مردمی که قدر «غدیر» را دانستند(یادداشت روز)

کد خبر: ۳۳۲۱۴۸

تاریخ: ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۲:۰۶

واقعه «غدیر خم» را باید نه یک واقعه صرف تاریخی در ۱۸ ذی‌الحجه سال دهم هجری قمری بلکه یک موج و خون تازه در مسیر هدایت انسان‌ها در سایه امامت و ولایت دانست.
نزول آیات صریح و همه تاکیدات پیامبر اکرم(ص) در خطبه نورانی روز غدیر بر اینکه اعلام ولایت و سرپرستی امیرمؤمنان علی‌(ع) بر مردم بعد از وجود مبارک ایشان، از جانب خداوند متعال به عنوان مهر تایید بر اکمال دین و شرط قبولی ماموریت خطیر نبوی محسوب می‌شود، نشان از ترسیم مسیری است که خداوند حکیم، راه هدایت و به کمال رسیدن دین و مردم مؤمن را با عبور از آن اراده کرده است.
نگاهی حتی گذرا و سطحی به دو آیه مربوط به واقعه غدیرخم و تاملی اندک در نوع بیان نورانی حق تعالی در این آیات، گویای اهمیت این روز و تاکید بر اهمیت این مسیر الهی است.
«يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ‏ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرين‏»؛ «اى پيامبر! آنچه از طرف پروردگارت [درباره ولایت و رهبری علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)] بر تو نازل شده است، كاملًا (به مردم) برسان! و اگر نكنى، رسالت او را انجام نداده‌‏اى! خداوند تو را از (خطرات احتمالى) مردم، نگاه مىدارد؛ و خداوند، جمعيّت كافران (لجوج) را هدايت نمى‏كند.» (آیه 67 سوره مائده).
«الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ. الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا»؛ «امروز، كافران از (زوال) آيين شما، مأيوس شدند؛ بنابر اين، از آنها نترسيد! و از (مخالفت) من بترسيد! امروز، دين شما را كامل كردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم؛ و اسلام را به عنوان آيين (جاودان) شما پذيرفتم‏.» (آیه 3 سوره مائده).
اما به راستی اهمیت واقعه غدیر و راز این همه تاکیدات پروردگار متعال و نبی مکرم اسلام بر لزوم قدم نهادن مؤمنان در این مسیر ترسیم شده چیست؟
به‌جاست که گوشه‌ای از این دلیل اهمیت غدیر را در کلام رهبر شهیدمان جویا شویم. آن قائد شهید در بیان اهمیت مسئله روز غدیر می‌فرمایند: «... آنچه در مورد محتواى این جمله‌ تاریخى و شریف و پر مغز [«مَن کُنتُ مَولاه فَهذا علىٌّ مَولاه»] بایستى بیان بشود [اینکه]، غیر از نصب امیرالمؤمنین به خلافت و امامت بعد از نبى اکرم و وصایت پیغمبر- که معناى رایج و شایع این جمله است- یک مضمون مهم دیگرى در این بیان وجود دارد که نباید مورد غفلت قرار بگیرد و آن، پرداختن اسلام به امر حکومت و امر سیاست امت و اهمیت این موضوع از نظر اسلام است. آن کسانى که سعى کردند اسلام را از مسائل اجتماعى و از مسائل سیاسى برکنار بدارند و آن را منحصر کنند به مسائل شخصى و مسائل خصوصىِ زندگى افراد- و در واقع نگاه سکولار به اسلام داشته باشند که تبلیغات دشمنان و دست‌هاى دشمنان هم این بینش را در بین مسلمانان در طول سالیان دراز ترویج کرده است- جوابشان مسئله‌ غدیر است. پیغمبر اکرم (صلّى‌اللَّه علیه و آله و سلّم) در آن موقعیت حساس، در آخرین ماه‌هاى زندگى، به دستور خداى متعال، یک مسئله اساسى و مهم را بیان می‌کنند و آن عبارت است از پرداختن به مسئله‌ حکومت براى بعد از زمان پیغمبر. این‌جا نصب امیرالمؤمنین، فقط به‌معناى نصب جنبه‌هاى معنوى نبود، بلکه می‌شود گفت که مسئله‌ جنبه‌هاى معنوى قابل نصب نیست؛ آنچه قابل نصب است عبارت است از: حکومت، کشوردارى، سیاست، مدیریت جامعه‌ اسلامى؛ این را پیغمبر اکرم به مردم توصیه کرد. این نکته‌ بسیار مهمى است در مسئله‌ غدیر که پاسخ دندان‌شکنى است به همه‌ کسانى که فکر می‌کنند و تبلیغ می‌کنند که اسلام را از مسائل سیاست و مسائل حکومت و مانند اینها برکنار بدارند. بنابراین، این دو حقیقت، یعنى حقیقتِ نصب امیرالمؤمنین به‌عنوان امامتِ بعد از پیغمبر، و مسئله‌ پرداختن به حکومت و سیاست و امامت و اداره‌ امّت بعد از پیغمبر، این دو موضوع بسیار مهم و حساس، در مسئله غدیر وجود دارد و جزو معارفى است که غدیر متضمن آن است و درس بزرگى است براى همه‌ مسلمانان، براى امروز و فرداى مسلمین.» (۲۱/۰۷/۱۳۹۳).
ایشان در بیانی دیگر با اشاره به تصریح قرآن بر نامیدی دشمنان از نابودی اسلام پس از واقعه غدیر می‌فرمایند:«غدیر روزی است که دشمنان از دین شما مایوس شدند. چه چیزی مگر بر دین اضافه شد که دشمن را مایوس کرد؟ قضیه‌ رهبری جامعه اسلامی؛ قضیه‌ نظام حکومت و امامت در جامعه‌ اسلامی.» (۳۰/۰۶/۱۳۹۵).
اما با همه تاکیدات صریح آیات قرآن و سفارش‌های موکد رسول اکرم(ص) درخصوص اهمیت و رمز و راز نسخه نجات‌بخش و تضمین شده غدیر، متاسفانه جامعه اسلامی مدتی کوتاه پس از این واقعه و پس از رحلت نبی خاتم(ص)، مسیر دیگری در پیش گرفت و آن مردم قدر این نسخه الهی را ندانستند، تا جایی که به غیر از دوران کوتاه حکومت امیر مؤمنان علی‌(ع) (که مردم با سرخوردگی از مسیرهای جایگزین غدیر به حکومت ایشان پناه آوردند)، جامعه اسلامی بر مدار ترسیم شده غدیر برای پیوند امامت و حکومت که به بیان قرآن ناامید‌کننده کفار بود حرکت نکرد. غفلتی که پرهزینه بود.
تکرار این نقل شنیدنی است؛ آنجا که در میانه جنگ صفین مالک‌اشتر با حسرت به عمار گفته بود؛ «‌کاش می‌توانستیم علی‌(ع) را به عصری ببریم که مردم قدرش را بدانند و راه و رسمش را بر صدر بنشانند» و عمار به او دلداری داده بود که «‌آن روز‌ها در راه است» و از مردمی خبر داده بود که در صلب پدران و رحِم مادران خویشند.
ظهور نورانی جمهوری اسلامی در عصر غیبت امام امت اسلامی به رهبری فرزندی از سلاله پاک اهل بیت(ع) حضرت امام خمینی(ره) و تشکیل حکومت و نظام اسلامی بر اساس تداوم نسخه غدیر و تحقق حاکمیت ولایت فقیه، تحقق آن وعده شیرین جناب عمار بود. به صحنه آمدن مردمی که این بار قدر غدیر را دانسته و تا پای جان برای برقراری و ایستادگی حکومت اسلامی یعنی ثمره غدیر پا پس نمی‌کشند، دوباره وعده ناامیدی کفار را تداعی کرده است.
مردم ایران اسلامی با تبعیت از نسخه غدیر بود که بر حکومت طاغوت چیره شدند، جانانه در دفاع مقدس هشت ساله پشت دشمن و همه حامیانش را به خاک مالیدند، الگوی مردم در کشورهای دیگر برای مقابله با ظلم و تشکیل گروه‌های قهرمان مقاومت شدند، و این روزها در نبردی خیره‌کننده؛ در حالی که علی زمان را در حمله ناجوانمردانه دشمن از دست دادند، راه او و مسیر او که همان مسیر غدیر بود را رها نکردند و با پیروی از ولایت، رویای دشمنان تا بن دندان مسلح برای بر زمین زدن حکومت اسلامی؛ این خار چشم کفار امروزی را به کابوسی هولناک تبدیل کردند.
این رازی است که دشمن در محاسبات مادی خود درک درستی از آن نداشته و نخواهد داشت.
این ملت و این نظام مقدس نشان داد؛ هر کجا که در مسیر غدیر و ولایت قدم برداریم به اوج می‌رسیم و البته نباید از این غافل شد که هر کجا کسانی گام در مسیری دیگر نهادند، سرانجام نیکویی حاصل نشد.

عباس شمسعلی