گزارش روز هفتاد و هفتم جنگ

ایران با این جنگ، مرکز ژئوپلیتیک جهان شد

کد خبر: ۳۳۱۳۸۲

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۲۱:۰۰

هفته یازدهم و روز هفتاد و هفتم جنگ دیروز در حالی به پایان رسید که هیچ دورنمایی از تغییر روند شکست سهمگین آمریکا در میدان دیده نمی‌شود.
ترامپ دیروز هنگام بازگشت از چین در هواپیما به لفاظی‌ها ادامه داد و گفت: می‌توانستیم پل‌ها و شبکه  برق ایران را نابود کنیم می‌توانیم  در 2 روز همه چیز را نابود کنیم. احتمالاً باید عملیات پاکسازی سبکی علیه ایران انجام بدهیم. ما از نظر نظامی در ایران تقریباً کار را تمام کردیم. حدود ۷۵ درصد کار را. (البته) ما همه چیز را تمام نکردیم. برمی‌گردیم و آن را تکمیل می‌کنیم. حتی شاید بیشتر. می‌توانستیم پل‌ها و شبکه برق ایران را نابود کنیم، می‌توانیم در 2 روز همه چیز را نابود کنیم.
اما وزیر انرژی آمریکا دیروز پس از 40 روز جنگ و 37 روز محاصره دریایی و عملیات ناکام موسوم به «پروژه آزادی» گفت: «در صورت حصول توافق با ایران، آزادی دریانوردی می‌تواند با سرعت نسبی به تنگه هرمز بازگردد».
مفهوم دیگر این حرف آن است که آمریکا نتوانسته و نمی‌تواند با انواع تهدید‌ها تنگه‌ای را که پیش از جنگ بوده، باز کند.
در همین حال، لئون پانه‌تا وزیر دفاع دولت اوباما تصریح کرد: ایران از طریق کنترل تنگه هرمز، اسلحه را روی سر ما گذاشته است.
شبکه سی‌ان‌‌ان با تردید در دعاوی دولت ترامپ گفت‌: براساس آن‌چه به ما گفته شده بود تا الان ایرانی باید تسلیم می‌شدند و محاصره آن‌ها را پای میز مذاکره می‌آورد؛ اما نه‌تنها این اتفاق نیفتاده بلکه آن‌ها توانمندی‌های موشکی خود را بازسازی کردند و مواد هسته‌ای نیز در اختیارشان است.
مایکل هرش در نشریه فارن‌پالسی و در ارزیابی پیامدهی جنگ نوشت: جنگی که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، آغاز کرده‌اند، ممکن است موقعیت ایران را چه در سطح بین‌المللی و چه در داخل کشور تقویت کرده باشد. حتی بسیاری از مخالفان ایرانی نیز از حملات آمریکا و اسرائیل به مدرسه‌ای در میناب و همچنین زیرساخت‌ها و مراکز جمعیتی ایران خشمگین هستند و با تصرف تنگه هرمز، جمهوری اسلامی ناگهان خود را در مرکز ژئوپلیتیک جهانی قرار داده است.
دیروز رسانه اکسیوس از قول یک مشاور ترامپ اذعان کرد: مشکل این است که ایران زمان بیشتری دارد و آنها روی تقویم سیاسی ما حساب باز کرده‌اند تا به سودشان تمام شود.
همزمان، نشریه آتلانتیک می‌نویسد: ترامپ برای یافتن راهی جهت خروج از جنگ ایران، به تقلا افتاده است. او در حالی که با فشار فزاینده‌ای برای پایان دادن به درگیری‌ها مواجه شده، اکنون به دنبال مسیری برای خروج از جنگ با ایران است؛ جنگی که منتقدان می‌گویند از اول هم بدون استراتژیِ خروج آغاز شده بود. به گفته مقامات ارشد آمریکا، ترامپ به‌طور خصوصی از هزینه‌های فزاینده و پتانسیل یک درگیری گسترده‌تر ابراز ناامیدی کرده است. با این حال، هرگونه عقب‌نشینی نیز در این مقطع، به عنوان ضعف آمریکا تلقی خواهد شد. کاخ سفید همچنان برای تعریف «پیروزی» در این جنگ پیچیده، با چالش جدی رو‌به‌روست.
روزنامه واشنگتن پست در یادداشتی خاطرنشان کرد: ترامپ در جنگ ایران، در تله‌ای گرفتار شده که خودش آن را ساخته است. این تله‌، محصول عجله او برای دستیابی به توافقی است که بتواند آن را «پیروزی» بنامد، در حالی که همزمان، از تکرار توافقی مشابه برجام واهمه دارد. ایران به درستی درک کرده که مشکلات سیاسی داخلی ترامپ، بیش از تهدید نظامی ایران او را آزار می‌دهد؛ لذا تهران در بازگشایی تنگه هرمز زمان را مدیریت خواهد کرد.
پس چرا جرأت نزدیک شدن
به تنگه هرمز را ندارید؟!
کمیته نیروهای مسلح سنا روز پنجشنبه، جلسه استماعی را با حضور برد کوپر، رئیس فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، و ژنرال داگوین اندرسون، رئیس فرماندهی آفریقای پنتاگون (آفریکام) برگزار کرد. فرمانده سنتکام در این جلسه ادعا کرد: عملیات «خشم حماسی» ۹۰ درصد توانایی نظامی رژیم ایران را از بین برد.
‌فرمانده سازمان تروریستی سنتکام همچنین مدعی شد که آمریکا می‌تواند ظرف کمتر از ۴۰ روز به اهدافش در ایران دست پیدا کند. اما پروفسور پال کریگ رابرتس معاون پیشین وزارت خزانه‌داری آمریکا هم گفته است: ترامپ، مدعی نابودی کامل ایران است، اما واقعیت میدان چیز دیگری می‌گوید کشتی‌های آمریکایی حتى جرأت نزدیک شدن به تنگه هرمز را هم ندارند. ایران فقط با شلیک موشک به دیمونا در اسرائیل می‌تواند از سلاح هسته‌ای خودش رونمایی کند و آنجا را به سرعت منفجر و آلوده به رادیو اکتیو کند.
کسری بودجه و مهمات پنتاگون
همچنین سرتیپ دیوید تابور، معاون رئیس ستاد نیروی هوائی آمریکا خبر داد: ناوگان پهپادهای‌ام کیو 9 ریپر نیروی هوائی آمریکا به شدت در جنگ علیه ایران آسیب دیده است. اینک 135 پهپاد از این نوع  عملیاتی است زیرا فرسایش رزمی ناشی از عملیات خشم حماسی، پرکاربردترین دارایی هدایت‌شونده از راه دور این سرویس را کاهش می‌دهد.
همزمان وبسایت الجزیره از قول یک مقام آمریکایی نوشت: ارتش آمریکا به دلیل عوامل مختلف از جمله جنگ با ایران با کسری بودجه غیرمنتظره‌ای مواجه شده است. کسری بودجه بر آمادگی رزمی ارتش تأثیری نخواهد گذاشت، بلکه بر ذخایر مهمات به دلیل جنگ با ایران تأثیر خواهد گذاشت. ذخایر مهمات به دلیل حمایت از اوکراین از سال ۲۰۲۳ کاهش یافته و بار جنگ با ایران نیز به آن اضافه شده است.
شبکه CNN هم در گزارشی گفت: ادعاهای ترامپ درباره توان نظامی ایران با گزارش‌های اطلاعاتی مغایر است. دولت ترامپ در حالی بر طبل نابودی کامل توان نظامی ایران می‌کوبد که گزارش‌های نهادهای اطلاعاتی تصویری متفاوت از واقعیت‌های میدان نبرد ارائه می‌دهند. ارزیابی‌های اطلاعاتی سی‌ان‌ان و نیویورک تایمز نشان می‌دهد که ایران بخش قابل‌توجهی از توان پهپادی و موشک‌های ساحلی خود را حفظ کرده است.
به دست خودمان
ایران را به سمت قدرت جهانی شدن سوق دادیم!
پروفسور رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو درباره عواقب جنگ می‌گوید: فشار بیشتر، ایرانِ قدرتمندتری می‌سازد. ایران توان آزمایش سلاح هسته‌ای را داشت ولی اراده‌ این کار را نکرد؛ الان زمان آن اراده است. اگر حمله به زیرساخت‌های ایران شروع شود، دیگر نه دُبی امن می‌ماند، نه منطقه آرام؛ چون همه می‌دانند که ایران قطعاً پاسخ خواهد داد. نتیجه کار این است که ایران به سمت قدرت جهانی شدن، سوق داده خواهد شد.
رابرت پیپ می‌افزاید: شی جین‌پینگ در حال تحقیر ترامپ است و تلاش برای وارونه جلوه دادن این موضوع فقط اوضاع را بدتر می‌کند. ابتدا مذاکره‌کنندگان ایرانی حاضر نشدند با فرستادگان ترامپ دیدار کنند. سپس فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، به‌صورت علنی گفت که ترامپ در حال تحقیر شدن است. بعد هم عربستان سعودی فاصله گرفتن از ترامپ را آغاز کرد. ترامپ اکنون با یک بحران بزرگ شبیه به بحران لیندون جانسون در پایان جنگ ویتنام روبه‌رو است».
نارضایتی ۷۷ درصدی
از سیاست‌های جنگی و اقتصادی ترامپ
در زمینه پیامدهای اقتصادی جنگ، گرگ استنتون، نماینده کنگره اعلام کرد: پس از ماه‌ها از جنگ خودسرانه ترامپ با ایران، مردم آمریکا اکنون با بالاترین قیمت بنزین در تاریخ و یک ارتش تضعیف ‌شده دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در دوران اوباما توافق هسته‌ای با ایران وجود داشت، اما ترامپ از آن خارج شد و اکنون بهای سنگین آن انتخاب فاجعه‌بار را می‌پردازد.
روزنامه هیل متعلق به کنگره هم می‌نویسد: طبق یک نظرسنجی جدید، اکثریت قاطع آمریکایی‌ها یعنی ۷۷ درصد، سیاست‌های ترامپ به ویژه در زمینه جنگ با ایران را عامل افزایش هزینه‌های زندگی می‌دانند صعود بی‌سابقه تورم می‌دانند.
نشریه آمریکایی نیشن در گزارش اقتصادی خود درباره پیامد جنگ نوشت نوشت: بحران هرمز با تمام بحران‌های نفتی دیگر متفاوت است. اسرائیل و آمریکا با حمله به ایران، ثبات خلیج‌فارس و عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی را برای آینده‌ای غیر قابل پیش‌بینی‌ برهم زده‌اند. این جنگ غیرقانونی بحرانی بی‌سابقه را رقم زده است. در حال حاضر، بسته شدن تنگه هرمز، روزانه ۱۱ تا ۱۳ درصد از نفت بازار جهانی را حذف کرده و باعث جهش قیمت سوخت شده است. برخی کشورها به خاطر اتمام ذخایر سوخت، وضعیت اضطراری ملی اعلام کرده و با تعطیلی نیروگاه‌ها و فلج شدن سیستم حمل‌ونقل رو‌به‌رو شده‌اند.
ترامپ در پکن به درِ بسته خورد
ناکامی ترامپ در سفر به چین در موضوع ایران، مورد توجه محافل رسانه‌ای و سیاسی قرار گرفته است. ترامپ نه توانست چین را به کاهش خرید نفت ایران مجاب کند و نه چین را علیه ایران بشوراند. چین از کشیده شدن ترمز آمریکا نه تنها ناراحت نیست بلکه راضی هم هست و می‌داند که کشورهای جنوب خلیج‌فارس پس از این گرایش بیشتری به چین به جای اتکای انحصاری به آمریکا خواهند داشت. در موضوع تنگه هرمز هم جنگ افروزی آمریکا را علت اصلی ماجرا می‌داند.
ترامپ دیروز گفت: رئیس‌جمهور چین به من گفت که قرار نیست تجهیزات نظامی به ایران بدهد. این حرف بزرگی است. اما او در عین حال گفت که آنها مقدار زیادی از نفت خود را از ایران می‌خرند و دوست دارند به این کار ادامه دهند.
بر خلاف ادبیات ترامپ که نشانه درخواست از چین است، مارکو روبیو وزیر خارجه وی ادعا کرد: واشنگتن از پکن برای حل بحران جمهوری اسلامی درخواست کمک نکرده است.
گفتنی است مارکو روبیو که تحت تحریم‌های چین قرار دارد، پس از با تغییر ترجمۀ نامش به «مارکو لو» توانست همراه ترامپ در نشست با «شی» در پکن شرکت کند.
‌در این میان، لیندسی گراهام سناتور حامی ترامپ با ادبیاتی برآمده از درماندگی گفت: هم‌پیمانان چین همه آدم‌های پست هستند- ایران، روسیه. اگر چین خرید نفت ایران را متوقف کند، جنگ تمام می‌شود. به ما کمک کنید تنگه هرمز را باز کنیم.
یادآور می‌شود چین پیش از این قطعنامه ضدایرانی در شورای امنیت را به همراه روسیه وتو کرده است.
دستاوردهای گسترده جین از ناکامی جنگی آمریکا
روزنامه واشنگتن پست درباره فرصت تلقی شدن جنگ اخیر از سوی چین می‌نویسد: جنگ آمریکا با ایران مقادیر زیادی از مهمات آمریکایی، به ویژه موشک‌های رهگیر و بمب‌های هدایت‌شونده را که در هرگونه رویارویی احتمالی آینده با چین بر سر تایوان ضروری تلقی می‌شوند، از بین برده است. این جنگ همچنین فرصتی نادر برای پکن فراهم کرد تا نحوه انجام عملیات مدرن ارتش ایالات متحده را مشاهده کند و درس‌هایی در رابطه با برنامه‌ریزی نظامی بیاموزد. چین در نتیجه جنگ جاری آمریکا با ایران، در زمینه‌های نظامی، اقتصادی، دیپلماتیک و رسانه‌ای، دستاوردهای استراتژیک گسترده‌ای را به هزینه ایالات متحده به دست می‌آورد‌، در حالی که نگرانی فزاینده‌ای در وزارت دفاع ایالات متحده در مورد پیامدهای ژئوپلیتیکی این درگیری وجود دارد.
آلون میزراحی، فعال یهودی ضدصهیونیست هم نوشت: برای نخستین بار در تاریخ، رئیس‌ جمهور آمریکا در حالی به چین سفر می‌کند که چین آشکارا قدرت برتر این رابطه است؛ قدرت نظامی بزرگ‌تر، قدرت اقتصادی، علمی و صنعتی بزرگ‌تر، و کشوری که در جهان محبوبیت بیشتری دارد. یک دگرگونی عظیم رخ داده، اما ما هنوز به‌ طور کامل متوجه آن نشده‌ایم، چون این تغییر با خشونت عظیمی همراه نبوده است. چین یک قدرت در حال ظهور نیست؛ بلکه همان قدرت بزرگ است، بدون خودبزرگ‌بینی و خودشیفتگی، بدون افراط‌گری و نمایش‌های پرهیاهو.
چرا ایران دست برتر را دارد؟
دونالد ترامپ در گفت‌وگو با فاکس نیوز ادعا کرد: ایرانی‌ها دیگر نیروی دریایی و نیروی هوائی ندارند، کار ایران تمام است؛ همه چیز آنها از بین رفته است؛ آنها یا باید توافق کنند یا نابود شوند!
اما برخلاف این لاف‌زنی، ایران چنان مقتدر است که توانسته تنگه هرمز را برخلاف تقلای آمریکا بسته نگاه دارد. تنگه جز در موارد نادر که با اجازه ایران به روی برخی کشتی‌ها گشوده می‌شود، همچنان بسته است.
شبکه ۷ اسرائیل دیروز گزارش داد: فهم ایران از آمریکا، از فهم آمریکا از ایران بیشتر است. سیاستمداران آمریکایی اغلب تصور می‌کنند فشار اقتصادی یا نظامی در نهایت تهران را به سمت سازش سوق می‌دهد. با این حال، ایران بارها تمایل خود را برای تحمل تحریم، انزوا، رنج اقتصادی و تقابل طولانی‌مدت نشان داده و همزمان اهداف راهبردی خود را هم دنبال کرده است. ایران به دنبال استقامت است و فهمیده که برای اعمال فشار عظیم، نیازی به بستن دائمی تنگه هرمز ندارد؛ حتی بی‌ثباتی موقت، افزایش هزینه‌های بیمه و جهش قیمت نفت برای ایجاد شوک‌های سیاسی و اقتصادی کافی‌ است. تهران درک می‌کند که غرب ممکن است تهدیدات استراتژیک دوردست را برای دوره‌های طولانی تحمل کند، اما درد اقتصادی در پمپ‌بنزین نتایج سیاسی فوری به بار می‌آورد. ایران برای اینکه نفوذ جهانی عظیمی را اعمال کند، نیازی به شکست نظامی آمریکا ندارد؛ تنها کافی‌ است نفوذ منطقه‌ای خود را حفظ کند.
اعتماد به نفس ایران بالاست
تسلیم آمریکای ناکام نمی‌شود
رایان کراکر، سفیر اسبق آمریکا در منطقه که مسئولیت انجام چندین دور مذاکره با ایران را در کارنامه‌اش دارد، در واکنش به خواسته‌های تسلیم طلبانه ترامپ از ایران گفت: ایرانی‌ها آدم‌های به شدت سرسختی هستند و سابقۀ حضور در جنگ ایران و عراق را داشته‌اند. خنده‌دار است که کسی تصور کند می‌توان ایرانی‌ها را با بمباران به تسلیم وادار کرد.
مجری شبکه الجزیره در گفت‌وگوی چالشی با ژنرال آمریکایی مارک کیمیت (معاون سابق سنتکام) تصریح کرد: دیپلماسی ایران، نشان‌دهنده اعتماد به نفس بالاست. آن‌ها از جنگ نمی‌ترسند وگرنه مثل بقیه کشورها سریع به پیشنهادات آمریکا پاسخ می‌دادند. مدیریت تنگه هرمز دیگر به قبل برنمی‌گردد؛ این چالشی بود که آمریکا برای تمام دنیا ایجاد کرد.
ایران پس از این قدرت جهانی است
نه فقط منطقه‌ای
بن میسیلاس، مجری پادکست پربیننده آمریکایی هم گفت: باید بپذیریم که ایران در حال حاضر فقط یک بازیگر قدرت منطقه‌ای نیست بلکه بیش از هر زمان دیگری یک بازیگر قدرت در سطح بین‌المللی است در حالی که دونالد ترامپ شکست خورده، یا در حالی که نیروی دریایی قدرتمند ایالات متحده اکنون به رفتاری شبیه دزدان دریایی تقلیل یافته است. وزیران خارجه کشورهایی که زمانی متحد آمریکا بودند، یکی‌یکی در صف قرار گرفته‌اند تا با وزیر خارجه «عراقچی» گفت‌وگو کنند، چون ایران در موقعیت قوی‌تری قرار دارد.
از سوی دیگر، جو کنت رئیس مستعفی مرکز مبارزه با تروریسم آمریکا گفته است: ترامپ باید نیروهای آمریکا را از منطقه خارج کند. مسیر دیپلماتیک فعلی با ایران به بن‌بست رسیده و درخواست‌های حداکثری آمریکا نتیجه‌ای نداده است. گزینه نظامی علیه ایران پرهزینه، محدود و غیرقابل ‌اتکا است و می‌تواند آمریکا را وارد جنگی بزرگ‌تر کند. بستن یا ناامن شدن تنگه هرمز فشار اقتصادی سنگینی بر آمریکا و اقتصاد جهانی وارد کرده است. آمریکا باید از ابزار کاهش تحریم‌ها برای باز کردن مسیر مذاکرات هسته‌ای و کاهش تنش استفاده کند. خروج نیروهای آمریکا در زمان آتش‌بس به معنای تسلیم نیست، بلکه زمینه‌سازی برای موقعیت بهتر در مذاکره است. آمریکا باید منافع خود را در اولویت قرار دهد و از چرخه جنگ‌های فرسایشی در خاورمیانه خارج
شود.
ایران با دست برتر از این جنگ خارج می‌شود
شبکه ضدایرانی الحوار در تحلیل قابل تأملی گفت: هیچ‌کس نمی‌تواند آمریکا را تحت فشار بگذارد؛ مگر کشوری که در میدان بایستد و عقب‌نشینی نکند. ایران ۴۷ سال زیر سنگین‌ترین تحریم‌ها دوام آورد؛ حالا سؤال این نیست که «می‌تواند مقاومت کند یا نه؟». سؤال این است که جهان تا کِی توان تحمل بحران هرمز را دارد. ترامپ هنوز در حال اعلام پیروزی است؛ اما هرچه بیشتر جلو می‌رود، بیشتر در چاله‌ای فرو می‌رود که خودش کنده است.
یوئل گوزانسکی (هماهنگ‌کننده پیشین امور ایران و منطقه در دفتر نخست‌وزیر اسرائیل) هم می‌گوید: ایران با دست برتر از این غائله (جنگ) خارج می‌شود؛ این کشور نشان داد بر «دستور کار امنیتی» منطقه مسلط است. ایالات متحده در تحمیل اراده نظامی‌اش بر ایران ناکام ماند؛ وقتی قدرت اول جهان نمی‌تواند اراده خود را دیکته کند، تکلیف کشورهای منطقه روشن است. واقعیت بنیادی منطقه تغییر کرده است: ایران ثابت کرد حضور دارد، ماندنی است و پابرجا می‌ماند. جنگ نه تنها منطق تنش‌زدایی عربستان با ایران را تغییر نداد، بلکه عقلانیت این رویکرد را تقویت کرد.