مرکز پژوهش‌های مجلس: فقط 22 درصد روستاییان بیمه هستند

کد خبر: ۳۳۲۷۴۴

تاریخ: ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۱:۱۸

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد؛ پوشش واقعی صندوق بیمه روستاییان به ۲۲ درصد جمعیت هدف رسیده است.
گزارش جدید مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد؛ صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر که در سال ۱۳۸۴ با هدف حمایت از اقشار آسیب‌پذیر روستایی تأسیس شده، اکنون با سه چالش بزرگ پوشش پایین، کفایت ناچیز مزایا و ناپایداری مالی شدید دست‌وپنجه نرم می‌کند.
بر اساس این گزارش که با استفاده از آخرین آمارهای سال ۱۴۰۲ و نظرسنجی‌های میدانی تهیه شده، اگرچه بیش از دو میلیون و 900 هزار نفر بیمه‌پرداز در این صندوق ثبت‌نام کرده‌اند اما تنها ۶۸ درصد آن‌ها فعال هستند و بقیه به دلیل قطع یا تعویق پرداخت‌ها، غیرفعال محسوب می‌شوند. از نظر پوشش جمعیتی، از کل روستاییان و ساکنان شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر، تنها ۲۲ درصد به صورت فعال تحت پوشش قرار دارند. این رقم در استان‌های محروم مانند سیستان و بلوچستان به تنها چهار درصد و در هرمزگان به شش درصد می‌رسد.
مستمری‌های ناچیز
یکی از یافته‌های گزارش، کفایت بسیار پایین مستمری پرداختی صندوق است. در سطح اول درآمدی (حداقل حق بیمه)، مستمری دریافتی در بهترین حالت (استان سیستان و بلوچستان) تنها ۲۵ درصد هزینه‌های یک خانوار روستایی را پوشش می‌دهد و در بدترین حالت (استان بوشهر) این رقم به هشت درصد سقوط می‌کند. حتی در سطح هشتم که بالاترین سطح بیمه‌پردازی است، میانگین کشوری پوشش هزینه‌ها از ۵۴ درصد فراتر نمی‌رود؛ به عبارت دیگر، بخش بزرگی از روستاییان پس از سال‌ها پرداخت حق بیمه، مستمری دریافت می‌کنند که توان تأمین حداقل‌های معیشت را ندارد. کسری انباشته صندوق تا پایان سال ۱۴۰۱ حدود 25 هزار و 500 میلیارد تومان برآورد شده است؛ این یعنی اگر روند فعلی ادامه یابد، صندوق به تدریج توانایی پرداخت تعهدات خود را از دست خواهد داد.
یکی دیگر از معضلات مزمن، بدهی سنگین دولت به این صندوق است.
بر اساس گزارش تفریغ بودجه، تا پایان سال ۱۴۰۲ دولت حدود 24 هزار و 800 میلیارد تومان به صندوق روستاییان بدهکار بوده که عمدتاً ناشی از پرداخت نکردن سهم ۱۰ درصدی خود در حق بیمه و هزینه‌های بازنشستگی پیش‌ازموعد است. نگرانی کارشناسان این است که دولت برای تسویه این بدهی، شرکت‌های دولتیِ بعضاً زیان‌ده را به صندوق واگذار کند که این خود به چالشی تازه برای صندوق در مدیریت دارایی‌ها تبدیل خواهد شد.