عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران:

نمایش بدون نقد مصرف مواد و دخانیات، منجر به ترویج رفتارهای ناهنجار در جامعه می‌شود

کد خبر: ۳۳۱۱۲۷

تاریخ: ۲۰ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۲۱:۱۴

مدیر گروه اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی ایران با انتقاد از نمایش مصرف دخانیات و مواد مخدر در برخی آثار شبکه نمایش خانگی، هشدار داد عادی‌سازی این رفتارها می‌تواند به قبح‌زدایی و الگوسازی ناهنجاری‌ها در میان نسل جوان منجر شود.
به گزارش روابط عمومی ستاد مبارزه با موادمخدر، محمدباقر صابری زفرقندی، با انتقاد از نمایش مصرف دخانیات و موادمخدر در آثار شبکه نمایش خانگی اظهار داشت: درباره تأثیر هنر، به‌ویژه فیلم و سریال، دو دیدگاه مهم و قابل‌تأمل وجود دارد. براساس دیدگاه نخست، وظیفه سینما بازتاب و انعکاس معضلات اجتماعی برای آگاهی‌بخشی به جامعه است تا از این طریق بتوان به راه‌حل‌هایی برای مشکلات دست یافت. در این رویکرد، ظاهراً محدودیتی برای نمایش آنچه به‌عنوان آسیب‌ها، ناهنجاری‌ها یا رفتارهای خارج از عرف شناخته می‌شود، در نظر گرفته نمی‌شود. صابری زفرقندی با اشاره به دیدگاه دوم افزود: در مقابل، این دیدگاه بر نقش بی‌بدیل و انکارناپذیر رسانه و آثار نمایشی در الگوسازی برای عموم مردم تأکید دارد. براساس این رویکرد، صرف بازنمایی معضلات اجتماعی نه‌تنها کمکی به حل آنها نمی‌کند، بلکه می‌تواند به الگویی برای جامعه، به‌ویژه نسل جوان، تبدیل شود.
وی ادامه داد: بسیاری از کارشناسان معتقدند که الگوپذیری جمعی، مسیری ساده برای قبح‌زدایی از ناهنجاری‌ها در سطح جامعه است.
این روان‌پزشک و عضو هیئت علمی دانشگاه بیان داشت: منتقدان پرداخت بی‌ضابطه به آسیب‌های اجتماعی بر این باورند که اگر متولیان فرهنگی، به‌ویژه کارگردانان، در تولید آثار خود به خطوط قرمز فرهنگی و اعتقادی جامعه توجه نکنند، ناخواسته به ابزاری برای ترویج همان ناهنجاری‌هایی تبدیل می‌شوند که خود منتقد آن هستند.
صابری زفرقندی گفت: نمایش مصرف الکل، سیگار و موادمخدر نیز از این قاعده مستثنا نیست و در صورتی که با رویکردی انتقادی همراه نباشد، به‌سرعت موجب ترویج این رفتارها خواهد شد. دلیل این امر روشن است؛ چراکه با از بین رفتن قبح اجتماعی و تقویت الگوپذیری، این رفتارهای ناهنجار به‌تدریج جایگزین هنجارهای پذیرفته‌شده در جامعه می‌شوند.
وی تأکید کرد: با توجه به سال‌ها فعالیت علمی و اجرایی در حوزه آسیب‌های اجتماعی و سلامت روان، به‌طور جدی نسبت به این روند ابراز نگرانی می‌کنم و معتقدم فضای سینما و آثار نمایشی باید از ترویج ناهنجاری‌هایی همچون مصرف موادمخدر و الکل، خشونت، پرخاشگری، قانون‌گریزی، بی‌احترامی به سنت‌های پسندیده و ارزش‌های فرهنگی و مذهبی، و نیز بی‌بندوباری در روابط بین‌فردی، مصون بماند.
مدیر گروه اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود: بدیهی است که تهیه‌کنندگان و کارگردانان برای ورود به موضوعات مرتبط با آسیب‌های اجتماعی از نظرات کارشناسان بهره می‌گیرند. در صورتی که براساس اجماع علمی، نمایش برخی ناهنجاری‌ها ضروری تشخیص داده شود، باید این بازنمایی با رویکردی انتقادی و همراه با نمایش پیامدها و آسیب‌های آن باشد تا هنر بتواند به‌صورت هوشمندانه در خدمت ارتقای سلامت روان جامعه و کاهش آسیب‌های اجتماعی قرار گیرد.
صابری زفرقندی اظهار داشت: شواهد علمی متعددی در دسترس است که نشان می‌دهد محدودیت و حتی ممنوعیت نمایش مصرف دخانیات و موادمخدر در فیلم‌ها، فواید قطعی و قابل‌توجهی دارد؛ فوایدی که در مقایسه با منافع احتمالی ناشی از عدم اعمال این محدودیت‌ها، به‌مراتب قابل‌اتکاتر و غیرقابل‌انکار است.