گزارش فایننشال تایمز

راز بقاء شهرهای موشکی ایران چیست؟

کد خبر: ۳۳۲۷۰۵

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۱:۰۹

روزنامه «فایننشال تایمز» در گزارشی با اشاره به بمباران ۴۰روزه شهرهای موشکی ایران توسط آمریکا و اسرائیل، تلاش کرده به این سؤال پاسخ دهد که شهرهای موشکی ایران چگونه از جنگ جان سالم به در بردند؟
روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی درباره شهرهای موشکی زیرزمینی و سایت‌های پرتاب موشکی ایران نوشت، به مدت ۴۰ روز، هواپیماهای آمریکا و اسرائیل کوه‌های اطراف یزد را بمباران می‌کردند تا یکی از مهم‌ترین پروژه‌های نظامی ایران را از کار بیندازند؛ یک مجموعه عظیم موشکی زیرزمینی که در دل کوه گرانیتی بالای این شهر باستانی کویری حفر شده است. با این حال، به گفته ساکنان محلی، موشک‌های ایران بی‌وقفه شلیک می‌شدند.
نیروی موشکی ایران
نابودشدنی نیست
این گزارش افزود، تاب‌آوری «شهرهای موشکی» زیرزمینی ایران به یکی از مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین سؤال‌ها پس از حملات اوایل امسال آمریکا و اسرائیل تبدیل شده است. در حالی که دونالد ترامپ روی خسارت وارد شده به این تأسیسات تمرکز کرده، به نظر مقامات ایرانی و برخی تحلیلگران خارجی، این جنگ ثابت کرده که نیروی موشکی جمهوری اسلامی قابل مهار است اما قابل نابودی نیست. بخش زیادی از این زرادخانه دوباره برای رویارویی بعدی آماده است.
این موضوع به تهران کمک کرده تا هسته اصلی استراتژی نامتقارن خود را در برابر آمریکا و اسرائیل حفظ کند و حتی پس از هفته‌ها بمباران، جرات تهدید کشتیرانی و زیرساخت‌های انرژی در سراسر خلیج‌فارس را داشته باشد. در تبادل آتش این هفته با اسرائیل و آمریکا، سپاه پاسداران چندین موج موشک بالستیک شلیک کرد. یک فرد آگاه از درون جمهوری اسلامی ایران گفت که جنگ و سرنوشت شهرهای موشکی، عمیقاً باور رهبری را تقویت کرده که قدرت نظامی، نه دیپلماسی، ضامن نهائی امنیت است.
این  فرد آگاه ادامه داد: «بیش از هر زمان دیگری به این نتیجه رسیده‌ایم که اعتمادسازی یک استراتژی بی‌معناست. فقط قدرت می‌تواند بازدارنده باشد، نه بحث‌های موجود در مجامع بین‌المللی درباره حقوقمان. دشمن باید به توانایی‌هایمان متقاعد شود و هرگز نباید دوباره اجازه محاسبه غلط پیدا کند. ایران در عمل نشان می‌دهد که آماده است فراتر از دشمنانش برود.».
وی تاکید کرده که مجتمع موشکی یزد حدود ۵۰۰ متر در کوه‌های گرانیتی اطراف گسترش دارد و در طول درگیری فعال بوده است. به گفته او، بمباران‌ها ورودی شهرهای موشکی را نابود کردند، اما نسبتاً سریع دوباره باز شدند.
خیالپردازی ترامپ و بی‌بی
ترامپ در سخنرانی خود در ۲۸ فوریه برای شروع جنگ گفت، «ما موشک‌هایشان را نابود خواهیم کرد و صنعت موشکی‌شان را با خاک یکسان خواهیم کرد. دوباره به طور کامل محو خواهد شد.» اسرائیل هم در‌آوریل گفت که بیشتر سامانه‌های پرتاب ایران «از مدار خارج شده‌اند». اما ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا که در رسانه‌های این کشور منتشر شده نشان می‌دهد ایران همچنان حدود ۷۰ درصد از سامانه‌های پرتابگر متحرک و حدود ۷۰ درصد از ذخیره موشکی پیش از جنگ خود را حفظ کرده است. این ارزیابی‌ها همچنین نشان می‌دهد که تهران دسترسی خود به بسیاری از پایگاه‌های موشکی، سامانه‌های پرتابگر و تأسیسات زیرزمینی، از جمله مواضعی در امتداد تنگه هرمز، را بازیابی کرده است.
یک دیپلمات ارشد غربی در تهران گفت که این برآوردها تا حد زیادی با مشاهدات او همخوانی دارد. او گفت، «ما معتقدیم آنها بخش قابل توجهی از زرادخانه و توان خود را محافظت کرده‌اند. ورودی بعضی از تونل‌ها بمباران شد، اما آنها توانستند خودشان را بیرون بکشند».
روایت ساکنان نیز ظاهراً این موضوع را تأیید می‌کند. یکی از ساکنان استان کرمانشاه گفت، «اغلب، فقط چند ساعت پس از بمباران، ایران از همان مکان‌ها موشک پرتاب می‌کرد. باورمان نمی‌شد آن تأسیسات چنین حملات شدیدی را تحمل کنند».
این روزنامه انگلیسی در ادامه افزود، در حالی که حجم موشک‌های پرتاب شده کم و زیاد می‌شد، ایران بارها نشان داد که می‌تواند به سرعت به حملات آمریکا و اسرائیل پاسخ متقابل بدهد، به ویژه با استفاده از موشک‌های کوتاه‌برد خود برای حمله به تأسیسات انرژی و سایر زیرساخت‌ها در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس. این روزنامه در ادامه افزود، تعداد دقیق مجتمع‌های موشکی زیرزمینی نامشخص است. تحلیلگران تخمین می‌زنند ایران ده‌ها چنین تأسیساتی در سراسر کشور دارد که بسیاری از آنها در اعماق مناطق کوهستانی مدفون شده‌اند و موقعیت آنها بسیار حیاتی است.
دکر اولینت، پژوهشگر انجمن تحلیل‌های نیروی دریایی گفت تأسیسات نزدیک به مرزهای غربی ایران آسیب‌پذیرتر هستند زیرا پهپادها می‌توانند در آسمان آنها پرسه بزنند و هنگام بیرون آمدن از تونل به سامانه‌های پرتابگر ضربه بزنند. با این حال، سایت‌های عمیق‌تر در داخل کشور سخت‌تر قابل مهار هستند.
اهمیت قدرت موشکی ایران
در این جنگ نمایان شد
فایننشال تایمز افزود، عامل دیگر حرکت تهران در دو دهه گذشته به سمت غیرمتمرکز کردن برنامه موشکی خود برای جبران ضعف نیروی هوائی و توانایی محدود پدافندی بوده است. این امر تاب‌آوری را افزایش داد اما موقعیت سپاه پاسداران را که بر بخش زیادی از برنامه موشکی نظارت دارد، تقویت کرد. تحلیلگران معتقدند جنگ احتمالاً این روند را بیشتر تقویت خواهد کرد.
در بخش دیگری از گزارش به نقش کره شمالی در توسعه این شبکه اشاره شده است. گفته می‌شود «امیرعلی حاجی‌زاده»، فرمانده پیشین نیروی هوافضای سپاه، سال‌ها پیش از تأسیسات زیرزمینی موشکی کره شمالی بازدید کرده و پس از آن توسعه شهرهای موشکی در ایران با سرعت بیشتری دنبال شده است.
به گزارش فارس، جمع‌بندی گزارش این است که جنگ اخیر نه تنها موجب از بین رفتن کامل توان موشکی ایران نشد، بلکه در نگاه بسیاری از مقامات ایرانی، اهمیت قدرت نظامی را بیش از پیش برجسته کرد. به باور آنها، تجربه جنگ نشان داد که اتکا به بازدارندگی نظامی و حفظ توان موشکی، مهم‌ترین تضمین امنیت کشور است. از همین رو، انتظار می‌رود سپاه پاسداران و برنامه موشکی ایران پس از این جنگ جایگاه قدرتمندتری در ساختار تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی پیدا کنند.