از بحران سوخت در آمریکا و اروپا تا خطر فروپاشی ناتو

جنگ علیه ایران چگونه دامن خود غرب را گرفت

کد خبر: ۳۳۰۷۴۶

تاریخ: ۱۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۲۰:۴۳

سرویس خارجی-
جنگی که با هدف سرنگونی جمهوری اسلامی ایران شروع شد حالا در حال به زانو درآوردن خود غرب است. بحران انرژی و سوخت روزبه‌روز در آمریکا و اروپا در حال تشدید است و نخست‌وزیر لهستان هم هشدار داده است اختلاف اروپا و آمریکا بر سر جنگ ایران ممکن است منجر به فروپاشی داخلی ناتو منجر شود.
پس‌لرزه‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی جنگ غیرقانونی آمریکا علیه ایران برای غرب همچنان ادامه دارد. ترامپ 9 اسفند جنگ را با اهدافی کاملاً مشخص آغاز کرد. اهداف ترامپ از جنگ سرنگونی نظام جمهوری اسلامی، نابودی توان موشکی و پهپادی کشور، تصاحب 400 کیلو اورانیوم غنی‌شده و در نهایت آشوب، جنگ داخلی و تجزیه کشور بود. اما با گذشت بیش از 2 ماه از جنگ وی نه‌تنها به هیچ‌یک از این اهداف نرسید بلکه گرفتار بحران خودساخته‌ای شده است که هر لحظه بر ابعاد داخلی و بین‌المللی آن افزوده می‌شود. جنگی که با هدف به زانو درآوردن ایران طراحی و شروع شد حال خود آمریکا و اروپا را به زانو درآورده است.
تعطیلی شرکت هواپیمایی «اسپیریت» آمریکا
به ‌دلیل بحران سوخت
در خود آمریکا دولت مدعی است که هزینه‌های جنگ طی این مدت تنها 25 میلیارد دلار بوده است اما برخی از سناتورها و کارشناسان اقتصادی هزینه‌های جنگ را بالغ بر یک تریلیون دلار برآورد کرده‌اند. جدای از ضررهای سنگین بخش کشاورزی آمریکا به‌دلیل کمیابی کود شیمیایی ناشی از بسته‌ماندن تنگه هرمز افزایش شدید قیمت بنزین و گازوئیل نیز به‌شدت مردم آمریکا را عصبانی کرده است. ترامپ و مقامات دولت وی به‌شدت در تلاش هستند تا بحران سوخت در آمریکا را کتمان کنند یا آن را موقتی جلوه دهند. اما این بحران نه‌تنها مردم آمریکا بلکه چند میلیارد ساکن کره‌زمین را از خود متأثر کرده است. «فاتح بیرول»، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، گفته است جنگ ایران بدترین بحران انرژی را که جهان تاکنون تجربه کرده، رقم زده است. دیروز رسانه‌های آمریکا اعلام کردند تبعات اقتصادی جنگ علیه ایران روبه گسترش است و یک شرکت هواپیمایی آمریکایی به‌خاطر بحران سوخت، فعالیت خود را متوقف کرده است.
به گزارش مهر، روزنامه وال‌استریت‌ژورنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد شرکت هواپیمایی آمریکایی «اسپیریت» در پی افزایش قیمت سوخت و ناتوانی در جذب منابع مالی جدید، فعالیت خود را از روز شنبه متوقف کرد. پیش‌تر خبرگزاری بلومبرگ نیز گزارش داده بود که این شرکت در پی افزایش شدید قیمت سوخت در نتیجه درگیری‌ها در خاورمیانه، با خطر ورشکستگی کامل روبه‌رو شده است. پیش‌تر، آسوشیتدپرس نیز اعلام کرده بود شرکت هواپیمایی اسپیریت آمریکا به‌دلیل عدم دریافت حمایت‌های دولتی، خود را برای توقف فعالیت‌هایش در روز شنبه آماده می‌کند. براساس این گزارش، شرکت هواپیمایی اسپیریت در کمتر از دو سال، دوبار با روند ورشکستگی مواجه شده زیرا قیمت سوخت هواپیماها به‌دلیل جنگ با ایران افزایش یافته است.
هزینه‌های سنگین اروپا برای انرژی
اوضاع در اروپا نیز تعریف چندانی ندارد بحران انرژی ناشی از جنگ علیه ایران و بسته‌ماندن تنگه هرمز میلیاردها دلار هزینه روی دوش اتحادیه اروپا گذاشته است. «کریستین لاگارد» رئیس بانک مرکزی اروپا هشدار داده است ادامه اختلال در تنگه هرمز به عنوان بزرگ‌ترین اختلال عرضه نفت در تاریخ، می‌تواند اروپا را از مرحله تورم به سمت جیره‌بندی سوخت و موادغذایی سوق دهد. سی‌ان‌ان هم در گزارشی با اشاره به هزینه‌های هنگفت جنگ بر اقتصاد اروپا نوشته است: اتحادیه اروپا بسته جدیدی از اقدامات اضطراری را برای کاهش فشار هزینه‌های سرسام‌آور انرژی رونمایی کرده است. قاره‌ای که به تازگی از بحران اوکراین بیرون آمده بود، حالا دوباره درگیر شده و برخی صنایع آن برای بقا می‌جنگند. سی‌ان‌ان از قول کمیسیون اروپا نوشته است: اتحادیه اروپا از زمان شروع جنگ، 24میلیارد یورو (28میلیارد دلار) اضافی بابت واردات انرژی هزینه کرده است؛ یعنی روزانه بیش از 587میلیون دلار، بدون اینکه «حتی یک ذره انرژی اضافی» دریافت کند. به نوشته سی‌ان‌ان آژانس بین‌المللی انرژی هشدار داده اروپا که حدود 70درصد سوخت جت خود را وارد می‌کند، ممکن است در هفته‌های آینده با کمبود مواجه شود. «شیموس بولاند» رئیس کمیته اقتصادی و اجتماعی اروپا (یک انجمن اتحادیه کارگری که به کمیسیون اروپا مشاوره می‌دهد) در مصاحبه با پولیتیکو می‌گوید هزینه‌های انرژی، که روی غذا، حمل‌ونقل و مسکن نیز اثر می‌گذارد، بیشترین ضربه را به خانوارهای کم‌درآمد و متوسط اروپایی وارد می‌کند. پولیتیکو به نقل از «دان یورگنسن» کمیسر انرژی اتحادیه اروپا نوشته است: بحران انرژی که بر اثر درگیری در غرب آسیا ایجاد شده، ممکن است به‌دلیل کمبود سوخت، مانع از انجام سفرهای اروپایی‌ها در تعطیلات تابستان شود. به گفته «دان یورگنسن»، شرکت‌های هواپیمایی هم‌اکنون در حال لغو پروازهای خود هستند و در عین حال قیمت‌ها را نیز افزایش می‌دهند.
انجمن فرودگاه‌های اروپا از کشورهای عضو خواسته «فوراً» مالیات حمل‌ونقل هوایی را تعلیق کنند. گروه لوفت‌هانزای آلمان هم اعلام کرد که برای صرفه‌جویی در سوخت جت که «قیمت آن از زمان شروع جنگ دوبرابر شده است»، تا اکتبر(مهر) 20هزار پرواز را از برنامه خود حذف خواهد کرد.
به گفته کمیسیون اروپا، تعدادی از ماهیگیران اروپایی، ماهیگیری را متوقف کرده‌اند، زیرا افزایش هزینه‌های انرژی و مواد اولیه، سود آنها را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است. سی‌ان‌ان از قول کمیسیون اروپا در نتیجه‌گیری گزارش خود هشدار می‌دهد حتی اگر خصومت‌ها فوراً متوقف شود، اختلال در تأمین انرژی از خلیج‌فارس برای آینده قابل پیش‌بینی ادامه خواهد یافت.»
خطر فروپاشی ناتو
شکاف درونی بین دو سوی آتلانتیک هم بر سر جنگ ایران روزبه‌روز تشدید می‌شود. منابع آمریکایی می‌گویند که اختلافات بین واشنگتن و اتحادیه اروپا بر سر عدم همراهی اعضای اروپایی ناتو با ترامپ بر سر باز کردن تنگه هرمز بیش از پیش حل‌نشدنی گردیده و رئیس‌جمهور آمریکا به‌دنبال مجازات متحدان اروپایی است.
پولیتیکو در این‌باره توضیح داد: «اختلافات بین آمریکا و شرکای اروپایی آن غیرقابل حل شده است. ترامپ در حال حاضر بیشتر به دنبال انتقاد و احتمالاً مجازات قدرت‌های اروپایی است تا اینکه بخواهد با آنها همکاری کند». مقام‌های اروپایی به این وبگاه گفتند که رفتار اخیر ترامپ به اتحادیه اروپا ثابت کرد که در مورد لزوم استقلال از واشنگتن، به شفافیت برسند اما روند کاهش وابستگی به آمریکا بسیار آهسته است.
«دونالد تاسک»، نخست‌وزیر لهستان هم دیروز درباره خطر فروپاشی داخلی ناتو هشدار داد. در میان شکاف درونی ناتو بر سر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تاسک دیروز در پیامی در شبکه‌ اجتماعی ایکس نوشت: «بزرگ‌ترین تهدید علیه جامعه‌ فراآتلانتیک دشمنان بیرونی آن نیستند، بلکه فروپاشی در حال وقوع ائتلاف ماست. همه‌ ما باید هر کاری از دستمان برمی‌آید انجام دهیم تا این روند فاجعه‌بار را معکوس کنیم».
اظهارات نخست‌وزیر لهستان ساعاتی پس از آن بیان شد که واشنگتن تصمیم خود برای خارج کردن حدود ۵۰۰۰ سرباز از آلمان را اعلام کرد. پس از آنکه فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، از آمریکا به‌دلیل نداشتن راهبرد خروج از جنگ ایران انتقاد کرد و گفت که آمریکایی‌ها در مذاکرات، از سوی ایران تحقیر می‌شوند، دونالد ترامپ اعلام کرد آمریکا در حال بررسی کاهش احتمالی حضور نظامی خود در آلمان است.
ترامپ همچنین از ایتالیا و اسپانیا ابراز نارضایتی کرد و گفت که احتمالاً نیروهای آمریکایی را از این کشورها خارج خواهد کرد. او در اشاره به جنگ علیه ایران گفت که وقتی آمریکا به آنها نیاز داشت، آنجا نبودند و افزود «باید این را به خاطر بسپاریم».
نقطه عطف در افول امپراتوری آمریکا
«کریستوفر کالدول»، تحلیلگر و نویسنده برجسته نشریه نیویورک‌تایمز هم در یادداشتی تند و صریح، حمله نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را نه‌فقط یک اشتباه راهبردی محض، بلکه «نقطه عطفی در افول امپراتوری آمریکا» توصیف کرد. این تحلیلگر سرشناس تاکید دارد، «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور فعلی آمریکا، با این ماجراجویی نظامی، امپراتوری فرسوده واشنگتن را به شکلی خطرناک دچار «گسترده‌سازی خطرناک» کرده است. کالدول در تحلیل خود در نیویورک‌تایمز می‌نویسد: «حمله آمریکا و اسرائیل به ایران فراتر از یک فکر بد بود؛ این رویداد به نقطه عطفی در زوال امپراتوری آمریکا تبدیل شده است. نظام‌های امپراتوری، فارغ از عنوانی که برایشان به کار می‌رود، تنها تا زمانی دوام می‌آورند که ابزارهایشان پاسخگوی اهداف‌شان باشد و ترامپ با جنگ علیه ایران، امپراتوری را به شکلی خطرناک دچار گسترده‌سازی خطرناکی کرده است».
گزارش نیویورک‌تایمز در پایان، با لحنی آغشته به یأس و واقع‌گرایی تاکید می‌کند، چه آن را «امپراتوری» بنامیم و چه «هژمونی»، نظام تحت رهبری آمریکا اکنون با حمله متجاوزانه علیه ایران، از حد توان خود فراتر رفته و این یعنی پایان آن نزدیک‌تر از هر زمان دیگری است. فارن‌پالسی هم با انتقاد از رویکرد ترامپ در دوره آتش‌بس نوشته است: رویکرد غیرواقع‌بینانه دولت «دونالد ترامپ» برای دستیابی به توافقی سریع و قطعی با ایران با وجود اختلاف مواضع شدید، در جنگ اخیر ابتکار عمل را به دست ایران داده و باعث شده آمریکا بدون دستیابی به موفقیتی راهبردی در برابر ایران شکست بخورد.