تحول در تجارت کشور

ایران بنادر منطقه را جایگزین امارات کرد

کد خبر: ۳۳۰۷۲۲

تاریخ: ۱۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۲۰:۳۵

در پی جنگ تحمیلی سوم علیه کشورمان و تحولات اخیر در زمینه تبادلات کالایی و تجاری، بنادر پاکستان، هند و عمان به عنوان گزینه‌های جدید برای جایگزینی بندر جبل‌علی در امارات متحده عربی مطرح شده‌اند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «سیدمحمدصادق قنادزاده» معاون سازمان توسعه تجارت هم با اشاره به پیامدهای تهاجم آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و اثر آن بر زنجیره تجارت خارجی کشور اظهار کرد: با توجه به اینکه بخش عمده‌ای از مبادلات تجاری ایران از مسیر دریای جنوب انجام می‌شد، دولت با همکاری بخش خصوصی مجموعه‌ای از راهکارهای جایگزین را برای تداوم و پایداری جریان تجارت طراحی و اجرائی کرده است. وی افزود: در این چارچوب هشت کریدور و مسیر جایگزین، شناسایی و برای توسعه آن‌ها برنامه‌ریزی اجرائی انجام شده است. همچنین اقدامات لازم برای تقویت زیرساخت‌ها صورت گرفته و توافقات مورد نیاز با کشورهای طرف مقابل، به‌ویژه در زمینه افزایش ظرفیت ناوگان حمل‌ونقل، در دستور کار قرار گرفته است.
وی بیان کرد: بخش قابل توجهی از این مسیرهای جایگزین، زمینی و ریلی هستند و در همین راستا، مذاکرات و توافقات برای فعال‌سازی کامل مسیرها و تنظیم نرخ‌های حمل‌ونقل در حال انجام است.
معاون سازمان توسعه تجارت خاطرنشان کرد: در مجموع تلاش شده است بخشی از حمل‌ونقل که پیش‌تر عمدتاً از مسیر جنوب و بنادر منطقه‌ای مانند امارات انجام می‌شد، به سایر مسیرها منتقل و متنوع‌سازی شود و در این میان، تمرکز ویژه‌ای بر توسعه مسیرهای شمالی و غربی کشور وجود دارد. گفتنی است ایران در سال‌های اخیر، بخش قابل توجهی از واردات و ترانزیت خود را از طریق بنادر امارات (به‌ویژه جبل‌علی) انجام داده است. مسیری که اکنون با تشدید محاصره دریایی و تغییرات سیاسی در منطقه، ناپایدار شده است.
گسترش همکاری با همسایه شرقی
در چارچوب فعال‌سازی مسیرهای جایگزین، پس از سال‌ها تلاش دیپلماتیک، پاکستان رسمی‌ترین گام را در جهت فعال‌سازی کریدور ترانزیتی با ایران برداشته است. به گزارش خبرگزاری فارس، دستور صادرشده از سوی وزارت بازرگانی پاکستان، مجوز عبور کالاهای کشورهای ثالث از طریق خاک این کشور به مقصد ایران را می‌دهد و مسیرهای جاده‌ای از بنادر گوادر، کراچی و بندر قاسم به مرزهای اینچه برون و تفتان را تعیین می‌کند.
این تصمیم، اجرائی از توافق‌نامه حمل‌ونقل بین‌المللی مسافر و کالا میان دو کشور مصوب ۲۹ ژوئن ۲۰۰۸ یعنی خرداد سال 1387 است.
گشایش مسیر پاکستان، نه تنها تنوع راه‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه امنیت تأمین زنجیره تأمین ایران را نیز تقویت می‌کند.
گوادر به دلیل نزدیکی جغرافیایی به مرزهای شرقی ایران و اتصال مستقیم به مسیر اینچه برون، می‌تواند برای کالاهای حساس به زمان و هزینه، مسیری کوتاه‌تر و کم‌هزینه‌تر فراهم کند.
از سوی دیگر، شهرهای کراچی و قاسم با زیرساخت‌های بندری گسترده، تجربه طولانی در تجارت دریایی و قابلیت اتصال به شبکه‌های جهانی، ظرفیت تبدیل شدن به مسیر مکمل و تکمیل‌کننده را دارند.
در عین حال، ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی چهارراه اتصال شرق و غرب و شمال و جنوب، به یک محور استراتژیک تبدیل شده است و اکنون، پاکستان با دسترسی به این محور، می‌تواند از طریق خاک ایران به بازارهای آسیای میانه و قفقاز دسترسی پیدا کند.
نقش پایانه‌های مرزی میرجاوه و ریمدان نیز در این پازل حیاتی است. میرجاوه با سابقه ۷۰ ساله و ارتقای زیرساخت‌های جدید (از جمله سالن مسافری و بهبود مسیرهای ورودی)، و ریمدان که از سال ۱۳۹۹ فعال شده و در حال تبدیل شدن به گره تجاری مهم است، هر دو با پروژه‌های زیرساختی (مانند بهسازی محور سه‌راهی سرباز–ریمدان)، آمادگی خود را برای پذیرش تردد تجاری بالا برده‌اند.
این کریدور نه تنها به افزایش سرعت جابه‌جایی کالا و کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند، بلکه با اتصال به طرح ۶۰ میلیارد دلاری چین-پاکستان (CPEC) و ابتکار کمربند و جاده (BRI)، پلی استراتژیک میان جنوب آسیا و اوراسیا خواهد بود.
در واقع، این موارد تأییدی عملی بر برگ برنده بودن جغرافیای ایران در برابر هرگونه محاصره اقتصادی است.
گفتنی است دو هفته پیش نیز یک محموله گوشت منجمد به صورت کارنه تیر(نوعی کارت ترانزیت بین‌المللی بدون توقف در گمرک‌های میانی) از مبدا پاکستان و از مسیر ایران، به تاشکند ازبکستان رسیده بود.