کیهان به مناسبت «روز معلم» بازخوانی می‌کند

ارزش «معلم» در نگاه رهبر شهید انقلاب

کد خبر: ۳۳۰۶۱۰

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۲۱:۲۲

سرویس اجتماعی-
معلم و معلمی نزد رهبر شهید انقلاب، شغلی ارزشمند و انسان‌ساز است و ایشان در دیدارهای مختلف خود نسبت به ارزش و دغدغه‌های معلمان نکات مهمی را بیان فرموده‌اند.
زنگ کلاس، آغاز یک درس ساده نیست؛ آغاز ساخت آینده‌ای است که از دستان معلم شکل می‌گیرد. در آستانه روز معلم، بازخوانی بیانات رهبر شهید انقلاب نشان می‌دهد که «معلم» نه‌فقط آموزش‌دهنده، بلکه محور تربیت نیروی انسانی و پیشرفت کشور است. با این حال، تحقق این نگاه در گرو توجه همزمان به جایگاه، توانمندی و مطالبات این قشر اثرگذار است.
معلمی که امروز وارد کلاس درس می‌شود، دیگر فقط یک آموزش‌دهنده ساده نیست. او همزمان نقش یک مدیر، یک روان‌شناس، یک الگو و گاهی حتی یک تکیه‌گاه عاطفی را برای دانش‌آموزان ایفا می‌کند. در چنین شرایطی، «روز معلم» تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای مرور جایگاه کسانی که آینده این کشور را شکل می‌دهند.
شهادت مظلومانه شهید مطهری، روز دوازدهم اردیبهشت‌ماه را در تقویم کشور تبدیل به روز بزرگداشت و گرامیداشت معلم کرد. مردی که به فرموده امام شهیدمان حقیقتاً یک معلم کامل و با احساس مسئولیت بود. او به سرمشقی تبدیل شد تا همه ما در مسیر معلمی‌مان از او الگو بگیریم.
روز 12 اردیبهشت برای ما نشانی شد تا نقش کسانی را به ما یادآوری کند که در آینده کشورمان نقشی بی‌بدیل و بدون جایگزین دارند، افرادی که به فرموده امام خمینی(ره) انسان‌ها امانت‌ به دست‌شان هستند و فرداهای ما را امروز و از طریق کلاس‌های درس رقم می‌زنند.
این روز فرصتی است برای بازخوانی تنها گوشه‌ای از بیانات گرانبهای رهبر شهیدمان «آیت‌الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای» و تأکیدات ایشان بر نقش تعیین‌کننده معلم در آینده کشور که اکنون بیش از هر زمان دیگری، به مرور و توجه به آن نیازمند هستیم.
«معلم» فراتر از یک آموزش‌دهنده
رهبر شهید انقلاب، در 12 اردیبهشت 1403 در دیدار با جمعی از معلمان فرمودند: «معلم فقط آموزنده‌ علم نیست بلکه پرورنده‌ هویت دانش‌آموز است؛ به این توجه کنید. توجه کنید که شما دارید شخصیّت این جوان و ‌نوجوان را می‌سازید. اگر عمیق کار کنید... هویت او ساخته می‌شود.»
فرزندان ما بعد از ورود به دوره ابتدائی تا حداقل 12 سال بعد از آن، بخش مهمی از عمر خود را در مدرسه و تحت نظر معلمان می‌گذراند. در ذهن دانش‌آموز، معلم فقط یک مدرس نیست؛ یک مرجع است. حتی گاهی بالاتر از والدین. دانش‌آموزان در ذهن خود جایگاهی والا برای سخنان معلم قائل‌اند که این موضوع نشانگر تاثیر شگرف معلمان بر دانش‌آموزان خود دارد. تربیت و شخصیت‌سازی دانش‌آموزان تنها بخشی از مواردی ا‌ست که توسط معلمان شکل می‌گیرد. با توجه به این موضوع است که به نظر می‌رسد می‌توان معلم را از مهم‌ترین سرمایه‌های انسانی کشور دانست که نیروی انسانی آینده کشور را می‌سازد. به فرموده رهبر شهیدمان «آموزش‌و‌پرورش واقعاً یک دستگاهی در ردیف دستگاه‌های ‌دیگر کشور نیست؛ این را باید همه بپذیرند. سایر دستگاه‌ها به‌کار‌گیرنده‌ نیروی انسانی‌اند، آموزش‌وپرورش ایجادکننده‌ نیروی ‌انسانی است. هویت منابع انسانی در آموزش‌‌پرورش شکل می‌گیرد.»
مأموریت ملی معلم برای پیشرفت کشور
وقتی این نگاه در دانش‌آموزان ایجاد شود که درس خواندنشان «قطعه‌ای از مجموعه‌ پیشرفت کشور است» و دارد با این حرکت خود، «این ماشین عظیم را، که اسمش کشور است، حرکت می‌دهد و پیش می‌برد» باعث ایجاد انگیزه برای درس خواندن در وجودش می‌شود. رهبر شهید انقلاب در بیانات خود در سال 1403 و در دیدار معلمان «هویت [ملی] دادن به دانش‌آموز» را از ضرورت‌های وظایف معلمی بیان کردند و خاطرنشان فرمودند: «شما [معلمان] به این دانش‌آموزتان نگاه ملی بدهید؛ این دانش‌آموز خودش را جزئی از یک مجموعه، از یک کل احساس کند؛ بداند اینکه دارد حالا درس می‌خواند، این جزئی از ‌یک حرکت جمعی و عمومی است، قطعه‌ای از مجموعه‌ پیشرفت کشور است؛ بدانید این کلاس شما یک نقطه‌ جداافتاده‌ از ‌مجموعه نیست؛ این، یکی از اجزای مجموعه است که دارد با حرکت خود، این ماشین عظیم را، که اسمش کشور است، اسمش جامعه ‌است، اسمش نظام است، حرکت می‌دهد و پیش می‌برد؛ با این نگاه به شغل خودتان نگاه کنید، و این نگاه را به دانش‌آموز منتقل کنید.»
ایشان در سخنرانی‌های دیگرشان در سال 1402 و 1399 عبور از ‌گردنه‌های دشوار پیشرفت را بدون کمک آموزش‌وپرورش غیرممکن می‌دانند و معلمان را افسران سپاه پیشرفت کشور می‌نامند.
توجه به معلم؛ وظیفه نظام آموزشی
رهبر شهیدمان در کنار مطالبات به حقشان از معلمان، دغدغه‌هایشان را نیز نادیده نمی‌گرفتند و همیشه این موضوع را به مسئولین گوشزد می‌کردند که باید در کنار خواسته‌هایی که از معلمان وجود دارد، به نیازهای آنها هم توجه شود. ایشان در دیدار با معلمان در سال 1402 فرمودند: «ما از معلم توقع داریم احساس مسئولیت کند و این توقع، توقعِ بجایی است؛ اما در مقابل، در قبال معلم هم باید احساس مسئولیت ‌بشود. باید انصاف را رعایت کرد؛ وقتی نظام از جامعه‌ معلمی توقعی دارد، باید در قبال این جامعه احساس مسئولیت هم بکند. این ‌احساس مسئولیت [هم] در همه‌ ابعاد است؛ فقط مسئله‌ معیشت نیست. البته مسئله‌ معیشت خیلی مهم است، اما فقط مسئله‌ ‌معیشت نیست، مسئله‌ تجربه‌آموزی است، مسئله‌ مهارت‌آموزی است؛ این‌ها جزو وظایف است، این‌ها کارهایی است که باید انجام بگیرد؛ ‌یعنی این‌ها احساس مسئولیت دستگاه در قبال معلم است؛ [مثل] آموزش‌های ضمن خدمت و همین رسیدگی به دانشگاه فرهنگیان.»
سخن پایانی
نمی‌توان از تحول در نظام آموزشی سخن گفت، اما نقش معلم را نادیده گرفت؛ همان‌طور که حضرت آیت‌الله شهید خامنه‌ای فرمودند «در نظام آموزش‌و‌پرورش، هیچ عنصری به قدر معلم تأثیر ندارد؛ معلم تعیین‌کننده است». هرگونه اصلاح واقعی، از کلاس درس و از معلم آغاز می‌شود. معلمی که باید توانمند و باانگیزه باشد. احترام به معلم، تنها در بزرگداشت او خلاصه نمی‌شود، بلکه در فراهم کردن شرایطی‌ است که او بتواند با آرامش، آینده‌ای را بسازد که همه ما به آن امید داریم. امام خامنه‌ای شهید، در اردیبهشت سال 1396 فرمودند: «قدرت و قوّت و اعتبار و آبروی یک کشور، بیش از همه‌چیز به نیروی انسانی آن کشور است. نیروی انسانی را چه‌کسی درست می‌کند؟ نیروی انسانی را چه‌کسی نقد می‌کند؟ چه‌کسی فعلیّت می‌بخشد؟ معلم». اگر معلم در حاشیه باشد، آینده نیز در حاشیه نوشته خواهد شد، همان‌طور که رهبر شهیدمان در اردیبهشت سال 1393 خاطرنشان کردند: «باید تکریم معلم و حرفه‌ تعلیم در جامعه‌ ما همگانى بشود، همه افتخار کنند به معلم بودن، همه افتخار کنند به اینکه به معلم سلام می‌کنند، احترام می‌کنند».
در این گزارش تلاش شد تا ضمن تقدیر از مقام معلم، نگاه رهبر شهید انقلاب را به این قشر اثرگذار و انسان‌ساز مرور کنیم. طبعاً امید و انتظار آن است که مطالبات رهبر شهیدمان نسبت به جایگاه ارزشمند معلمان و دغدغه‌های آنها بر زمین نماند. از طرفی مردم و معلمان باید مطالبات خود را که در کلام رهبری نیز به آنها اشاره شد پیگیری کنند و بدیهی‌ست که مسئولان مربوطه نیز انتظار می‌رود با زمینه‌چینی و فراهم کردن شرایط باعث تحقق این اهداف عالیه برای نظام آموزش‌‌و‌‌پرورش و کشور باشند.