‌طور کلی، دستاوردی بسیار کمتر از توافقی دارد که خود ترامپ پیش‌تر به‌شدت آن را محکوم کرده بود. فوکویاما در این یادداشت مطرح کرد: واضح است که ترامپ تحت فشار داخلی ناشی از افزایش قیمت نفت و تورم بر اثر وضعیت تنگه هرمز ناچار شده است که این آبراه را به هر قیمتی بازگشایی کند و با توجه به بی‌میلی او به اعزام نیروی زمینی به ایران، چاره‌ای جز عقب‌نشینی و پذیرفتن بازگشت به وضعیت پیش از ۲۸ فوریه (زمان آغاز حملات غیرقانونی علیه ایران) نداشته است. وی ادامه داد: با وجود این‌که بازگشایی تنگه هرمز به نفع جهان است و شاید پایگاه حامیان سرسخت ترامپ در جنبش «ماگا» این را یک پیروزی تلقی کنند اما دیگران به‌خوبی درک می‌کنند که قدرتمندترین کشور جهان از سوی رئیس‌جمهوری بی‌خاصیت و نادان اداره می‌شود که برای منافع شخصی خود هزینه‌های گزافی را به دیگر کشورها و حتی به مردم کشورش تحمیل می‌کند.
بزرگ‌ترین اشتباه ترامپ
نشریه آمریکایی پولیتیکو هم جنگ با ایران را بزرگ‌ترین اشتباه ترامپ در سیاست‌خارجی وی دانسته و نوشته است: دونالد ترامپ که یک دهه پیش با شعارهای ملی‌گرایانه و تأکید بر حاکمیت آمریکا به صحنه سیاست قدم گذاشت، حالا در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود، ظاهراً ماهیت ملی‌گرایی را در دیگر کشورها فراموش کرده است.  پولیتیکو می‌نویسد: شاید تلخ‌ترین و پرهزینه‌ترین اشتباه ترامپ در عرصه بین‌الملل، محاسبه غلط او درباره ایران بود. این تصور که با ترور رهبر ایران و بمباران گسترده، می‌توان کشور را به زانو درآورد و یک دولت دست‌نشانده بر سر کار آورد، به یک بن‌بست چندماهه انجامید که قیمت انرژی را به‌شدت افزایش داد و اقتصاد جهانی را با رکود مواجه کرد. تحلیلگر پولیتیکو تأکید می‌کند که هیچ رهبر ملی‌گرایی نباید از مقاومت ایران در برابر بمباران شگفت‌زده شود؛ چراکه ژنرال‌ها و روحانیون ایرانی، ماه‌ها تحمل حملات هوائی را به تسلیم‌شدن ترجیح داده‌اند. به نوشته این گزارش زورگویی‌های ترامپ تنها در کشورهای ضعیف و وابسته مانند آرژانتین، هندوراس و ونزوئلا تا حدی کارساز بوده است. پولیتیکو در پایان تحلیل خود نوشته است یکی از مهم‌ترین درس‌های دوره دوم ترامپ این است که احترام به حاکمیت ملی و میهن‌پرستی سایر کشورها، نه یک اصل اخلاقی، بلکه یک ضرورت راهبردی است. رهبرانی که این اصل را نادیده می‌گیرند، نه‌تنها به اهداف خود نمی‌رسند، بلکه هزینه‌های سنگین اقتصادی و سیاسی را نیز متحمل می‌شوند. در جهانی که هر روز پیچیده‌تر می‌شود، درک مرزهای ملی‌گرایی، بیش از هر زمان دیگری حیاتی است.
اقتصاد، نقطه ضعف ترامپ
روزنامه اقتصادی «بیزنس‌تایمز» هم با اشاره به اذعان رئیس‌جمهوری آمریکا درباره چشم‌انداز فروپاشی اقتصادی جهان به‌عنوان دلیل اصلی توافق صلح موقت با ایران، این اعتراف را نشان‌دهنده نقطه ضعف دولت آمریکا در پیگیری مذاکرات با تهران ارزیابی کرد. به گزارش ایرنا، بیزنس‌تایمز در گزارش خود می‌افزاید: یادداشت تفاهمی که ترامپ امضا کرد تنگه هرمز را بار دیگر باز کرد و زمینه را برای لغو تحریم فروش نفت ایران در بازارهای بین‌المللی فراهم آورد؛ تاثیر این امر فوری بود: قیمت نفت کاهش و بازار سهام آمریکا افزایش یافت و ترامپ به تازگی این موضوع را در اجلاس گروه ۷ در فرانسه یادآوری کرد. این رسانه سنگاپوری مدعی شد آگاهی از این که ترامپ تمایلی برای از سرگیری کارزار نظامی و از این‌رو ایجاد آشوب اقتصادی تازه ندارد، فشارها بر ایران را برای پایان سریع مذاکرات کاهش می‌دهد. این روزنامه همچنین پیش‌بینی کرد: فشار بر آمریکا فقط بیشتر خواهد شد. درگیری بیشتر می‌تواند عمیق‌ترین رکود جهانی را در ۴۰ سال رقم بزند. در آمریکا جنگ ایران عمیقاً غیرمحبوب بوده به‌طوری که بر‌اساس نتایج نظرسنجی مریلند ۵۶‌ درصد آمریکایی‌ها می‌گویند که این جنگ بر منافع آمریکا تاثیر منفی بیشتری داشته است.
فاجعه‌ای برای سیاست‌خارجی آمریکا
«جان آزوف» سناتور ایالت جورجیا هم با انتقاد شدید از تفاهم‌نامه امضاء‌شده گفت: جنگ ایران فاجعه‌ای برای سیاست‌خارجی، اقتصاد و امنیت ملی آمریکا است. به یاد دارید که در روز اول این جنگ، دونالد ترامپ به ما اطمینان داد که اوضاع جلوتر از برنامه پیش می‌رود. سپس دروغ گفت و دروغ گفت و دروغ گفت و روزانه و هفتگی برای هفته‌ها پیروزی را اعلام کرد پیروزی همیشه یا قریب‌الوقوع بود یا در آستانه تحقق یا از قبل به دست آمده بود. و اکنون او به‌دلیل شکست سیاست‌خارجی‌اش در خاورمیانه تحقیر شده است. به گفته وی این جنگ آمریکا را ناامن‌تر کرده و ده‌ها میلیارد دلار برای آمریکایی‌ها هزینه داشته است. این جنگ جایگاه ما را در جهان کاهش داده و سال‌ها طول می‌کشد تا از این شکست سیاست‌خارجی بازسازی شویم.